Atıf ve Kaynak Gösterme: APA 7 · Ders 13/15
Tablo ve Şekillerde Atıf ve Uyarlama Notları
Başka bir kaynaktan alınan ya da uyarlanan tablo ve şekiller için APA 7 telif notunu, Türkçe tezlerde yaygın “Kaynak: … uyarlanmıştır” kullanımını ve tablo/şekillere metin içinde atıfı öğrenirsin.
Tezinde kendi verinden ürettiğin tabloların yanı sıra, kuramsal çerçevede başka bir çalışmanın modelini, bir kurumun istatistik tablosunu ya da bir makaledeki şekli kullanmak isteyebilirsin. Bu durumda yalnızca atıf yapmak yetmez; tablonun ya da şeklin altına kaynağını ve kullanım biçimini gösteren bir not eklemen gerekir.
APA 7’de tablo ve şeklin yapısı
- Numara: Kalın: Tablo 1, Şekil 1 (APA özgünü: Table 1, Figure 1).
- Başlık: Numaranın bir satır altında, italik ve başlık biçiminde: Katılımcıların Demografik Özellikleri.
- Gövde: Tablo ya da şeklin kendisi.
- Not: Tablo/şeklin altında, “Not.” (italik, ardından nokta) ile başlar. Kısaltmalar, açıklamalar ve telif/kaynak bilgisi burada verilir.
- Türk tezlerinde enstitüler çoğunlukla tablo başlığını tablonun üstüne, şekil başlığını şeklin altına koymayı ister ve biçim farklı olabilir (ör. “Tablo 1. Katılımcıların ...” tek satırda). Kılavuzunu kontrol et.
Metin içinde tablo ve şekle atıf
- Her tablo ve şekle metinde numarasıyla atıf yapılır ve metinde ilk anıldığı yerden sonra yerleştirilir.
- Numara ile atıf yapılır: “Tablo 3’te görüldüğü gibi...”, “(bkz. Şekil 2)”. “Aşağıdaki tabloda” veya “yukarıdaki şekilde” gibi ifadeler sayfa düzeni değişince yanlış olabileceği için önerilmez.
- Metinde tablonun tüm içeriğini tekrar etme; en önemli bulguyu vurgula.
- Türkçe eklerde kesme işareti kullanılır: Tablo 3’te, Şekil 2’de.
Telif notu: “Alınmıştır” mı, “uyarlanmıştır” mı?
| Durum | APA özgünü | Türkçe uyarlama | İzin gerekir mi? |
|---|---|---|---|
| Tablo/şekli olduğu gibi kullanmak (yeniden basım) | From ... | ... alınmıştır | Telif korumasındaysa genellikle evet |
| Tablo/şekli değiştirerek kullanmak (uyarlama) | Adapted from ... | ... uyarlanmıştır | Telif korumasındaysa genellikle evet |
| Birden çok kaynaktaki verilerle yeni tablo oluşturmak | Data from ... | Veriler ... alınmıştır | Genellikle hayır (ham veriler çoğunlukla telif konusu sayılmaz; veri kaynağının kullanım koşullarına yine de uy) |
| Kamu malı (public domain) veya açık lisanslı (CC BY) eser | From/Adapted from ... + lisans | ... alınmış/uyarlanmıştır + lisans | Lisans koşullarına uyulursa hayır |
APA özgünü:
Note. Adapted from “Title of Article,” by A. A. Author and B. B. Author, Year, Title of Periodical, Volume(Issue), p. xx (https://doi.org/xxxx). Copyright Year by Copyright Holder. Adapted with permission.
Türkçe uyarlama (yaygın):
Not. “Makale Başlığı,” A. A. Yazar ve B. B. Yazar, Yıl, Dergi Adı, Cilt(Sayı), s. xx (https://doi.org/xxxx) kaynağından uyarlanmıştır. Telif hakkı Yıl, Telif Sahibi. İzin alınarak uyarlanmıştır.
Şablonu kopyalayın ya da Word olarak indirip kendi tezinize uyarlayın.
Şekil 2
Öz Yeterlik ve Akademik Başarı Arasındaki İlişkiye Yönelik Model
[şekil]
Not. “Öğretmen Adaylarında Öz Yeterlik ve Başarı,” M. Keskin, 2019, Örnek Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(2), s. 48 (https://doi.org/10.xxxx/ornek) kaynağından uyarlanmıştır. CC BY 4.0.
Türk tezlerinde yaygın kısa biçim: “Kaynak: ...”
Türkiye’de birçok enstitü ve danışman, APA’nın uzun telif notu yerine tablo veya şeklin altına kısa bir kaynak satırı yazılmasını kabul eder ya da bunu ister. Bu biçim APA’nın özgün kuralı değildir, ancak yaygın bir yerel uygulamadır.
Olduğu gibi alınmış:
Kaynak: Keskin (2019, s. 48).
Uyarlanmış:
Kaynak: Keskin’den (2019, s. 48) uyarlanmıştır.
ya da: Not. Keskin’den (2019, s. 48) uyarlanmıştır.
Birden çok kaynaktan veri:
Kaynak: TÜİK (2023) ve OECD (2023) verilerinden yazar tarafından derlenmiştir.
Tablo 4
Türkiye’de Yükseköğretim Öğrenci Sayıları
[tablo]
(Kaynak gösterilmemiş; metinde de anılmamış.)
Tablo 2
[Bir makaledeki tablonun birkaç satırı silinip renkleri değiştirilmiş hâli]
Not. Araştırmacı tarafından hazırlanmıştır.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Şekil 1. Teknoloji Kabul Modeli
[şekil, bir yayıncının telif hakkıyla korunan bir makalesinden ekran görüntüsü alınarak eklenmiş]
Kaynak: internet
Tablo ve şekil atıfı kontrol listesi
0/7Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar