Rehber
İntihal (Benzerlik) Oranı Nasıl Düşürülür? Meşru ve Kalıcı Yollar
Benzerlik raporunuz yüksek çıktığında panik yapmayın: Yüksek oranın büyük kısmı çoğu zaman kaynakça, doğru alıntılar ya da yöntem bölümündeki standart ifadelerden gelir. Önce raporu okumayı, sonra yalnızca gerçekten sorunlu kısımları düzeltmeyi öğrenin.
Son güncelleme: 28 Ekim 2026
Kısa yanıt
Benzerlik oranını meşru biçimde düşürmek için: (1) raporu kaynak kaynak inceleyin ve oranı şişiren eşleşmeleri belirleyin, (2) enstitünüzün izin verdiği filtreleri (kaynakça, alıntılar, küçük eşleşmeler) uygulayın, (3) tek kaynaktan gelen yüksek eşleşmeleri kaynağı kapatarak kendi cümlelerinizle yeniden yazın ve atfedin, (4) gereksiz uzun alıntıları kısaltıp parafraza çevirin, (5) kendi önceki çalışmalarınızdan gelen eşleşmeler için atıf yapın ve depo sorununu enstitüye bildirin. Eş anlamlı kelime değiştirme, harf değiştirme ve parafraz araçları kalıcı çözüm değildir ve etik ihlal sayılabilir.
Önce şunu bilin: benzerlik oranı intihal oranı değildir
Turnitin ve iThenticate gibi programlar metninizi veri tabanlarındaki metinlerle karşılaştırır ve eşleşen kelime dizilerinin oranını gösterir. Bu oran; doğru alıntıları, kaynakça satırlarını, ölçek madde adlarını ve yaygın akademik kalıpları da içerebilir. Bu yüzden hedef “oranı sıfırlamak” değil, sorunlu eşleşmeleri düzeltmektir.
1. Raporu kaynak kaynak okuyun
Rapordaki kaynak listesine bakın: Toplam oran tek bir kaynaktan mı geliyor, yoksa çok sayıda küçük eşleşmeden mi? Enstitüler genellikle hem toplam hem de tek kaynak için ayrı eşikler belirler. Tek bir kaynaktan yüksek eşleşme, o kaynağı fazla yakından takip ettiğinizi gösterir ve öncelikli düzeltilmesi gereken yerdir.
2. İzin verilen filtreleri uygulayın
Çoğu enstitü raporun kaynakça hariç, alıntılar hariç ve küçük eşleşmeler hariç (ör. belirli kelime sayısının altındaki eşleşmeler) ayarlarıyla alınmasına izin verir. Hangi filtrelerin kabul edildiğini enstitünüzün yönergesinden öğrenin; izin verilmeyen bir filtreyi kullanmak raporunuzun reddedilmesine yol açar.
3. Sorunlu paragrafları gerçekten yeniden yazın
Etkili parafraz, kelimeleri eş anlamlılarıyla değiştirmek değildir. Kaynağı okuyun, kapatın, fikri kendi cümlelerinizle ve kendi argümanınıza hizmet edecek biçimde yazın, sonra kaynağa atıf yapın. Daha da iyisi, birden fazla kaynağı sentezleyen cümleler kurun: “A ve B, X'i bulurken C farklı bir örneklemde Y'yi bulmuştur; bu fark ... ile açıklanabilir.” Sentez cümleleri hem benzerliği düşürür hem de tezinizin niteliğini artırır.
4. Uzun alıntıları azaltın
Tırnak içindeki doğru alıntılar intihal değildir, ancak aşırı alıntı metnin özgünlüğünü düşürür ve oranı şişirir. Alıntıyı yalnızca tanımlar, yasal metinler ve ifadenin kendisinin önemli olduğu durumlarda kullanın; geri kalanını parafraz edin.
5. Kendi metninizle eşleşiyorsanız
Daha önce aynı programa yüklediğiniz bir taslak, ödev ya da yayımlanmış kendi makaleniz eşleşebilir. Yayımlanmış çalışmalarınıza atıf yapın; taslağınızın depoya kaydedilmesinden kaynaklanan eşleşmeler için durumu danışmanınız ve enstitünüzle paylaşın.
İşe yaramayan ve risk taşıyan “hileler”
Harfleri benzer görünen başka alfabelerdeki karakterlerle değiştirmek, metni görsele çevirmek, beyaz renkli karakter eklemek, otomatik eş anlamlı değiştirme ya da parafraz araçlarına metni yazdırmak gibi yöntemler hem programlar hem de jüriler tarafından giderek daha kolay fark edilir. Bunlar kasıtlı aldatma sayılabilir ve sonucu, yüksek benzerlik oranından çok daha ağırdır.
Sık sorulan sorular
Tezde intihal oranı kaç olmalı?
+
Tek bir ulusal sınır yoktur; eşikleri her üniversite ve enstitü kendi yönergesinde belirler ve genellikle toplam oran ile tek kaynak oranı için ayrı sınırlar konur. Kendi enstitünüzün güncel yönergesini ve hangi filtrelerin kabul edildiğini kontrol edin.
Kaynakçayı çıkarmak intihal oranını düşürür mü?
+
Kaynakça filtresi kabul edilen bir ayardır ve kaynakçadan gelen eşleşmeleri rapordan çıkarır. Kaynakçayı metinden silmek ise doğru bir yöntem değildir; filtreyi kullanın ve enstitünüzün buna izin verdiğinden emin olun.
Parafraz araçları (QuillBot vb.) intihal oranını düşürmek için kullanılabilir mi?
+
Önerilmez. Bu araçlar metnin anlamını bozabilir, yapay zekâ tespit araçlarında işaret alınmasına yol açabilir ve kurumunuz bunu etik ihlal sayabilir. Kalıcı çözüm, fikri anlayıp kendi cümlelerinizle yazmak ve atıf yapmaktır.
Diğer rehberler