Tez Bölümlerini Yazmak · Ders 14/14
Bölümler Arası Tutarlılık: Amaç–Soru–Yöntem–Bulgu–Sonuç Zinciri
Tezin tüm bölümlerinin tek bir zincir hâlinde birbirine bağlandığını denetlemeyi, tutarlılık matrisi kurmayı ve teslim öncesi son kontrolü yapmayı öğrenirsin.
Bir tezin bölümleri aylar, hatta yıllar boyunca farklı zamanlarda yazılır. Yöntem tez önerisi döneminde, literatür veri toplanırken, bulgular analizlerden sonra, giriş en sonda… Bu süreçte araştırma soruları değişir, bir ölçek çıkarılır, bir analiz eklenir; ama bu değişiklikler her bölüme yansıtılmaz. Sonuç: Girişte beş soru sorulan, yöntemde dört analizden söz edilen, bulgularda altı başlık bulunan ve sonuçta üç maddeye yer verilen bir tez. Jüri üyeleri bu kopuklukları ilk okumada fark eder ve savunmada ilk soru genellikle buradan gelir.
Zincir mantığı
İyi bir tezde her halka bir öncekine bağlıdır. Bir halkayı değiştirirsen, ona bağlı tüm halkaları güncellemen gerekir.
- Problem (Giriş: problem durumu) → neden bu araştırma?
- Amaç (Giriş: amaç) → ne yapılacak?
- Araştırma soruları / hipotezler (Giriş) → amacı hangi alt sorularla cevaplayacaksın?
- Kuramsal çerçeve (Bölüm 2) → her sorunun kavramları ve ilgili araştırmalar var mı?
- Yöntem (Bölüm 3) → her soru için veri toplama aracı ve analiz var mı?
- Bulgular (Bölüm 4) → her sorunun bulgusu raporlandı mı?
- Tartışma (Bölüm 5) → her bulgu yorumlandı mı?
- Sonuç → her sorunun kısa cevabı verildi mi?
- Öneriler → her öneri bir bulguya ya da sınırlılığa dayanıyor mu?
- Özet → bu zincirin tamamını yansıtıyor mu?
Tutarlılık matrisi
Zinciri denetlemenin en etkili yolu bir tutarlılık matrisi kurmaktır: Satırlarda araştırma soruları, sütunlarda tezin bölümleri. Her hücreye o sorunun o bölümde nerede ele alındığını (alt başlık ya da sayfa numarası) yaz. Boş kalan her hücre bir kopukluktur.
| Araştırma sorusu | Literatür | Veri aracı | Analiz | Bulgu | Tartışma | Sonuç |
|---|---|---|---|---|---|---|
| S1: Öz yeterlik ve öz düzenleme düzeyleri | 2.1 | AÖYÖ, ÖDÖSÖ | Ortalama, SS | 4.1 | 5.1.1 | Sonuç 1 |
| S2: Öz yeterlik – cinsiyet/sınıf | 2.2.2, 2.2.3 | AÖYÖ + KBF | t testi, ANOVA | 4.2 | 5.1.2 | Sonuç 2, 3 |
| S3: Öz düzenleme – cinsiyet/sınıf | 2.2.2, 2.2.3 | ÖDÖSÖ + KBF | t testi, ANOVA | 4.3 | — (EKSİK) | — (EKSİK) |
| S4: İlişki | 2.2.1 | AÖYÖ, ÖDÖSÖ | Pearson r | 4.4 | 5.1.3 | Sonuç 4 |
| S5: Yordama | 2.1, 2.2.1 | AÖYÖ alt boyutları, ÖDÖSÖ | Çoklu regresyon | 4.5 | 5.1.4 | Sonuç 5 |
Sık görülen kopukluklar
Amaç: “… öz yeterlik ile öz düzenleme arasındaki ilişkiyi incelemektir.”
