Diğer Atıf Stilleri ve Kaynak Yönetimi · Ders 9/13
Dipnot Yazma Kuralları ve Word’de Dipnot Ekleme
Dipnot numarasının yerini, kaynak ve açıklama dipnotlarının yazımını öğrenir; Word’de dipnot ekleme, numaralandırmayı bölüm başında yeniden başlatma, dipnot biçimini ayarlama ve sık sorunları çözme adımlarını uygularsın.
ISNAD ya da Chicago ile yazıyorsan tezinde yüzlerce, bazen binlerce dipnot olacak. Dipnotları doğru yazmak kadar, Word’de doğru teknikle eklemek de önemlidir: Elle yazılmış “¹” işaretleri ve sayfa altına elle yazılan notlar, metin değiştikçe kayar ve tezin son haftasında büyük bir kâbusa dönüşür.
İki tür dipnot
- Kaynak dipnotu
- Bir bilginin, alıntının ya da fikrin hangi kaynaktan alındığını gösteren dipnot. Dipnotlu atıf sistemlerinde atfın kendisidir.
- Açıklama dipnotu
- Metnin akışını bozmamak için ana metne alınmayan ek bilgi, terim açıklaması, karşı görüş ya da ayrıntı. Yazar-tarih ve numaralı stillerde de kullanılabilir; ancak APA gibi stiller açıklama dipnotunun az kullanılmasını önerir.
Metin:
Kadı sicillerinde vakıf davalarının önemli bir kısmı mütevelliler arasındaki görev uyuşmazlıklarından doğmuştur.³
Dipnot:
³ Mütevelli, vakfın yönetiminden sorumlu kişidir. Bu tür uyuşmazlıkların XVIII. yüzyıldaki dağılımı için bk. Zeynep Kurgun, “Kadı Sicillerinde Vakıf Davaları”, Örnek Tarih Araştırmaları Dergisi 14/2 (2021), 87-90.
Dipnot yazma kuralları
- Numaranın yeri: Dipnot numarası genellikle cümlenin ya da ilgili ifadenin sonuna, noktalama işaretinden sonra konur: “…doğmuştur.³” Chicago bu kuralı açıkça önerir; ISNAD’daki uygulamayı ve enstitü kılavuzunu kontrol et.
- Belirli bir terim: Not yalnızca bir kelimeyi açıklıyorsa numara o kelimeden hemen sonra gelebilir.
- Tek yerde tek numara: Aynı noktaya iki ayrı dipnot numarası koyma (²³ gibi). Birden fazla kaynağı tek dipnotta, aralarına noktalı virgül koyarak ver.
- Başlıklara dipnot koyma: Bölüm ve alt bölüm başlıklarına dipnot konmaması yaygın kuraldır; gerekiyorsa notu başlıktan sonraki ilk cümleye taşı.
- Büyük harf ve nokta: Kılavuzun aksini söylemiyorsa her dipnot büyük harfle başlar ve noktayla biter. Not “bk.” gibi bir kısaltmayla başlıyorsa kılavuzundaki yazımı (ör. “Bk.”) izle.
- İlk atıf/sonraki atıf: İlk atıfta tam künye, sonra kısa atıf (bk. ISNAD ve Chicago dersleri).
- Doğrudan alıntıda sayfa: Doğrudan alıntılarda sayfa numarası mutlaka verilir.
- Numaralandırma: Numaralar tez boyunca kesintisiz sürebilir ya da her bölümde 1’den başlayabilir; bu kılavuza bağlıdır. Her bölümde yeniden başlıyorsa, her bölümün ilk atfında kaynağı tam künyeyle yeniden vermek yaygın bir uygulamadır.
Kadı sicilleri, şehir tarihinin en zengin kaynaklarından biridir⁴.
…en zengin kaynaklarından biridir.⁴ ⁵ ⁶
Dipnotlarda yarım sayfayı bulan, tezin ana argümanını taşıyan paragraflar; ana metinde ise yalnızca kısa geçiş cümleleri.
Word’de dipnot ekleme
Dipnot eklemek (Windows ve Mac)
- 1
İmleci yerleştir
Dipnot numarasının görüneceği yere, genellikle cümle sonundaki noktanın hemen sağına tıkla.
- 2
Dipnotu ekle
References > Footnotes > Insert Footnote (Başvurular > Dipnotlar > Dipnot Ekle). Klavye kısayolu Windows’ta Ctrl+Alt+F, Mac’te Cmd+Option+F.
- 3
Notu yaz
Word metne bir üst simge numara ekler ve imleci sayfanın altındaki not alanına götürür. Künyeni buraya yaz.
- 4
Metne dön
Not numarasına çift tıklayarak ana metindeki karşılığına dönebilirsin. Notlar arasında gezinmek için References > Next Footnote (Başvurular > Sonraki Dipnot) komutunu kullan.
- 5
Sonnot gerekiyorsa
Insert Endnote (Sonnot Ekle), kısayol Windows’ta Ctrl+Alt+D, Mac’te Cmd+Option+E. Sonnotlar belge ya da bölüm sonunda toplanır.
Numaralandırmayı her bölümde yeniden başlatmak
- 1
Bölümleri bölüm sonu ile ayır
Her tez bölümünün başına Layout > Breaks > Next Page (Düzen > Sonlar > Sonraki Sayfa) ile bölüm sonu ekle. Word’deki “bölüm” (section) kavramı, sayfa sonundan farklıdır; numaralandırma ayarları bölüm sonlarına bağlıdır.
- 2
Dipnot ayarlarını aç
References > Footnotes grubunun sağ alt köşesindeki küçük oka tıklayarak Footnote and Endnote (Dipnot ve Sonnot) penceresini aç.
- 3
Numaralandırmayı seç
Numbering (Numaralandırma) kutusunda Continuous (Sürekli), Restart each section (Her bölümde yeniden başlat) ya da Restart each page (Her sayfada yeniden başlat) seçeneklerinden kılavuzuna uyanı seç.
- 4
Uygulama kapsamını belirle
Apply changes to (Değişiklikleri uygula) kutusunda Whole document (Tüm belge) seçili olsun ve Apply (Uygula) düğmesine bas.
Dipnot biçimini kılavuza uydurmak
- 1
Dipnot Metni stilini bul
Home > Styles (Giriş > Stiller) bölmesinde Footnote Text (Dipnot Metni) stiline sağ tıkla ve Modify (Değiştir) seç. Stil listede görünmüyorsa Stiller bölmesinin seçeneklerinden tüm stilleri göstermeyi seç.
- 2
Yazı tipi ve boyut
Kılavuzun istediği yazı tipini ve boyutu ayarla. Tipik uygulama ana metinden küçük bir punto (ör. 10 punto) ve tek satır aralığıdır; kesin değeri kendi enstitünün tez yazım kılavuzundan al.
- 3
Paragraf ayarları
Format > Paragraph (Biçim > Paragraf) içinde satır aralığı, önce/sonra boşluk ve gerekirse asılı girinti ayarla.
- 4
Tüm notlara uygula
Stil değiştiği için bütün dipnotlar aynı anda güncellenir. Dipnotları tek tek elle biçimlendirme.
Dipnotlar ve kaynak yönetim yazılımı
Zotero’da ISNAD dipnotlu ya da Chicago notlar stili seçiliyse, Word eklentisinin Document Preferences (Belge Tercihleri) penceresinde “Footnotes” (Dipnotlar) seçeneği işaretlendiğinde Add/Edit Citation komutu otomatik olarak bir Word dipnotu oluşturur ve içine biçimli künyeyi yazar. İlk atıf-kısa atıf ayrımını da stil kendisi yapar. Bu konuyu Zotero Word eklentisi dersinde adım adım göreceksin.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Dipnot kontrol listesi
0/7Takıldığın bir yer mi var?