Yırtıcı dergi mi anlamıyorum / bir dergi e-posta ile yayın teklif etti

Olası nedenler

• Yırtıcı (yağmacı) dergiler, gerçek bir hakem süreci yürütmeden ücret karşılığında yayın yapar ve araştırmacılara toplu e-posta gönderir.
• Bazı sahte siteler, gerçek ve saygın dergilerin adını ve ISSN’ini kullanarak onları taklit eder (çalıntı / hijacked dergiler).
• Yayın baskısı altındaki araştırmacılar hızlı kabul vaadine kolayca kanabilir.

Adım adım çözüm

1. 1

   E-posta davetini varsayılan olarak şüpheli say

   Saygın dergiler tanımadıkları yazarlara toplu e-postayla makale talebinde nadiren bulunur. Aşırı övgü (“Değerli çalışmanızı okuduk…”), dil hataları, sana alakasız konuda davet ve “24 saat içinde yanıt” gibi aciliyet ifadeleri tipik işaretlerdir. E-postadaki bağlantılara tıklamadan önce dergiyi bağımsız olarak araştır.

2. 2

   İndeks iddialarını resmî kaynaktan doğrula

   Derginin ISSN’i veya adıyla şu listelerde ara: Web of Science Master Journal List (mjl.clarivate.com), Scopus Sources (scopus.com/sources), TR Dizin dergi listesi (trdizin.gov.tr), açık erişim dergiler için DOAJ (doaj.org). Dergi sitesindeki indeks logoları tek başına kanıt değildir; “Google Scholar’da taranıyoruz” ifadesi kalite göstergesi değildir.

3. 3

   Çalıntı dergi olasılığını kontrol et

   Dergi resmî listede çıksa bile sitenin gerçek olduğunu doğrula: Master Journal List veya Scopus kaydındaki yayıncı ve web adresi, karşındaki siteyle aynı mı? Retraction Watch’un “Hijacked Journal Checker” listesi bilinen çalıntı dergi sitelerini derler.

4. 4

   Think. Check. Submit. kontrol listesini uygula

   thinkchecksubmit.org adresindeki kontrol listesi şunları sorar: Dergiyi ya da yayıncıyı sen veya meslektaşların tanıyor musunuz? Yayıncıyla iletişim kurmak kolay mı (gerçek adres, telefon)? Hakem süreci açıkça anlatılıyor mu? Ücretler açıkça belirtilmiş mi? Editörler kurulu gerçek ve alanında tanınan kişilerden mi oluşuyor? Yayıncı tanınmış bir sektör kuruluşunun (ör. COPE, OASPA) üyesi mi?

5. 5

   Editörler kurulunu ve geçmiş sayıları incele

   Editörlerin adlarını Google Akademik’te ara: gerçekten var mı, kendi profillerinde bu dergiyi anıyorlar mı? Geçmiş sayılardaki makalelerin kalitesine bak: çok farklı ve ilgisiz konuları aynı sayıda topluyor mu, sayı başına yüzlerce makale var mı, dil ve biçim özensiz mi?

6. 6

   Hız vaadine aldanma

   Gerçek bir hakem süreci genellikle haftalar ya da aylar sürer. “72 saatte hakem sonucu” ya da ödeme yapınca garanti kabul vaadi ciddi bir uyarı işaretidir.

7. 7

   Danışmanına ve kütüphaneye sor

   Emin değilsen danışmanına ve üniversite kütüphanesine danış. Birçok üniversite kütüphanesi yırtıcı yayıncılık hakkında rehberlik yapar.

8. 8

   Gönderdiysen ve şüphelendiysen hemen geri çek

   Makaleyi gönderdikten sonra yırtıcı olduğunu anladıysan, yayımlanmadan önce yazılı olarak (e-postayla) geri çektiğini bildir ve telif devri formu imzalama, ücret ödeme. Yayımlanmışsa geri çekme talebinde bulun ve danışmanınla sonraki adımları konuş; yırtıcı dergilerde yayımlanan bir makaleyi başka bir dergiye göndermek telif ve çifte yayın sorunlarını doğurabilir.

Konuyu derinlemesine öğrenin