Yöntem
Örneklemim amaçlı ama jüri “Bunu nasıl genelleyeceksin?” diye sordu
Kısa yanıt
En sık neden: Nitel araştırmanın amacının istatistiksel genelleme olmadığı vurgulanmamıştır. Çözüm için (1) araştırmanın türüne göre doğru kavramı kullan, (2) amaçlı örneklemenin türünü ve ölçütlerini açıkla, (3) örneklem büyüklüğünü gerekçelendir, (4) ayrıntılı betimleme yap. Ayrıntılı adımlar aşağıda.
Bu durum size tanıdık mı?
- Nitel çalışmanda 12 katılımcı var; jüri bulguların genellenemeyeceğini söyledi.
- Nicel çalışmanda kolay ulaşılabilir örneklem kullandın ama sonuçlarda “Türkiye’deki öğretmenler…” diye yazdın.
- Savunmada örnekleme yöntemini nasıl savunacağını bilmiyorsun.
Olası nedenler
- Nitel araştırmanın amacının istatistiksel genelleme olmadığı vurgulanmamıştır.
- Örnekleme yöntemi ile sonuçlarda yapılan iddialar uyumsuzdur.
- Katılımcı seçim ölçütleri ve bağlam yeterince ayrıntılı anlatılmamıştır.
- Nicel çalışmada olasılığa dayalı olmayan örnekleme kullanılıp sınırlılık belirtilmemiştir.
Adım adım çözüm
- 1
Araştırmanın türüne göre doğru kavramı kullan
Nitel araştırmada amaç evrene istatistiksel genelleme değil, olguyu derinlemesine anlamaktır. Bunun yerine aktarılabilirlik (transferability) kavramı kullanılır (Lincoln ve Guba, 1985): Okuyucu, bağlam ve katılımcılar ayrıntılı betimlendiğinde bulguların kendi bağlamına ne ölçüde aktarılabileceğine karar verir.
- 2
Amaçlı örneklemenin türünü ve ölçütlerini açıkla
Ölçüt örnekleme, maksimum çeşitlilik, tipik durum, kartopu gibi türlerden hangisini kullandığını ve neden seçtiğini yaz. Katılımcı seçim ölçütlerini (ör. “yoğun bakımda en az 6 ay, en fazla 2 yıl çalışmış hemşireler”) net biçimde ver.
- 3
Örneklem büyüklüğünü gerekçelendir
Nitel araştırmada katılımcı sayısı veri doygunluğu (yeni görüşmelerin yeni kod ya da tema üretmemesi) ölçütüne ve desene göre belirlenir. Doygunluğa nasıl karar verdiğini anlat.
- 4
Ayrıntılı betimleme yap
Katılımcıların özelliklerini (kimliklerini açık etmeden) bir tabloda ver, araştırma bağlamını (kurum türü, şehir, dönem) ayrıntılı anlat. Bu, aktarılabilirliğin temelidir.
- 5
Nicel çalışmada iddialarını örneklemine göre ayarla
Kolay ulaşılabilir ya da amaçlı örneklem kullandıysan sonuçları “bu araştırmaya katılan öğretmenler” ya da “… ilindeki öğretmenler” düzeyinde yaz; tüm Türkiye’ye genelleme yapma. Bu durumu sınırlılıklarda açıkça belirt.
- 6
Savunmada sakin ve net cevap ver
Soruyu bir eleştiri değil, yöntemsel farkındalığını gösterme fırsatı olarak gör. Aşağıdaki kalıbı kendi çalışmana uyarlayarak hazırlıklı git.
Hocam, haklısınız; bu çalışmanın amacı bulguları istatistiksel olarak genellemek değil, yu ın deneyimleri üzerinden derinlemesine anlamaktı. Bu nedenle nitel araştırma geleneğinde istatistiksel genelleme yerine aktarılabilirlik ölçütünü esas aldım. Katılımcıları ile doğrultusunda seçtim; görüşmeleri veri doygunluğuna ulaşılana kadar sürdürdüm. Bağlamı ve katılımcı özelliklerini da ayrıntılı olarak betimledim ki okuyucu bulguların kendi bağlamına aktarılabilirliğini değerlendirebilsin. Bu durumu sınırlılıklar bölümünde de belirttim ve sonraki çalışmalar için önerdim.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Bu araştırmanın sonuçları, Türkiye’deki yeni mezun hemşirelerin yoğun bakımda yalnız bırakıldığını göstermektedir.
Konuyu derinlemesine öğrenin