Atıf ve Kaynak Gösterme: APA 7 · Ders 12/15
Kaynakça Türleri VI: Yazılım, Veri Seti, Ölçek, Yapay Zekâ ve Görseller
SPSS, R ve uygulamalar gibi yazılımlara, veri setlerine, ölçek ve testlere, ChatGPT gibi yapay zekâ araçlarının çıktılarına ve görsellere APA 7’ye göre nasıl atıf yapılacağını öğrenirsin.
Yöntem bölümünde “Veriler SPSS 28 ile analiz edilmiştir”, “Öğrencilerin kaygı düzeyleri X Ölçeği ile ölçülmüştür” gibi cümleler yazacaksın. Bunların her birinin APA’da bir atıf karşılığı vardır. Ayrıca yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasıyla bu araçlara nasıl atıf yapılacağı da önemli bir konu hâline geldi.
1. Yazılım ve uygulamalar
Veriler IBM SPSS Statistics 28 (IBM Corp.) programıyla analiz edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi R (Sürüm 4.4.0) ortamında lavaan paketi kullanılarak gerçekleştirilmiştir (Rosseel, 2012).
Geliştirici veya Şirket. (Yıl). Yazılım adı (Sürüm x.x) . Yayıncı (geliştiriciden farklıysa). https://...
APA özgünü: ... (Version x.x) . ...
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
SPSS:
IBM Corp. (2021). IBM SPSS Statistics for Windows (Sürüm 28.0) [Bilgisayar yazılımı].
Metin içi: (IBM Corp., 2021)
R:
R Core Team. (2024). R: A language and environment for statistical computing (Sürüm 4.4.0) [Bilgisayar yazılımı]. R Foundation for Statistical Computing. https://www.R-project.org/
Metin içi: (R Core Team, 2024)
Jamovi / JASP gibi istatistik programları:
Geliştirici Ekip. (Yıl). Program adı (Sürüm x.x) [Bilgisayar yazılımı]. https://...
(Programın sitesindeki “How to cite” / atıf önerisine bak.)
Mobil uygulama:
Örnek Teknoloji. (2023). Örnek Odak (Sürüm 2.1) [Mobil uygulama]. Google Play. https://play.google.com/store/apps/...
Metin içi: (Örnek Teknoloji, 2023)
Veriler SPSS programında analiz edilmiştir.
2. Veri setleri
Yazar veya Kurum. (Yıl). Veri setinin başlığı (Sürüm x) . Yayıncı/Depo. https://doi.org/...
Yayımlanmamış ham veri:
Yazar. (Yıl). . Kurum.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Kaynakça:
Demirci, F. ve Aydın, U. (2022). Türkiye’de lise öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeyleri anket verisi (Sürüm 2) [Veri seti]. Örnek Açık Veri Deposu. https://doi.org/10.xxxx/ornek
Metin içi: (Demirci ve Aydın, 2022)
Kaynakça:
Türkiye İstatistik Kurumu. (Yıl). *[Mikro veri setinin adı]* [Veri seti]. https://...
Metin içi: (Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK], Yıl)
3. Ölçek, test ve anketler
Türk tezlerinde en sık hata yapılan konulardan biri ölçek atfıdır. Yabancı bir ölçeğin Türkçe uyarlamasını kullanıyorsan iki kaynağa atıf yaparsın: ölçeği geliştiren özgün çalışmaya ve Türkçeye uyarlama (geçerlik-güvenirlik) çalışmasına.
- Ölçek adları metinde büyük harfle başlar ama italik yazılmaz: Akademik Erteleme Ölçeği.
- Ölçeğin kendisine değil, genellikle ölçeği tanıtan makaleye atıf yapılır.
- Ölçeğin bir el kitabı (manual) varsa ona atıf yapılabilir: Yazar. (Yıl). Ölçek adı: El kitabı. Yayıncı.
- PsycTESTS gibi test veri tabanlarındaki kayıtlar için: Yazar. (Yıl). Ölçek adı [Veri tabanı kaydı]. PsycTESTS. https://doi.org/...
- Telif hakkıyla korunan bir ölçeği kullanmak ve özellikle maddelerini tezinde (ör. eklerde) tam olarak yayımlamak için ölçek sahibinden ya da uyarlayan araştırmacıdan kullanım izni alman gerekir; bazı ölçekler ise açık kullanıma sunulmuştur. Birçok enstitü bu izin yazısını ekte ister.
Metin:
Öğrencilerin akademik erteleme düzeyleri, Smith ve Lee (2015) tarafından geliştirilen ve Türkçeye Kara ve Yücel (2018) tarafından uyarlanan Akademik Erteleme Ölçeği ile ölçülmüştür. Uyarlama çalışmasında ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı ,87 olarak bildirilmiştir (Kara ve Yücel, 2018).
Kaynakça:
Kara, B. ve Yücel, M. (2018). Akademik Erteleme Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Örnek Psikolojik Danışma Dergisi, 8(2), 55–70. https://doi.org/10.xxxx/ornek
Smith, J. ve Lee, H. (2015). Development of the Academic Procrastination Scale. Journal of Example Psychology, 21(4), 300–315. https://doi.org/10.xxxx/ornek
Araştırmada Akademik Erteleme Ölçeği kullanılmıştır (Kara ve Yücel, 2018).
4. Yapay zekâ araçları (ChatGPT vb.)
APA Style, 2023’te yayımladığı rehberlikte ChatGPT gibi üretken yapay zekâ araçlarının çıktısına atıfı bir algoritmanın/yazılımın çıktısına atıf gibi ele almıştır: Yazar, aracı geliştiren şirkettir; başlık, modelin adıdır.
Geliştirici Şirket. (Yıl). Aracın adı (Sürüm veya tarih bilgisi) . https://...
APA özgünü:
OpenAI. (2023). ChatGPT (Mar 14 version) . https://chat.openai.com/chat
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Metin:
Çalışmanın ön aşamasında, görüşme sorularının anlaşılırlığını değerlendirmek amacıyla ChatGPT’ye “Bu görüşme sorularını lise öğrencileri için anlaşılırlık açısından değerlendir” istemi (prompt) verilmiştir. Araç, üç sorunun birden fazla kavram içerdiğini belirtmiştir (OpenAI, 2023). İstem ve yanıtın tam metni Ek 4’te sunulmuştur.
Kaynakça:
OpenAI. (2023). ChatGPT (14 Mart sürümü) [Büyük dil modeli]. https://chat.openai.com/chat
5. Görseller (fotoğraf, resim, harita, infografik)
Sanatçı/Fotoğrafçı/Kurum. (Yıl). Görselin başlığı . Müze, Site veya Yayıncı. https://...
Başlıksız görsel: başlık yerine köşeli parantez içinde kısa açıklama:
Fotoğrafçı, A. (Yıl). . Site Adı. https://...
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Müzedeki resim:
Sanatçı, A. (1890). Eserin adı [Tablo]. Örnek Resim ve Heykel Müzesi, İstanbul, Türkiye.
Çevrim içi infografik:
Örnek Sağlık Kuruluşu. (2023). Sağlıklı uyku için 7 öneri [İnfografik]. https://...
Metin içi: (Sanatçı, 1890) / (Örnek Sağlık Kuruluşu, 2023)
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
“Veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin kaygısı Sınav Kaygısı Envanteri (Uzun, 2019) ile ölçülmüştür. Görüşme soruları ChatGPT tarafından yazılmış ve doğrudan kullanılmıştır.”
Bilgi: Envanter Brown (2008) tarafından geliştirilmiş, Uzun (2019) Türkçeye uyarlamıştır.
Yazılım, veri, ölçek ve yapay zekâ kontrol listesi
0/9Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar