Makale Yazma ve Yayın Süreci · Ders 14/14
İngilizce Makale Yazımı ve Dil Düzenleme
Türkçe düşünen yazarların İngilizce makalede sık yaptığı hataları, akademik İngilizcenin üslup kurallarını, dil düzenleme hizmetlerini ve yapay zekâ ile dil düzeltmede beyan yükümlülüğünü öğrenirsin.
Uluslararası dergilerin büyük çoğunluğu İngilizce yayın yapar ve Türkiye’deki birçok dergi de İngilizce makale kabul eder. İngilizce yazmak, çalışmanın çok daha geniş bir okura ulaşmasını sağlar. Ancak dil sorunları, özellikle seçici dergilerde masa reddinin sık nedenlerinden biridir. Hakemler dil yüzünden bilimsel içeriği anlamakta zorlanırsa, en iyi çalışma bile zayıf görünür.
İyi haber şu: Akademik İngilizce, edebî İngilizce değildir. Sınırlı sayıda kalıp, açık ve kısa cümleler ve tutarlı terimlerle profesyonel bir makale yazabilirsin. Bu derste Türkçe konuşanların sık yaptığı hataları ve bunların düzeltilmesini göreceksin.
Türkçeden İngilizceye: yapısal farklar
| Sorun | Türkçe alışkanlık | İngilizcede |
|---|---|---|
| Cümle uzunluğu | Ortaçlarla uzayan, fiili sonda olan uzun cümleler | Özne-yüklem-nesne; bir cümlede bir ana fikir; ortalama 20–25 sözcük |
| Edilgen yapı | “… yapılmıştır”, “… incelenmiştir” her cümlede | Edilgen yöntemde kabul görür, ama birçok dergi “We” ile etken yapıyı da kabul eder ve önerir |
| Article (a/an/the) | Türkçede yok | Belirli/belirsiz ayrımı; en sık dil hatası |
| Zaman | Geçmiş zaman/geniş zaman serbest | Yöntem ve bulgular: geçmiş zaman; genel kabul görmüş bilgi: geniş zaman (present simple); literatür: present perfect ya da geçmiş zaman |
| Sözcük seçimi | “Effect”, “prove”, “very important” sık kullanımı | İlişkisel çalışmada “association”, “predict”; “prove” yerine “show/suggest/indicate” |
| Gereksiz giriş | “It is a well-known fact that …”, “Nowadays …” | Doğrudan iddia + kaynak |
In this study which was conducted with 412 public employees working in the provincial organizations of three ministries in order to examine the relationship between the frequency of remote working and work-life balance by controlling gender, number of children and seniority, hierarchical regression analysis was used.
The results proved that social media use affects sleep quality of adolescents very negatively.
Nowadays, technology has entered every part of our lives and it is a well-known fact that it is very important for education.
Bölümlere göre zaman kullanımı
| Bölüm | Tipik zaman | Örnek |
|---|---|---|
| Giriş – genel bilgi | Present simple | Sleep quality is essential for adolescent health. |
| Giriş – literatür | Present perfect / past simple | Several studies have shown … / Kaya (2020) found … |
| Yöntem | Past simple | Data were collected between March and May 2025. |
| Bulgular | Past simple | Social media use was negatively associated with sleep quality. |
| Tablolara gönderme | Present simple | Table 2 presents the descriptive statistics. |
| Tartışma – yorum | Present simple + kipler (may, might, suggest) | These findings suggest that bedtime procrastination may explain … |
Akademik İngilizce için kalıp ifadeler
GİRİŞ – ÖNEM
• has attracted increasing attention in recent years (Author, year).
• is a key factor in
GİRİŞ – BOŞLUK
• However, little is known about
• Few studies have examined
• Previous findings remain inconclusive.
• To date, no study has investigated in the context of (yalnızca kapsamlı tarama sonrası!)
GİRİŞ – AMAÇ
• The aim of this study was to
• This study addresses this gap by
YÖNTEM
• Participants were recruited from
• Data were analysed using (version ).
• The study was approved by (decision no. ).
BULGULAR
• As shown in Table 2,
• X was positively associated with Y (β = .., p < ..).
