Katılımcılar anketi rastgele dolduruyor, dikkat kontrolü nasıl yapılır?

Olası nedenler

• Anket uzun ve yorucudur.
• Katılımcılar zorunlu tutulmuş ya da ödül/kredi için formu hızla bitirmek istemiştir.
• Mobil cihazda uzun madde tabloları zor okunmaktadır.
• Anketin amacı ve önemi yeterince anlatılmamıştır.

Adım adım çözüm

1. 1

   Dikkat kontrolü maddesi ekle (veri toplamadan önce)

   Ölçek maddelerinin arasına talimatlı bir madde koy: “Bu maddede lütfen ‘Katılmıyorum’ seçeneğini işaretleyiniz.” Uzun formlarda bir ya da iki tane yeterlidir; çok fazla kontrol maddesi katılımcıyı rahatsız eder. Bu maddeyi etik kurul başvurusundaki forma da dâhil et.

2. 2

   Dışlama ölçütlerini önceden belirle

   Veriye bakmadan önce yaz: “Dikkat kontrolü maddesini yanlış yanıtlayanlar, tüm ölçek maddelerine aynı yanıtı verenler ve formu [x] dakikadan kısa sürede tamamlayanlar analiz dışı bırakılacaktır.” Sonradan, sonuca bakarak ölçüt belirlemek yanlılık yaratır.

3. 3

   Yanıt süresini kaydet

   Bazı çevrim içi anket platformları başlangıç ve bitiş zamanını kaydeder; Google Forms yalnızca gönderim zaman damgasını tutar. Süre kaydı istiyorsan bu özelliği sunan bir platform seç (ör. LimeSurvey) ve kurumunun KVKK kurallarına uy.

4. 4

   Aynı yanıt örüntüsünü (straightlining) tespit et

   SPSS’te kişi bazında maddelerin standart sapmasını hesapla: Transform > Compute Variable → SD(m1 to m30). Değeri 0 olan kişi tüm maddelere aynı yanıtı vermiştir. Ters maddeler içeren ölçeklerde bu örüntü özellikle tutarsızdır.

5. 5

   Formu katılımcı dostu yap

   Anketi kısalt, uzun madde tablolarını sayfalara böl, mobil görünümü test et, ilerleme çubuğu kullan. Anketin neden önemli olduğunu ve yanıtların nasıl kullanılacağını ilk sayfada açıkla.

6. 6

   Dışlamaları raporla

   Kaç kişinin hangi ölçüte göre çıkarıldığını yöntem bölümünde yaz. İstersen ana analizleri dışlama öncesi ve sonrası karşılaştırıp sonucun değişip değişmediğini belirtebilirsin.

Konuyu derinlemesine öğrenin