Anket ve Ölçek Hazırlama · Ders 9/14
Anketin Yapısı: Başlıktan Teşekküre
Bir anket formunun başlık, bilgilendirme ve onam metni, yönerge, bölümler ve kapanış kısımlarını tasarlamayı; soru sıralaması etkisini, uzunluk ve yanıt süresini yönetmeyi öğrenirsin.
İyi sorular yazmak yetmez; soruların hangi sırayla ve hangi çerçeve içinde sunulduğu da yanıtları etkiler. Katılımcı ilk ekranda neyle karşılaştığına göre anketi tamamlamaya ya da kapatmaya karar verir. Bu derste profesyonel bir anket formunun iskeletini kuracaksın.
| Bölüm | İçerik | İpucu |
|---|---|---|
| 1. Başlık | Anlaşılır, tarafsız başlık | Hipotezini ele verme |
| 2. Bilgilendirme ve onam | Araştırmacı, amaç, süre, gönüllülük, gizlilik, iletişim, etik kurul bilgisi | Kısa ve sade tut |
| 3. Genel yönerge | Nasıl yanıtlanacağı | “Doğru ya da yanlış yanıt yoktur” ifadesi |
| 4. Tarama/filtre soruları | Katılım koşulları (ör. 18 yaşını doldurmuş olmak, öğretmen olmak) | Uygun olmayanı nazikçe sonlandır |
| 5. Ana bölümler (ölçekler) | Her ölçek ayrı bölüm, kendi yönergesiyle | Genelden özele, kolaydan zora |
| 6. Demografik bölüm | Kişisel bilgiler | Genellikle sonda |
| 7. Kapanış | Teşekkür, iletişim, varsa sonuçların paylaşımı | Gerekirse destek kaynakları |
Başlık
Sosyal Medya Bağımlılığının Öğrencilerin Akademik Başarısını Düşürmesi Anketi
Bilgilendirme ve onam metni
Etik kurullar katılımcının araştırma hakkında bilgilendirilmesini ve gönüllü katılımını belgeleyen bir metin ister. Çevrim içi anketlerde bu metin ilk sayfada yer alır ve “Okudum, gönüllü olarak katılmayı kabul ediyorum” seçeneği işaretlenmeden ankete geçilemez. Kâğıt anketlerde ilk sayfada yer alır ya da ayrı bir onam formu imzalatılır. Etik kurulunun hazır şablonu varsa onu kullan.
Değerli Katılımcı,
Bu anket, yüksek lisans/doktora öğrencisi tarafından, danışmanlığında yürütülen “” başlıklı tez çalışması kapsamında hazırlanmıştır.
Amaç: Bu araştırmanın amacı .
Süre: Anketi yanıtlamanız yaklaşık dakika sürmektedir.
Gönüllülük: Katılım tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır. İstediğiniz zaman herhangi bir gerekçe göstermeden anketi yarıda bırakabilirsiniz. Katılmamanız ya da çekilmeniz sizin için hiçbir olumsuz sonuç doğurmayacaktır.
Gizlilik: Ankette adınız veya sizi tanımlayabilecek herhangi bir bilgi istenmemektedir. Yanıtlarınız yalnızca bilimsel amaçla kullanılacak, toplu olarak analiz edilecek ve üçüncü kişilerle paylaşılmayacaktır. Veriler boyunca araştırmacının şifreli bilgisayarında saklanacak ve ardından imha edilecektir.
Risk ve yarar: Bu araştırmaya katılmanın bilinen bir riski bulunmamaktadır.
Etik onay: Bu araştırma Etik Kurulunun tarih ve sayılı kararı ile onaylanmıştır.
İletişim: Sorularınız için adresinden araştırmacıya ulaşabilirsiniz.
Katkılarınız için teşekkür ederiz.
( ) Yukarıdaki bilgileri okudum, 18 yaşını doldurdum ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul ediyorum.
( ) Katılmak istemiyorum.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Yönerge
Aşağıdaki soruları cevaplayınız.
Sıralama etkisi
Önceki sorular sonraki soruların nasıl yanıtlandığını etkileyebilir. Buna sıralama (bağlam) etkisi denir. Örneğin önce iş yerindeki sorunlarla ilgili 20 soru sorup sonra genel iş doyumunu sorarsan, katılımcı sorunlara odaklanmış olduğu için doyumunu daha düşük bildirebilir.
- Genelden özele: Genel değerlendirme sorusu, ayrıntılı sorulardan önce gelir.
- Kolaydan zora, ilgiden hassasa: Isınma soruları başta, hassas sorular ortada/sonda.
- Konu bloklarını grupla: Aynı konudaki sorular bir arada olsun; konu değişirken kısa bir geçiş cümlesi ekle.
- Bağımlı değişkeni önce sormayı düşün: Ana sonuç değişkenin (ör. tükenmişlik) başka ölçeklerden etkilenmesin istiyorsan, ona yakın konulardan önce sor.
- Demografik sorular genellikle sonda: Başta sorulursa sıkıcı ve “kimlik tespiti” gibi algılanabilir. İstisna: katılım koşulu olan tarama soruları başta olmalıdır.
- Ölçek sırasını değiştirme (counterbalancing): Çevrim içi araçlarda ölçeklerin sunuluş sırası katılımcılar arasında rastgele değiştirilebilir. Bu, yorgunluk ve sıralama etkisini dengeler.
1. Gelir, medeni durum, çocuk sayısı, kronik hastalık
2. Algılanan stres ölçeği
3. Yaşam doyumu ölçeği
4. Genel sağlık algısı
Uzunluk ve yanıt süresi
Uzun anketler yarıda bırakılır, son bölümlerde dikkatsiz yanıtlar artar. Kesin bir sınır olmamakla birlikte, gönüllü çevrim içi anketlerde 10–15 dakikayı aşmamak genel bir öneri olarak kabul edilir. Okul ve kurum içi kâğıt uygulamalarda bir ders saatine sığması hedeflenebilir.
| Soru türü | Ortalama süre (yaklaşık) |
|---|---|
| Likert maddesi | 5–10 saniye |
| Kısa kapalı uçlu demografik soru | 5–10 saniye |
| Sıralama sorusu (5 öğe) | 30–60 saniye |
| Açık uçlu soru | 1–2 dakika |
Kapanış
Anketi tamamladığınız için çok teşekkür ederiz.
Yanıtlarınız kaydedilmiştir. Araştırmanın sonuçlarını öğrenmek isterseniz adresine e-posta gönderebilirsiniz. (E-posta adresiniz yanıtlarınızla eşleştirilmeyecektir.)
Bu ankette yer alan konular sizde rahatsızlık uyandırdıysa üniversitenizin psikolojik danışmanlık birimine ya da bir sağlık profesyoneline başvurabilirsiniz.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Sayfa 1 – Başlık: “Öğretmenlerin Mesleki Deneyimleri Anketi” + bilgilendirilmiş onam (zorunlu onay)
Sayfa 2 – Tarama: “Şu anda MEB’e bağlı bir okulda öğretmen olarak görev yapıyor musunuz?” (Hayır → teşekkür sayfası)
Sayfa 3 – Genel iş doyumu (1 madde) + İş Doyumu Ölçeği (20 madde)
Sayfa 4 – Mesleki Tükenmişlik Ölçeği (22 madde) + dikkat kontrol maddesi
Sayfa 5 – Okul Yöneticisi Desteği Ölçeği (12 madde)
Sayfa 6 – Kişisel bilgiler (8 soru)
Sayfa 7 – Teşekkür
Tahmini süre (pilotta ölçülen ortanca): 11 dakika
Kendini dene
Kendini dene
Anket yapısı kontrol listesi
0/7Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar