Akademik Çalışmada Yapay Zekâ · Ders 8/12
YZ Beyanı Nasıl Yazılır?
Teze ve makaleye konacak YZ kullanım beyanının unsurlarını, farklı senaryolar için örnek beyan metinlerini ve YZ kullanımının yöntem bölümünde nasıl raporlanacağını öğren.
YZ’yi etik sınırlar içinde kullandıysan, son adım bunu şeffafça beyan etmektir. Beyan bir “itiraf” değil, bilimsel şeffaflığın ve tekrarlanabilirliğin bir parçasıdır; tıpkı kullandığın istatistik yazılımını yöntem bölümünde belirtmen gibi. İyi yazılmış bir beyan seni korur: İleride bir soru gelirse, kullanımını baştan açıkça bildirmiş olursun. Bu derste beyanın unsurlarını, nereye yazılacağını ve farklı senaryolar için hazır metinleri öğreneceksin.
İyi bir beyanın 6 unsuru
| Unsur | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Araç | Aracın adı ve sağlayıcısı; biliniyorsa sürümü/modeli | “[Araç adı] ([sağlayıcı], [model/sürüm])” |
| Amaç | Hangi iş için kullanıldığı | “dil bilgisi ve yazım denetimi”, “R kodunda hata ayıklama” |
| Kapsam | Hangi bölümlerde/aşamalarda | “Giriş ve Tartışma bölümleri”, “İngilizce özet” |
| Tarih/dönem | Kullanım zamanı (araçlar sürekli değiştiği için) | “Mart–Mayıs 2026 arasında” |
| İnsan denetimi | Çıktının nasıl kontrol edildiği | “Tüm öneriler yazar tarafından tek tek değerlendirilmiştir.” |
| Sorumluluk | İçeriğin sorumluluğunun yazarda olduğu | “Tezin içeriğinden tamamen yazar sorumludur.” |
“Bu tezde yapay zekâdan yararlanılmıştır.”
Teze konacak örnek beyan metinleri
YAPAY ZEKÂ KULLANIM BEYANI
Bu tezin hazırlanması sürecinde, bölümlerinde Türkçe dil bilgisi, yazım ve noktalama denetimi amacıyla (, ) tarihleri arasında kullanılmıştır. Araçtan metni yeniden yazması değil, hataları işaretlemesi istenmiş; öneriler tarafımca tek tek değerlendirilerek uygulanmıştır. Yapay zekâ araçları; bilimsel içerik, veri, analiz, bulgu yorumu veya kaynak üretimi amacıyla kullanılmamıştır. Tezin tüm içeriğinden ve doğruluğundan sorumlu olduğumu beyan ederim.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
YAPAY ZEKÂ KULLANIM BEYANI
Bu tez çalışmasında üretken yapay zekâ araçları aşağıdaki amaçlarla ve sınırlı olarak kullanılmıştır:
1. İngilizce özetin (Abstract) dil bilgisi ve anlaşılırlık denetimi: (), .
2. Veri analizinde kullanılan R kodlarındaki hata mesajlarının çözümü: (), . Bu süreçte araca katılımcı verisi aktarılmamış, yalnızca örnek değişken adları içeren kod parçaları paylaşılmıştır. Analiz sonuçları tarafımca doğrulanmıştır.
3. bölümlerinde yazım ve noktalama denetimi.
Yapay zekâ araçları; tezin bölümlerini yazmak, veri üretmek, bulguları yorumlamak veya kaynak önermek amacıyla kullanılmamıştır. Araçların önerileri tarafımca eleştirel biçimde değerlendirilmiş ve gerektiğinde düzeltilmiştir. Tezin içeriğinden tamamen sorumlu olduğumu beyan ederim.
–
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
YAPAY ZEKÂ KULLANIM BEYANI
Tez konusunun belirlenmesi aşamasında, araştırılabilecek alternatif soruların listelenmesi amacıyla () beyin fırtınası aracı olarak kullanılmıştır; konu seçimi ve gerekçelendirilmesi danışmanımla birlikte tarafımca yapılmıştır. Literatür taraması sürecinde araçları ilgili çalışmaları keşfetmek amacıyla kullanılmış; bu araçlarla belirlenen tüm çalışmaların tam metinleri edinilerek okunmuş ve yalnızca okunan çalışmalara atıf yapılmıştır. Yapay zekâ araçları metin yazımı, veri üretimi veya analiz amacıyla kullanılmamıştır. Tezin içeriğinden tamamen sorumlu olduğumu beyan ederim.
–
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
YAPAY ZEKÂ KULLANIM BEYANI
Bu tezin hazırlanmasında; metin yazımı, dil düzeltme, veri toplama, veri analizi, bulguların yorumlanması veya kaynak belirleme süreçlerinin hiçbirinde üretken yapay zekâ araçları kullanılmadığını beyan ederim.
–
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Makaleler için beyan
Dergiler beyanı farklı yerlerde isteyebilir: makale sonunda ayrı bir “YZ beyanı” başlığı, “Teşekkür” bölümü, “Yöntem” bölümü ya da başvuru sistemindeki bir form. Bazı yayıncılar beyanın kaynakçadan önce ayrı bir başlık altında yer almasını ister. Derginin yazar rehberindeki ifadeyi takip et.
Yapay Zekâ Kullanım Beyanı: Bu çalışmanın hazırlanmasında yazarlar, amacıyla (, ) kullanmıştır. Yazarlar aracın önerilerini gözden geçirip gerektiği şekilde düzenlemiş olup yayının içeriğinden tamamen sorumludur.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Declaration of generative AI use: During the preparation of this work, the authors used (, ) for . After using this tool, the authors reviewed and edited the content as needed and take full responsibility for the content of the publication.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Yöntem bölümünde YZ kullanımının raporlanması
YZ, yalnızca yazım desteği için değil, araştırmanın kendisinde kullanıldıysa (ör. görüşme dökümlerinin ön kodlanması, metin sınıflandırma, çeviri, veri temizleme), bu bir yöntem tercihidir ve yöntem bölümünde ayrıntılı raporlanmalıdır. Amaç, başka bir araştırmacının ne yaptığını anlayabilmesi ve değerlendirebilmesidir.
- Araç ve sürüm: Adı, sağlayıcısı, model/sürüm bilgisi, kullanım tarihleri.
- Görev: YZ’nin tam olarak hangi işi yaptığı.
- İstem(ler): Kullanılan temel istemler (uzunsa ekte).
- Veri koruma: Hangi veriler paylaşıldı, anonimleştirme nasıl yapıldı, etik kurul onayı bu kullanımı kapsıyor mu.
- İnsan denetimi: YZ çıktısının nasıl kontrol edildiği (ör. kodların bir kısmının iki araştırmacı tarafından bağımsız kontrolü, uyum yüzdesi).
- Sınırlılıklar: YZ kullanımının olası yanlılık ve hataları.
Verilerin analizi: Yarı yapılandırılmış görüşmelerin dökümleri, katılımcı adları, kurum adları ve tanımlayıcı bilgiler çıkarılarak anonimleştirilmiştir. Anonimleştirilmiş dökümlerin ilk kodlama aşamasında, olası kodların listelenmesi amacıyla [araç adı] ([model/sürüm]) Ocak 2026’da kullanılmıştır (kullanılan istem Ek-4’te sunulmuştur). Aracın önerdiği kodlar yalnızca öneri olarak değerlendirilmiş; kodlama araştırmacı tarafından tüm dökümler tek tek okunarak yapılmıştır. Kodlamanın güvenirliği için dökümlerin %20’si ikinci bir araştırmacı tarafından bağımsız olarak kodlanmış ve kodlayıcılar arası uyum hesaplanmıştır. Yapay zekâ aracının kullanımı, etik kurul başvurusunda belirtilmiş ve katılımcılara bilgilendirilmiş onam formunda açıklanmıştır.
Kendini dene
Kendini dene
Beyanımı teslim etmeden önce
0/8Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar