Academy GenZ

Diğer Atıf Stilleri ve Kaynak Yönetimi · Ders 11/13

Zotero Word Eklentisi: Atıf, Kaynakça ve Stil Değiştirme

Zotero’nun Word eklentisiyle atıf ve dipnot eklemeyi, sayfa numarası ve önek-sonek girmeyi, kaynakça oluşturmayı, stili değiştirmeyi ve APA, IEEE gibi hazır stillerin yanına Zotero Style Repository’den ISNAD gibi ek stiller yüklemeyi öğrenirsin.

20 dk 3 soru 2 uygulamaOrta düzey

Kütüphaneni kurduktan sonra asıl kazanç Word’de başlar: Zotero eklentisiyle eklediğin her atıf, kütüphanedeki kayda bağlı bir alan olarak belgeye girer. Kaynakçayı Zotero üretir, stili değiştirdiğinde bütün atıflar ve kaynakça birlikte değişir, bir kaynağı silersen kaynakçadan da düşer.

Zotero sekmesindeki komutlar

Word’deki Zotero sekmesi
KomutNe işe yarar?
Add/Edit Citationİmlecin olduğu yere yeni atıf ekler ya da imlecin üzerinde durduğu atfı düzenler. Not stillerinde otomatik dipnot oluşturur.
Add NoteZotero notlarından birini belgeye ekler.
Add/Edit Bibliographyİmlecin olduğu yere kaynakçayı ekler; eklenmişse düzenleme penceresini açar.
Document PreferencesBelgenin stilini, dilini ve not türünü (dipnot/sonnot) değiştirir.
RefreshKütüphanedeki düzeltmeleri belgeye yansıtır, atıfları ve kaynakçayı yeniden üretir.
Unlink CitationsBütün Zotero alanlarını düz metne çevirir. Geri alınamaz; yalnızca yedek kopyada kullan.

İlk atıf ve belge tercihleri

Belgeye ilk atfı eklemek

  1. 1

    İmleci yerleştir

    Atfın girmesi gereken yere tıkla. Yazar-tarih stillerinde cümlenin sonundaki noktadan önce, not stillerinde noktadan sonra.

  2. 2

    Add/Edit Citation’a tıkla

    Belgedeki ilk atıfta Document Preferences penceresi açılır.

  3. 3

    Stili seç

    Listeden kılavuzunun istediği stili seç (ör. American Psychological Association 7th edition, IEEE ya da yüklediğin ISNAD stili). Listede yoksa önce stili yüklemen gerekir (aşağıda anlatılıyor).

  4. 4

    Dili seç

    Language (Dil) kutusunda Türkçe seç. Böylece stil destekliyorsa “and” yerine “ve”, “p.” yerine “s.”, “Retrieved from” yerine Türkçe karşılıklar kullanılır.

  5. 5

    Not türünü seç

    Not stili seçtiysen (ISNAD dipnotlu, Chicago notlar) Footnotes (Dipnotlar) ya da Endnotes (Sonnotlar) seçeneği görünür. Tezlerde genellikle Footnotes seçilir.

  6. 6

    Kaynağı ara ve seç

    Açılan kırmızı arama çubuğuna yazarın soyadını, yılını ya da başlıktan bir kelimeyi yaz; listeden kaynağı seç ve Enter ile onayla.

Sayfa numarası, önek ve sonek

  1. 1

    Kaynak balonuna tıkla

    Arama çubuğunda kaynağı seçtikten sonra oluşan kaynak balonuna (yazar-yıl kutusu) tıkla.

  2. 2

    Konum gir

    Açılan küçük pencerede konum türünü (Page / Sayfa, Chapter / Bölüm, Folio / Varak vb.) seç ve numarayı yaz: 45 ya da 45-47.

  3. 3

    Önek ve sonek

    Prefix (önek) kutusuna “bk.” ya da “ayrıca bk.”, Suffix (sonek) kutusuna “vurgu eklenmiştir” gibi ifadeleri yazabilirsin.

  4. 4

    Yazarı gizle

    Cümlede yazarın adını zaten andıysan Omit Author (Yazarı Gizle) kutusunu işaretle; atıf yalnızca yıl ve sayfayla görünür: “Kurgun (2021, s. 87) …” yapısını kurmak için kullanılır.

  5. 5

    Birden fazla kaynak

    Aynı atfa ikinci bir kaynak eklemek için arama çubuğunda yazmaya devam et; stil kaynakları kendi kuralına göre sıralar ve ayırır.

Word örneğiSayfa numarasını elle yazmak
taslak_sayfa-numarasini-elle-yazmak.docx

Atıf eklendi: (Kurgun ve Taslak, 2021). Ardından alanın içine tıklanıp elle “, s. 87” yazıldı.

Dipnotlu stillerde çalışmak

ISNAD dipnotlu ya da Chicago notlar stilini seçip belge tercihlerinde Footnotes’u işaretlediğinde Add/Edit Citation komutu, imlecin olduğu yere Word dipnotu ekler ve içine künyeyi yazar. Bir kaynağa ilk atıfta tam künye, sonraki atıflarda kısa atıf otomatik üretilir. Metni yeniden düzenleyip bölümlerin yerini değiştirdiğinde Refresh ile hangi atfın “ilk” olduğu yeniden hesaplanır.

Gerçek örnekZotero ile üretilen ISNAD dipnot dizisi
ornek_zotero-ile-uretilen-isnad-dipnot-d.docx

¹ Mehmet Örnekoğlu, Osmanlı Medreselerinde Mantık Öğretimi (İstanbul: Kurgu Yayınları, 2019), 112.
² Zeynep Kurgun - Ali Taslak, “Kadı Sicillerinde Vakıf Davaları”, Örnek Tarih Araştırmaları Dergisi 14/2 (2021), 87.
³ Örnekoğlu, Mantık Öğretimi, 118.

Kaynakça oluşturmak

  1. 1

    Kaynakça sayfasını hazırla

    Tezin sonunda “KAYNAKÇA” ya da kılavuzun istediği başlığı yaz ve altında boş bir satıra imleci koy.

  2. 2

    Add/Edit Bibliography’ye tıkla

    Zotero, belgede atıf yapılan bütün kaynakları seçili stile göre sıralayıp biçimlendirir.

  3. 3

    Biçimi kontrol et

    Asılı girinti, satır aralığı ve yazı tipi stile göre gelir. Kılavuzun farklı bir satır aralığı ya da punto istiyorsa Word’deki Bibliography (Kaynakça) paragraf stilini değiştir; metni elle biçimlendirme.

  4. 4

    Atıf yapılmayan kaynak eklemek

    Kılavuz, metinde atıf yapılmayan ama yararlanılan kaynakların da kaynakçaya girmesine izin veriyorsa Add/Edit Bibliography penceresinden kaynak ekleyebilirsin. Çoğu stil (ör. APA) yalnızca atıf yapılan kaynakları ister.

Stil değiştirmek

  1. 1

    Document Preferences’ı aç

    Zotero sekmesinde Document Preferences düğmesine tıkla.

  2. 2

    Yeni stili seç

    Listeden yeni stili (ör. APA yerine IEEE) seç ve OK’e bas.

  3. 3

    Bekle ve kontrol et

    Zotero bütün atıfları ve kaynakçayı yeniden üretir. Yazar-tarih stilinden not stiline geçtiysen atıflar dipnota taşınır; tersinde dipnotlar metin içi atfa dönüşür. Ancak senin dipnota elle yazdığın açıklamalar bu dönüşümde sorun çıkarabilir; önce belgenin yedeğini al.

Zotero Style Repository’den stil eklemek

Zotero, CSL (Citation Style Language) adlı ortak bir stil biçimi kullanır. Zotero Style Repository’de on binin üzerinde CSL stili bulunur. Kurulumla birlikte yalnızca birkaç yaygın stil gelir (APA 7 ve IEEE genellikle bunların arasındadır; liste sürüme göre değişebilir); ISNAD gibi stilleri kendin eklemelisin.

APA, ISNAD ve IEEE stillerini eklemek

  1. 1

    Stil ayarlarını aç

    Zotero’da Edit > Settings > Cite (macOS’ta Zotero > Settings > Cite) bölümüne git. Türkçe arayüzde menü adları çeviriye göre farklı görünebilir.

  2. 2

    Ek stilleri getir

    Get additional styles… (Ek stiller edin) bağlantısına tıkla. Zotero Style Repository Zotero’nun içinde açılır.

  3. 3

    Ara

    Arama kutusuna “ISNAD” yaz. Sonuçlarda ISNAD’ın dipnotlu ve metin içi sürümlerine ait stiller listelenir. Stil adındaki edisyon bilgisini ve açıklamasını oku; kılavuzunun istediği sürümü seç.

  4. 4

    Yükle

    Stilin adına tıkla ve yüklemeyi onayla. Stil, Cite ayarlarındaki listeye ve Word’deki Document Preferences listesine eklenir.

  5. 5

    Diğer stiller

    APA 7 ve IEEE listende hazır değilse ya da “Vancouver”, “Chicago Manual of Style 17th edition (note)” gibi başka bir stile ihtiyacın varsa aynı yolla ara ve yükle. Bir dergi kendi stilini istiyorsa çoğu zaman derginin adıyla da arama yapabilirsin.

  6. 6

    Dosyadan yükle

    Enstitün ya da dergin bir .csl dosyası paylaştıysa Cite ayarlarındaki stil listesinin altındaki + düğmesiyle dosyayı doğrudan yükleyebilirsin.

Kendini dene

Zotero ile eklenen bir atfa sayfa numarası eklemenin doğru yolu hangisidir?

Kendini dene

Word’de seçmek istediğin ISNAD stili Document Preferences listesinde görünmüyor. Ne yapmalısın?

Kendini dene

Unlink Citations komutu için hangisi doğrudur?
Uygulama
Uygulama: Boş bir Word belgesinde üç paragraf yaz ve Zotero ile beş atıf ekle (en az birinde sayfa numarası, birinde Omit Author, birinde iki kaynak olsun). Kaynakçayı ekle. Sonra stili sırasıyla APA 7, IEEE ve yüklediğin ISNAD dipnotlu stiline çevir. Her geçişte neyin değiştiğini not et.
uygulama_cevabim.docx

Zotero Word eklentisi kontrol listesi

0/7
Kaynakçanızı otomatik oluşturunDOI, ISBN ya da başlıkla APA 7, ISNAD 2, MLA, Chicago ve IEEE kaynakçası. Ücretsiz.

Takıldığın bir yer mi var?