Sorular: 1. Öz yeterlik cinsiyete göre farklılaşıyor mu? 2. Öz yeterlik sınıf düzeyine göre farklılaşıyor mu? 3. Öz yeterlik anne-baba eğitim düzeyine göre farklılaşıyor mu?
Yöntem: “Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir.”
Sonuç: “Öz yeterlik, öğrencilerin öz düzenleme becerilerini artırmaktadır. Bu nedenle öz yeterlik eğitimi verilmesi öz düzenlemeyi geliştirecektir.”
Yöntem: “Verilerin analizinde t testi, ANOVA ve Pearson korelasyonu kullanılmıştır.”
Bulgular: Kruskal-Wallis testi ve çoklu regresyon sonuçları da raporlanmış; ANOVA hiç kullanılmamış.
Terim ve sayı tutarlılığı
Zincirin yanında, tezin baştan sona aynı terimleri ve aynı sayıları kullanması gerekir. Küçük görünen bu tutarsızlıklar, okuyucuda tezin özensiz hazırlandığı izlenimini yaratır.
| Tür | Örnek tutarsızlık | Çözüm |
|---|---|---|
| Terim | “Öz yeterlik”, “öz-yeterlik”, “özyeterlik”, “self-efficacy” karışık | Bir yazımı seç; Word’de Bul ve Değiştir ile denetle |
| Örneklem sayısı | Özette 412, yöntemde 412, bir tabloda 418, tartışmada “yaklaşık 400” | Tüm n değerlerini tablo toplamlarıyla karşılaştır |
| Başlık | Kapakta “İlişkisi”, özette “İlişki”, YÖK formunda farklı sıra | Başlığı tek bir yerden kopyala |
| Ölçek adı | Yöntemde “Akademik Öz Yeterlik Ölçeği”, bulgularda “Öz Yeterlik Envanteri” | Kısaltmalar listesiyle eşleştir |
| Tarih | Yöntemde veri toplama Ekim 2025, etik kurul kararı Kasım 2025 | Etik onay tarihi veri toplamadan önce olmalı; belgeleri kontrol et |
| Kod | Yöntemde 16 katılımcı (K1–K16), bulgularda K17’den alıntı | Katılımcı tablosuyla tüm alıntıları eşleştir |
Teslim öncesi tutarlılık okuması (bir günlük plan)
- 1
Soruları yazdır
Girişteki amaç cümlesini ve araştırma sorularını tek bir sayfaya yaz; okuma boyunca yanında tut.
- 2
Matrisi doldur
Her soru için literatür, araç, analiz, bulgu, tartışma ve sonuç konumlarını işaretle. Boş hücreleri listele.
- 3
Sayıları denetle
Özet, yöntem, tablolar ve tartışmadaki tüm n, yüzde ve istatistik değerlerini karşılaştır.
- 4
Terimleri denetle
Ana kavramların ve ölçek adlarının yazımını Bul (Ctrl+F) ile tara.
- 5
Dil düzeyini denetle
Yöntemdeki desene göre sonuç ve tartışmadaki nedensel fiilleri tara: etkiler, artırır, neden olur, sağlar.
- 6
Özeti yeniden oku
Özet, son hâliyle tezin tamamını doğru yansıtıyor mu? Tezde olmayan bir bulgu ya da sonuç içeriyor mu?
- 7
Ön ve son kısmı güncelle
İçindekiler, tablolar ve şekiller listesi, ek numaraları, kaynakça.
AMAÇ:
| Soru | Literatür (alt başlık) | Veri aracı | Analiz | Bulgu (alt başlık) | Tartışma (alt başlık) | Sonuç (madde) | Öneri |
| S1 | | | | | | | |
| S2 | | | | | | | |
| S3 | | | | | | | |
| S4 | | | | | | | |
| S5 | | | | | | | |
Boş hücreler:
Yapılacak düzeltmeler:
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Bölümler arası tutarlılık son kontrol
0/14Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar