Araştırma Yöntemleri · Ders 14/14
Yöntem Bölümünde Sık Hatalar ve Yöntemini Gerekçelendirme
Jürinin en çok yakaladığı yöntem hatalarını tanır, yöntem bölümünün iskeletini kurar ve seçtiğin deseni, örneklemi ve analizi ikna edici paragraflarla gerekçelendirirsin.
Yöntem bölümü, tezin “nasıl yaptım” bölümüdür ve jürinin güvenini kazandığın ya da kaybettiğin yerdir. İyi bir yöntem bölümü iki şey yapar: (1) Başka bir araştırmacının çalışmanı tekrarlayabileceği kadar ayrıntılı anlatır, (2) Her tercihin neden yapıldığını açıklar. Bu ders, modülde öğrendiklerini tek bir bölümde birleştirmeni sağlayacak.
Yöntem bölümünün tipik iskeleti
| Nicel tez | Nitel tez |
|---|---|
| 3.1. Araştırma Modeli | 3.1. Araştırma Deseni |
| 3.2. Evren ve Örneklem | 3.2. Çalışma Grubu / Katılımcılar |
| 3.3. Veri Toplama Araçları | 3.3. Veri Toplama Aracı ve Süreci |
| 3.4. Verilerin Toplanması | 3.4. Araştırmacının Rolü |
| 3.5. Verilerin Analizi | 3.5. Verilerin Analizi |
| 3.6. Etik İlkeler | 3.6. İnandırıcılık (Geçerlik ve Güvenirlik) |
| — | 3.7. Etik İlkeler |
En sık yapılan 12 yöntem hatası
| Hata | Neden sorun? | Çözüm |
|---|---|---|
| Deseni adlandırmamak (“nitel yöntem kullanılmıştır”) | Hangi mantıkla çalıştığın anlaşılmaz | Desen adı + tanım + gerekçe |
| Desen ile soru çelişkisi | Bulgular soruyu cevaplamaz | Soruyu ya da deseni uyumlu hâle getir |
| Yarı deneyseli “gerçek deneysel” saymak | İç geçerlik abartılır | Seçkisiz atama yoksa yarı deneysel de |
| Uygun örneklemeyi “seçkisiz” yazmak | Genelleme iddiası temelsiz kalır | Dürüst etiket + sınırlılık |
| Örneklem büyüklüğünü gerekçelendirmemek | Yetersiz güç ya da keyfî sayı | Formül, güç analizi ya da doygunluk |
| Ölçeği eksik tanıtmak | Aracın kalitesi değerlendirilemez | Geliştirici, madde, boyut, puanlama, güvenirlik, izin |
| Kendi verisiyle güvenirlik hesaplamamak | Aracın bu örneklemde çalıştığı bilinmez | Alfa/omega değerini raporla |
| Nitel çalışmada nicel kalite dili | Kavramsal tutarsızlık | İnandırıcılık, aktarılabilirlik vb. kullan |
| Analiz yöntemini belirsiz bırakmak (“veriler analiz edilmiştir”) | Tekrarlanabilirlik yok | Analiz türü, aşamaları, yazılımı, varsayım kontrolleri |
| Araştırmacının rolünü yazmamak (nitel) | Olası yanlılık görünmez kalır | Konumunu, ilişkini ve önlemlerini yaz |
| Etik süreci eksik vermek | Tez reddine kadar gidebilir | Etik kurul adı, tarih, sayı; onam ve izinler |
| Yöntem kitabı tanımlarını sayfalarca kopyalamak | Bölüm şişer, özgünlük azalır; intihal riski | Kısa tanım + senin çalışmanda nasıl uygulandığı |
Tarama modeli, geçmişte ya da hâlen var olan bir durumu var olduğu şekliyle betimlemeyi amaçlayan araştırma yaklaşımıdır. Tarama modelleri genel tarama ve örnek olay taraması olarak ikiye ayrılır. Genel tarama modelleri tekil ve ilişkisel tarama olarak… (iki sayfa devam ediyor)
Veriler SPSS programında analiz edilmiştir.
Araştırma için gerekli izinler alınmıştır.
Seçtiğin yöntemi gerekçelendirmek
Gerekçelendirme, “Bu yöntem kullanılmıştır.” cümlesine bir “çünkü” eklemektir. İyi bir gerekçe dört kaynaktan beslenir: araştırma sorusu, olgunun doğası, literatürdeki boşluk ve pratik/etik koşullar. En güçlü gerekçe her zaman araştırma sorusudur.
Bu araştırmada amaçlanmaktadır. göz önünde bulundurulduğunda, yaklaşımı benimsenmiş ve kullanılmıştır. , sağladığı için tercih edilmiştir. Ayrıca alanyazında üzerine yapılan çalışmaların çoğunlukla olduğu görülmektedir; bu araştırma sunarak bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. de düşünülmüş, ancak nedeniyle tercih edilmemiştir.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Bu araştırmada koruyucu aile yanında büyüyen gençlerin 18 yaşını doldurup bakımdan ayrılma deneyimlerini anlamak amaçlanmaktadır. Bakımdan ayrılma, gençlerin kendi yaşamlarında farklı biçimlerde anlamlandırdıkları ve sayısal göstergelerle yeterince yakalanamayan bir yaşantıdır. Bu nedenle nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve deneyimin özünü yaşayanların bakış açısından ortaya koymayı amaçlayan olgubilim deseni kullanılmıştır. Türkiye’de konuya ilişkin çalışmaların çoğunlukla kurum yöneticileri ve sosyal çalışmacıların görüşlerine dayandığı, gençlerin kendi seslerine sınırlı yer verildiği görülmektedir (Er, 2021; Tuna ve Sarı, 2023). Bu araştırma, doğrudan gençlerin anlatılarına odaklanarak bu boşluğu doldurmayı hedeflemektedir. Durum çalışması deseni de değerlendirilmiş; ancak araştırmanın odağı belirli bir kurum değil, farklı bağlamlarda yaşanan ortak bir deneyim olduğundan olgubilim daha uygun bulunmuştur.
Bu araştırmada proje tabanlı öğrenmenin inşaat mühendisliği öğrencilerinin statik dersindeki problem çözme becerilerine etkisini belirlemek amaçlanmaktadır. Araştırma sorusu bir öğretim uygulamasının etkisine yönelik olduğundan nicel yaklaşım içinde deneysel bir desen gereklidir. Ancak öğrencilerin ders şubelerine üniversitenin kayıt sistemi tarafından yerleştirilmesi ve şubelerin bozulamaması nedeniyle seçkisiz atama yapılamamıştır. Bu nedenle mevcut iki şubeyle eşitlenmemiş kontrol gruplu ön test–son test yarı deneysel deseni kullanılmıştır. Grupların başlangıç düzeyleri arasındaki olası farkların etkisini kontrol etmek amacıyla ön test puanları ortak değişken olarak alınarak kovaryans analizi (ANCOVA) uygulanmıştır.
Bu araştırmada imam hatip ortaokulu öğrencilerinin Kur’an-ı Kerim dersine yönelik tutumlarını belirlemek ve tutumu olumsuz olan öğrencilerin bu tutumun nedenlerini nasıl açıkladıklarını anlamak amaçlanmaktadır. Birinci amaç geniş bir örneklemde ölçülebilir bir düzey belirlemeyi, ikinci amaç ise bu düzeyin ardındaki deneyimleri derinlemesine anlamayı gerektirmektedir. İki amacın birbirini tamamlaması nedeniyle araştırma sorusunu merkeze alan pragmatist bir bakışla karma yöntem benimsenmiş, nitel aşamanın nicel bulgular üzerine kurulduğu açımlayıcı sıralı desen (NİCEL → nitel) kullanılmıştır. Nitel aşamanın katılımcıları, nicel aşamada tutum puanı en düşük %15’lik dilimde yer alan öğrenciler arasından gönüllülük esasına göre seçilmiştir.
Araştırmada çok aşamalı küme örnekleme kullanılmıştır; çünkü ilçedeki tüm öğrencilerin listesine erişmek mümkün değilken okul listelerine erişilebilmektedir. Örneklem büyüklüğü, yapısal eşitlik modellemesi için önerilen gözlenen değişken başına en az 10 katılımcı ölçütü ve a priori güç analizi birlikte dikkate alınarak belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkileri aynı modelde test edebilmek için çoklu regresyon yerine yapısal eşitlik modellemesi tercih edilmiştir.
Nitel araştırma derinlemesine bilgi sağladığı için bu araştırmada nitel yöntem tercih edilmiştir.
Kendini dene
Kendini dene
“Bu araştırmada nitel yöntem kullanılmıştır. Öğretmenlerle görüşme yapılmıştır. Veriler analiz edilmiş, geçerlik ve güvenirlik sağlanmıştır.”
Yöntem bölümü son kontrol listesi
0/11Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar