Diğer Atıf Stilleri ve Kaynak Yönetimi · Ders 4/13
Chicago Stili: Notlar-Kaynakça ve Yazar-Tarih
Chicago Manual of Style’ın iki sistemini, ilk not ile kısa notun yazımını, Ibid kullanımının güncel durumunu ve Türkçe tezlerde Chicago uyarlamasını öğrenirsin.
The Chicago Manual of Style (kısaca Chicago ya da CMOS), Chicago Üniversitesi Yayınları tarafından yayımlanan ve bir asırdan uzun geçmişi olan kapsamlı bir yazım ve yayıncılık kılavuzudur. Tarih, sanat tarihi, felsefe, din bilimleri ve edebiyat gibi beşerî bilimlerde yaygındır. ISNAD’ın mantığı da büyük ölçüde Chicago’ya dayanır; Chicago’yu öğrenirsen ISNAD’ı da daha iyi anlarsın.
Chicago’nun iki sistemi
| Notlar-kaynakça (Notes and Bibliography) | Yazar-tarih (Author-Date) | |
|---|---|---|
| Metinde | Üst simge not numarası ¹ | (Örnekoğlu 2019, 112) |
| Künye nerede? | Dipnot veya sonnot + Bibliography | Reference List (Kaynaklar) |
| Yaygın alanlar | Tarih, sanat, felsefe, din, edebiyat | Sosyal bilimler, bazı fen alanları |
| Yılın yeri (kaynakçada) | Sonda | Yazar adından hemen sonra |
Notlar-kaynakça sistemi: Üç biçim
Notlar-kaynakça sisteminde her kaynak üç farklı biçimde yazılabilir: tam not (ilk atıf), kısa not (sonraki atıflar) ve kaynakça girdisi. Aşağıdaki örneklerde, Türkçe yazılmış bir teze uyarlanmış Chicago biçimini görüyorsun.
Tam not:
1. Mehmet Örnekoğlu, Osmanlı Medreselerinde Mantık Öğretimi (İstanbul: Kurgu Yayınları, 2019), 112.
Kısa not:
4. Örnekoğlu, Mantık Öğretimi, 118.
Kaynakça:
Örnekoğlu, Mehmet. Osmanlı Medreselerinde Mantık Öğretimi. İstanbul: Kurgu Yayınları, 2019.
Tam not:
2. Zeynep Kurgun, “Kadı Sicillerinde Vakıf Davaları,” Örnek Tarih Araştırmaları Dergisi 14, no. 2 (2021): 87, https://doi.org/10.xxxx/ornek.
Kısa not:
5. Kurgun, “Vakıf Davaları,” 91.
Kaynakça:
Kurgun, Zeynep. “Kadı Sicillerinde Vakıf Davaları.” Örnek Tarih Araştırmaları Dergisi 14, no. 2 (2021): 80–102. https://doi.org/10.xxxx/ornek.
Tam not:
3. Ayşe Taslakçı, “XVIII. Yüzyıl Bursa Kadı Sicillerinde Kadın ve Mülkiyet” (Doktora tezi, Örnek Üniversitesi, 2022), 64.
Kısa not:
6. Taslakçı, “Kadın ve Mülkiyet,” 70.
Kaynakça:
Taslakçı, Ayşe. “XVIII. Yüzyıl Bursa Kadı Sicillerinde Kadın ve Mülkiyet.” Doktora tezi, Örnek Üniversitesi, 2022.
Chicago kullanan bir tezde makale künyesi:
Kurgun, Zeynep. “Kadı Sicillerinde Vakıf Davaları”. Örnek Tarih Araştırmaları Dergisi 14/2 (2021), 80-102.
Yazar sayısı
| Yazar sayısı | Notta | Kaynakçada |
|---|---|---|
| 1 | Mehmet Örnekoğlu | Örnekoğlu, Mehmet. |
| 2 | Mehmet Örnekoğlu and Zeynep Kurgun | Örnekoğlu, Mehmet, and Zeynep Kurgun. |
| 3 | Mehmet Örnekoğlu, Zeynep Kurgun, and Ali Taslak | Örnekoğlu, Mehmet, Zeynep Kurgun, and Ali Taslak. |
| 4 ve üzeri | Mehmet Örnekoğlu et al. | On yazara kadar hepsi; daha fazlaysa ilk yedi + et al. |
Ibid. kullanımının güncel durumu
- Ibid. (Latince ibidem: aynı yerde)
- Hemen bir önceki notta atıf yapılan kaynağa yeniden atıf yapıldığını gösteren kısaltma. Türkçe geleneksel yazında buna en yakın karşılıklar “a.e.” (aynı eser) ve “a.y.” (aynı yer) kısaltmalarıdır. Çok bilinen “a.g.e.” (adı geçen eser) ise aslında Latince op. cit. kısaltmasının karşılığıdır; ancak uygulamada bu kısaltmalar sık sık birbirinin yerine kullanılır.
Chicago 17. edisyon, Ibid. kullanımını yasaklamaz ama önermez; bunun yerine kısa not kullanmayı tercih eder. Gerekçe basittir: Kısa not her zaman hangi kaynağa atıf yapıldığını açıkça gösterir; Ibid. ise notlar yer değiştirdiğinde yanlış kaynağa işaret edebilir ve elektronik metinde okuru bir önceki notu aramaya zorlar. 18. edisyon da kısa notu öne çıkaran yaklaşımı sürdürür.
4. Örnekoğlu, Mantık Öğretimi, 118.
5. Ibid.
6. Ibid., 121.
Yazar-tarih sistemi
Metin içi:
Kırsal göçün ilk kuşağında aile dayanışmasının zayıfladığı gözlenmiştir (Kurgun 2021, 87).
Reference List:
Kurgun, Zeynep. 2021. “Kadı Sicillerinde Vakıf Davaları.” Örnek Tarih Araştırmaları Dergisi 14 (2): 80–102. https://doi.org/10.xxxx/ornek.
Örnekoğlu, Mehmet. 2019. Osmanlı Medreselerinde Mantık Öğretimi. İstanbul: Kurgu Yayınları.
Chicago yazar-tarih kullanan bir makalede:
(Kurgun, 2021, s. 87)
Dipnot mu, sonnot mu?
Chicago her ikisine de izin verir. Tezlerde okurun sayfa altına bakarak kaynağı hemen görmesini sağladığı için dipnot çok daha yaygındır. Sonnot, notların her bölüm sonunda ya da tezin sonunda toplanmasıdır; bazı kitap yayıncıları sonnotu tercih eder. Hangisini kullanacağını enstitü kılavuzuna göre belirle ve Word’de bunu References > Insert Footnote / Insert Endnote (Başvurular > Dipnot Ekle / Sonnot Ekle) ile uygula.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Yazar: Burak Örnektepe. Başlık: Bizans Kaynaklarında Anadolu Selçukluları. Dergi: Kurgu Ortaçağ Çalışmaları. Cilt 9, sayı 1, yıl 2020, sayfa 33–58. Atıf yapılan sayfa: 41.
Chicago kontrol listesi
0/7Takıldığın bir yer mi var?