Excel / Google Forms verisini SPSS’e aktaramıyorum, Türkçe karakterler bozuk

Olası nedenler

• CSV dosyası UTF-8 kodlamasıyla kaydedilmiş, SPSS ise yerel kod sayfasıyla (Türkçe Windows-1254) okuyor ya da tersi.
• SPSS “Unicode” modunda değil.
• Google Forms yanıtları sayı değil metin olarak dışa aktarıyor.
• Excel’de birleştirilmiş hücreler, birden fazla başlık satırı, boş sütunlar var.
• Sütun başlıkları çok uzun, boşluk ya da özel karakter içeriyor; SPSS değişken adı kurallarına uymuyor.
• Ondalık ayırıcı virgül/nokta uyumsuzluğu (3,5 / 3.5) sayıları metne çeviriyor.

Adım adım çözüm

1. 1

   SPSS’i Unicode moduna al

   Hiç veri dosyası açık değilken Edit > Options > Language (Düzen > Seçenekler > Dil) sekmesinde Character Encoding for Data and Syntax ayarını Unicode (universal character set) yap. SPSS 21 ve sonraki sürümlerde Unicode varsayılandır; ayar daha önce değiştirildiyse geri al. Bu ayar yalnızca açık veri dosyası yokken değiştirilebilir.

2. 2

   Google Forms’tan .xlsx olarak indir

   Forms’ta Yanıtlar > E-tablolarda görüntüle ile Google E-Tablolar’a aktar, sonra Dosya > İndir > Microsoft Excel (.xlsx) seç. .xlsx biçimi Türkçe karakterleri CSV’ye göre daha sorunsuz taşır.

3. 3

   Excel dosyasını temizle

   Tek başlık satırı bırak, birleştirilmiş hücreleri çöz, boş satır ve sütunları sil. Uzun soru metinlerini kısa değişken adlarıyla değiştir (ör. “cinsiyet”, “yas”, “m1”, “m2”). Değişken adı harfle başlamalı, boşluk içermemeli. Uzun soru metinlerini sonra SPSS’te Label sütununa yazarsın. Değişken adlarında Türkçe karakter kullanmamak sonraki sorunları azaltır.

4. 4

   SPSS’e doğru yoldan aktar

   File > Import Data > Excel (Dosya > Veri İçe Aktar > Excel) yolunu izle; Read variable names from first row of data kutusunun işaretli olduğundan emin ol. CSV kullanıyorsan File > Import Data > CSV Data (Dosya > Veri İçe Aktar altındaki CSV seçeneği) yolunu izle; Unicode modundaki SPSS, UTF-8 kodlu CSV dosyasını genellikle doğru okur. Karakterler yine bozuksa dosya seçme penceresinde kodlama (Encoding) seçeneği varsa UTF-8’i seç ya da Text Data sihirbazını kullan. Menü adları sürüme göre küçük farklar gösterebilir.

5. 5

   Metin yanıtları sayıya çevir

   Likert yanıtları için Transform > Recode into Different Variables (Dönüştür > Farklı Değişkenlere Yeniden Kodla) kullan: “Kesinlikle katılmıyorum” = 1 … “Kesinlikle katılıyorum” = 5. Eşleştirmeyi elle tanımlamak, sıralamayı senin kontrolünde tutar. Transform > Automatic Recode (Otomatik Yeniden Kodla) da kullanılabilir ama alfabetik sıraya göre kodlar; Likert sıralamasını bozabileceği için sonra mutlaka kontrol et.

6. 6

   Değişken görünümünde türleri düzenle

   Variable View (Değişken Görünümü) sekmesinde sayısal değişkenlerin Type: Numeric, Likert ve kategorik değişkenlerin Measure sütununun doğru (Ordinal / Nominal / Scale) olduğundan emin ol. Values sütununa 1 = Kadın, 2 = Erkek gibi etiketleri gir.

7. 7

   Aktarımı doğrula

   Analyze > Descriptive Statistics > Frequencies (Analiz > Tanımlayıcı İstatistikler > Frekanslar) ile her değişkenin frekansına bak. Beklenmeyen değer (ör. 1–5 ölçekte 55) ya da toplam katılımcı sayısı uyuşmazlığı varsa ham veriyle karşılaştır.

8. 8

   Jamovi alternatifi

   Jamovi .xlsx ve .csv dosyalarını UTF-8 ile genellikle sorunsuz açar. Metin yanıtları Data > Transform ya da Compute ile sayısal koda çevirebilirsin. Dönüştürdüğün veriyi .omv olarak kaydedebilir, gerekirse Export ile .sav ya da .csv olarak dışa aktarabilirsin.

Konuyu derinlemesine öğrenin