Academy GenZ

Atıf ve Kaynakça

Okumadığım kaynağa atıf yapmam gerekiyor (aktaran)

Kısa yanıt

En sık neden: Özgün (birincil) kaynak erişilemez durumda. Çözüm için (1) önce özgün kaynağa ulaşmayı dene, (2) ulaşamıyorsan dürüstçe “aktaran” kullan, (3) apa 7’de metin içi atfı doğru yaz, (4) kaynakçaya yalnızca okuduğun kaynağı yaz. Ayrıntılı adımlar aşağıda.

Bu durum size tanıdık mı?

  • Okuduğun bir makalede, başka bir yazarın (ör. 1970’lerden bir kuramcının) fikri anlatılıyor ve sen de o fikri kullanmak istiyorsun.
  • Özgün kaynağa ulaşamıyorsun: çok eski, yabancı dilde ya da basılı.
  • Özgün kaynağı kaynakçana yazsan mı yazmasan mı bilemiyorsun.

Olası nedenler

  • Özgün (birincil) kaynak erişilemez durumda.
  • İkincil kaynak üzerinden atıf yapmanın kurallarını bilmiyorsun.
  • Okumadığın bir kaynağı okumuş gibi göstermenin etik sorun olduğunu fark etmemiş olabilirsin.

Adım adım çözüm

  1. 1

    Önce özgün kaynağa ulaşmayı dene

    Aktaran atıf istisnadır, kural değildir. Özgün kaynağı Google Akademik, Google Kitaplar, kütüphane kataloğu ve kütüphaneler arası ödünç yoluyla ara. Özellikle tezinin temel kuramına ait kaynakları (ör. kuramın kurucusunun eseri) mutlaka aslından okumaya çalış; jüri bunu bekler.

  2. 2

    Ulaşamıyorsan dürüstçe “aktaran” kullan

    Okumadığın kaynağı okumuş gibi kaynakçaya eklemek, ikincil kaynaktaki olası bir hatayı da kopyalamana yol açar ve akademik dürüstlük açısından sorunludur. Doğru yol, bilgiyi okuduğun kaynak üzerinden aktardığını belirtmektir.

  3. 3

    APA 7’de metin içi atfı doğru yaz

    Önce özgün çalışmayı, sonra okuduğun kaynağı yaz. Türkçe metinlerde yaygın kullanım: (Bandura, 1977, aktaran Yılmaz, 2020). İngilizce metinde: (Bandura, 1977, as cited in Yılmaz, 2020). Anlatı biçiminde: “Bandura’ya (1977, aktaran Yılmaz, 2020) göre…”. Özgün eserin yılı bilinmiyorsa yalnızca yazar adını kullan.

  4. 4

    Kaynakçaya yalnızca okuduğun kaynağı yaz

    APA 7’de kaynakçaya yalnızca ikincil kaynak (senin okuduğun, ör. Yılmaz, 2020) girer. Özgün kaynak (Bandura, 1977) kaynakçaya eklenmez. Bazı Türk üniversitelerinin tez yazım kılavuzları farklı bir uygulama isteyebilir; kendi enstitünün tez yazım kılavuzunu kontrol et.

  5. 5

    Diğer stillerde kuralı kontrol et

    İSNAD gibi dipnotlu sistemlerde ve Chicago’da aktarma, dipnotta “aktaran” / “quoted in” ifadesiyle her iki eser de belirtilerek yapılır ve kaynakçada uygulama stile göre değişir. Kullandığın stilin güncel kılavuzuna ve enstitü kurallarına bak.

  6. 6

    Aktaran atfı az kullan

    Tezde çok sayıda aktaran atıf, literatürün ikinci elden tarandığı izlenimini verir. Yalnızca gerçekten erişilemeyen kaynaklar için kullan ve kuramın temel taşları için özgün kaynağa ulaşmak üzere ek çaba göster.

  7. 7

    Kaynak yöneticisinde doğru biçimde ekle

    Zotero’da yalnızca ikincil kaynağı (Yılmaz, 2020) kütüphanene ekle. Word’de atıf penceresinde kaynağı seçtikten sonra üzerine tıklayıp Ön ek (Prefix) alanına “Bandura, 1977, aktaran” yaz. Böylece metinde doğru biçim oluşur, kaynakçaya yalnızca ikincil kaynak girer.

Word örneğiAktaran atıf
taslak_aktaran-atif.docx

Metin: (Bandura, 1977)
Kaynakça: Bandura, A. (1977). … [hiç okunmamış]

Kaynakçanızı otomatik oluşturunDOI, ISBN ya da başlıkla APA 7, ISNAD 2, MLA, Chicago ve IEEE kaynakçası. Ücretsiz.

Konuyu derinlemesine öğrenin