• No significant difference was found between
TARTIŞMA
• This finding is consistent with / contrasts with
• One possible explanation is that
• These results should be interpreted with caution because
• Future research could
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Dil düzenleme hizmetleri
| Seçenek | Ne yapar? | Dikkat |
|---|---|---|
| Akademik dil düzeltme (proofreading) | Dilbilgisi, yazım, noktalama | İçerik ve akışa dokunmaz |
| Dil düzenleme (language editing) | Dil + cümle yapısı + akış + üslup | Alanını bilen editör tercih et |
| Bilimsel düzenleme (substantive editing) | Dil + yapı + argüman tutarlılığı | Daha pahalı; kapsamını netleştir |
| Çeviri | Türkçe metni İngilizceye çevirir | Alan terminolojisini bilen çevirmen; çeviri sonrası mutlaka okuma |
| Üniversitenin akademik yazım merkezi | Danışmanlık, atölyeler, bazen ücretsiz düzeltme | Kütüphane ya da yabancı diller birimine sor |
| Meslektaş okuması | Alanını bilen, İngilizcesi güçlü bir meslektaşın okuması | Teşekkür bölümünde an |
Yapay zekâ ile dil düzeltme ve beyan
Yapay zekâ tabanlı yazım araçları ve büyük dil modelleri, dilbilgisi düzeltme ve cümle akıcılığını iyileştirmede yaygın olarak kullanılıyor. Yayın etiği kuruluşları ve büyük yayıncıların politikaları bu konuda bazı ortak noktalarda buluşuyor; ayrıntılar ise yayıncıdan yayıncıya değişiyor ve hızla güncelleniyor:
- YZ yazar olamaz: Yapay zekâ araçları yazarlık ölçütlerini karşılamaz, çünkü çalışmanın sorumluluğunu alamaz. COPE da bu yönde bir tutum açıklamıştır.
- Sorumluluk yazardadır: YZ’nin ürettiği ya da düzelttiği her cümlenin doğruluğundan, kaynakların gerçekliğinden ve intihal içermemesinden yazar sorumludur.
- Beyan: Birçok dergi, YZ araçlarının metin üretimi ya da düzenlemesinde kullanılmasının beyan edilmesini ister. Bazıları salt dilbilgisi/yazım denetimini beyan kapsamı dışında tutar; bazıları her kullanımı ister. Hedef derginin politikasını oku.
- Gizlilik: Hakem olarak sana gönderilen bir makaleyi YZ aracına yüklemek, çoğu yayıncının politikasında gizlilik ihlali sayılır. Kendi yayımlanmamış verilerini yüklerken de aracın veri politikasını kontrol et.
- Uydurma kaynak riski: Büyük dil modelleri gerçekte var olmayan kaynaklar üretebilir. YZ’nin önerdiği her kaynağı veri tabanında doğrula.
Yapay Zekâ Kullanım Beyanı: Bu makalenin hazırlanması sırasında yazarlar, aracını yalnızca amacıyla kullanmıştır. Aracın önerdiği tüm değişiklikler yazarlar tarafından gözden geçirilmiş ve gerektiğinde düzenlenmiştir. Yazarlar makalenin içeriğinin tüm sorumluluğunu üstlenmektedir.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Declaration of generative AI use: During the preparation of this manuscript, the authors used solely to . After using this tool, the authors reviewed and edited the content as needed and take full responsibility for the content of the publication.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Bulgularımı YZ aracına verip tartışma bölümünü yazdırdım; kaynakları da o önerdi. Metni biraz düzenleyip gönderdim, beyan gerekmez.
Gönderim öncesi dil kontrolü
Dil kontrol rutini
- 1
Yazım denetimini çalıştır
Word ya da kullandığın editörün İngilizce yazım ve dilbilgisi denetimini doğru varyantla (UK/US) çalıştır.
- 2
Yüksek sesle oku
Nefesinin yetmediği cümleler çok uzundur; böl.
- 3
Terim tutarlılığı
Aynı kavram için tek bir terim kullan (ör. “participants” mı, “respondents” mi? Birini seç). Türkçede eş anlamlılarla çeşitlendirme alışkanlığı İngilizcede kafa karıştırır.
- 4
Article ve çoğul kontrolü
“The data were …” (data çoğuldur; bazı dergiler tekil kullanımı da kabul eder), “a significant difference”, “the results” gibi kullanımları kontrol et.
- 5
Kısaltmalar
Her kısaltmayı ilk kullanımda aç; özet ve metinde ayrı ayrı tanımla.
- 6
Dışarıdan okuma
İngilizcesi güçlü bir meslektaş ya da profesyonel bir editör metni okusun.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
“Nowadays, burnout is a very important problem for nurses. In this study which aimed to investigate effect of night shift on burnout, 386 nurse were participated. Results proved that night shift increases burnout and supervisor support decreases this effect.”
İngilizce makale kontrol listesi
0/8Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar