Mükemmeliyetçilik yüzünden bitiremiyorum

Olası nedenler

• Taslak ile son metnin karıştırılması; ilk yazımdan kusursuzluk beklenmesi.
• Kendi değerini tezin kusursuzluğuna bağlamak; eleştiriyi kişiliğe yönelik algılamak.
• “Yeterince iyi” bir tezin ölçütlerinin danışmanla netleştirilmemiş olması; hedefin hep yükselen bir çıta olması.
• Jüri ve danışman eleştirisinden duyulan yoğun kaygı.
• Yazma ve düzeltmenin aynı anda yapılmaya çalışılması.
• Her bilimsel çalışmanın sınırlılıkları olduğunun ve bunun doğal kabul edildiğinin bilinmemesi.

Adım adım çözüm

1. 1

   “Yeterince iyi”yi tanımla

   Danışmanınla bir bölümün kabul edilebilir olması için neyin gerektiğini somut olarak konuş: hangi alt başlıklar, yaklaşık uzunluk, hangi analizler. Ayrıca enstitü kılavuzunu ve jürinin değerlendirdiği ölçütleri öğren. Belirsiz bir “mükemmel” yerine net bir bitiş çizgin olsun.

2. 2

   Yazmayı ve düzeltmeyi ayır

   Taslak oturumlarında yalnızca yaz; silme, cümleyi cilalama ya da kaynağa dönme. Eksikleri [KAYNAK EKLE] ya da [?] gibi işaretlerle geç. Düzeltmeyi ayrı bir günde, ayrı bir oturumda yap. İki işi aynı anda yapmaya çalışmak ikisini de durdurur.

3. 3

   Düzeltmeye sınır koy

   Her bölüm için düzeltme tur sayısını önceden belirle (ör. en fazla üç tur) ve her tura bir süre ver. Süre dolduğunda bölümü danışmana gönder. Son düzeltmelerin kaliteye katkısı giderek azalırken harcadığın zaman artar.

4. 4

   Erken ve kaba taslak gönder

   Danışmanına “Bu kaba bir taslak; özellikle yapı ve akış hakkında görüşünüzü almak istiyorum” notuyla erken taslak gönder. Erken geri bildirim, yanlış yöne giden haftalarca cilalamayı önler. Danışmanının bu tür taslakları kabul edip etmediğini önceden sor.

5. 5

   Okumayı bir sınırla bitir

   Literatür hiçbir zaman “tamamen” bitmez. Yeni okuduğun kaynaklar artık sana yeni bir fikir ya da bulgu getirmiyorsa doygunluk noktasına gelmiş olabilirsin; bunu danışmanınla da teyit et. Okuma için bir bitiş tarihi koy; sonraki kaynakları yalnızca yazarken ortaya çıkan somut boşluklar için ara.

6. 6

   Kusurları sınırlılığa dönüştür

   Her araştırmanın sınırlılıkları vardır ve bunları açıkça yazmak bilimsel olgunluğun göstergesidir. Örneklemin küçük olması ya da tek bir şehirde çalışılmış olması tezi değersiz kılmaz; sınırlılıklar bölümünde gerekçesiyle belirtilir ve sonraki çalışmalar için öneriye dönüştürülür.

7. 7

   Düşünceni sorgula

   “Jüri her hatayı yakalar ve beni rezil eder” gibi bir düşünce geldiğinde onu yaz ve gerçekçi bir alternatifle karşılaştır: “Jüriler çoğunlukla düzeltme ister; düzeltme istenmesi tezin başarısız olduğu anlamına gelmez.” Bu düşünce kalıplarını fark etmek kaygıyı azaltır.

8. 8

   Dışarıdan bir son tarih koy

   Danışmanınla, bir yazma grubuyla ya da bir arkadaşınla tarih belirleyip taslağı o tarihte göndermeyi taahhüt et. Kendi kendine koyduğun tarihleri mükemmeliyetçilik kolayca esnetir; başkasına verdiğin söz daha bağlayıcıdır.

9. 9

   Kaygı yoğunsa destek al

   Mükemmeliyetçilik yoğun kaygıya, uykusuzluğa ya da tezi tamamen bırakma düşüncesine yol açıyorsa üniversitenin psikolojik danışma ve rehberlik birimiyle konuşmak çok yararlı olabilir. Mükemmeliyetçilik, profesyonel destekle üzerinde çalışılabilen bir düşünce ve davranış örüntüsüdür.

Konuyu derinlemesine öğrenin