İstatistik Temelleri ve SPSS’e Giriş · Ders 13/14
SPSS’te Tanımlayıcı İstatistikler ve APA Biçiminde Raporlama
Frequencies, Descriptives ve Explore komutlarını kullanmayı, çıktıları okumayı ve demografik tabloyu ile ölçek puanı tablosunu teze APA biçiminde aktarmayı öğrenirsin.
Verini temizledin ve ölçek puanlarını hesapladın. Şimdi tezin bulgular bölümünün ilk kısmını oluşturacak tanımlayıcı istatistikleri çıkarma zamanı: Katılımcılar kimler, ölçek puanları nasıl dağılıyor? SPSS’te bunun için üç temel komut vardır: Frequencies, Descriptives ve Explore. Her birinin ne zaman kullanılacağını bilmek seni gereksiz çıktı yığınından kurtarır.
| Komut (İng. / Türkçe) | Menü yolu | En uygun değişken | Ne verir? |
|---|---|---|---|
| Frequencies (Frekanslar) | Analyze > Descriptive Statistics > Frequencies / Analiz > Tanımlayıcı İstatistikler > Frekanslar | Kategorik (cinsiyet, fakülte) ve madde düzeyi | Frekans tablosu, yüzdeler; istenirse ortalama, ortanca, mod, çeyrekler, çarpıklık, grafikler |
| Descriptives (Tanımlayıcılar) | Analyze > Descriptive Statistics > Descriptives / Analiz > Tanımlayıcı İstatistikler > Tanımlayıcılar | Sürekli (yaş, gno, ölçek puanları) | Tek tabloda N, min, maks, ortalama, SS; isteğe bağlı çarpıklık–basıklık; z puanı kaydetme |
| Explore (Keşfet) | Analyze > Descriptive Statistics > Explore / Analiz > Tanımlayıcı İstatistikler > Keşfet | Sürekli değişkenler, özellikle gruplara göre | Ayrıntılı betimsel istatistik, güven aralığı, kırpılmış ortalama, normallik testleri, histogram, Q-Q, kutu grafiği |
Frequencies: Kategorik değişkenler için
Demografik değişkenlerin frekans tablosu
- 1
Menüyü aç
Analyze > Descriptive Statistics > Frequencies.
- 2
Değişkenleri taşı
cinsiyet, sinif ve fakulte değişkenlerini Variable(s) kutusuna taşı.
- 3
Frekans tablolarını göster
“Display frequency tables” (Frekans tablolarını göster) işaretli olsun.
- 4
İsteğe bağlı grafik
Charts (Grafikler) düğmesinden “Bar charts” (Sütun grafikleri) seçilebilir; tezde çoğu zaman tablo yeterlidir.
- 5
Paste ve çalıştır
Sözdizimine aktarıp çalıştır.
Cinsiyet
Frequency Percent Valid Percent Cumulative Percent
Valid Kadın 145 58.0 58.0 58.0
Erkek 105 42.0 42.0 100.0
Total 250 100.0 100.0
| Sütun | Anlamı | Teze hangisi? |
|---|---|---|
| Frequency | Her kategorideki kişi sayısı (f ya da n) | Evet |
| Percent | Eksik veriler dâhil toplam örneklem içindeki yüzde | Eksik veri yoksa bu |
| Valid Percent | Yalnızca yanıt verenler içindeki yüzde | Eksik veri varsa genellikle bu; hangisini kullandığını belirt |
| Cumulative Percent | Birikimli yüzde | Genellikle hayır (sıralı değişkenlerde bazen yararlı) |
Descriptives: Sürekli değişkenler için
Analyze > Descriptive Statistics > Descriptives yolunda yas, gno, calisma_saat, oz_ort ve kaygi_ort değişkenlerini kutuya taşı. Options (Seçenekler) düğmesinden Mean, Std. deviation, Minimum, Maximum ve normallik incelemesi için Skewness (Çarpıklık) ve Kurtosis (Basıklık) seçeneklerini işaretle.
Descriptive Statistics
N Minimum Maximum Mean Std. Deviation Skewness Kurtosis
Stat. Std. Error Stat. Std. Error
yas 248 18 33 21.42 2.13 1.21 .155 1.86 .308
gno 246 1.45 3.98 2.84 .52 -.34 .155 -.41 .309
calisma_saat 250 0 38 9.38 5.84 1.48 .154 2.97 .307
oz_ort 250 1.40 5.00 3.62 .71 -.48 .154 .12 .307
kaygi_ort 250 1.08 4.92 2.87 .84 .62 .154 -.21 .307
Valid N (listwise) 244
Yorum: Öz yeterlik puanları hafif sola çarpık (–0,48): Öğrencilerin çoğu orta–yüksek düzeyde. Kaygı puanları hafif sağa çarpık (0,62). Haftalık çalışma süresi belirgin sağa çarpık (1,48) ve sivri (2,97); birkaç öğrencinin çok uzun süre çalışması nedeniyle. Yaş da sağa çarpık; üniversite öğrencilerinin çoğu 19–23 yaşında olduğundan bu beklenen bir durumdur. Normallik kararını 14. derste ayrıntılı vereceğiz.
Explore: Gruplara göre ayrıntılı inceleme
Analyze > Descriptive Statistics > Explore penceresinde kaygi_ort’u Dependent List (Bağımlı Listesi), cinsiyet’i Factor List (Faktör Listesi) kutusuna taşırsan SPSS tüm istatistikleri her cinsiyet için ayrı ayrı verir. Bu, gruplara göre karşılaştırma yapmadan önce her grubun dağılımını görmenin en kolay yoludur. Plots (Grafikler) düğmesinden histogram ve “Normality plots with tests” (Testli normallik grafikleri) seçeneklerini işaretleyebilirsin.
| Satır (İng.) | Türkçe karşılığı | Anlamı |
|---|---|---|
| Mean | Ortalama | Aritmetik ortalama |
| 95% Confidence Interval for Mean (Lower/Upper Bound) | Ortalama için %95 güven aralığı (alt/üst sınır) | 5. dersteki güven aralığı |
| 5% Trimmed Mean | %5 kırpılmış ortalama | En alttaki ve en üstteki %5’lik dilimler atılarak hesaplanan ortalama; ortalamadan çok farklıysa uç değerler etkili demektir |
| Median | Ortanca | Ortadaki değer |
| Variance / Std. Deviation | Varyans / Standart sapma | Yayılım |
| Minimum / Maximum / Range | En küçük / En büyük / Açıklık | Değer aralığı |
| Interquartile Range | Çeyrekler açıklığı | Q3 – Q1 |
| Skewness / Kurtosis | Çarpıklık / Basıklık | Dağılımın şekli (standart hatalarıyla) |
Demografik tabloyu teze APA biçiminde aktarmak
APA 7’ye göre tabloda: Tablo numarası kalın (Tablo 1), bir alt satırda tablo başlığı italik ve başlık biçiminde yazılır; yalnızca yatay çizgiler kullanılır (üst, başlık altı ve alt çizgi); dikey çizgi kullanılmaz. Sayılar sütunlarda hizalanır, ondalık sayısı tutarlıdır. Kurumsal kılavuzlar tablo başlığının yeri ve yazı tipi konusunda farklılık gösterebilir; kendi enstitünün tez yazım kılavuzunu kontrol et.
| Değişken | Kategori | n | % |
|---|---|---|---|
| Cinsiyet | Kadın | 145 | 58,0 |
| Erkek | 105 | 42,0 | |
| Sınıf düzeyi | 1. sınıf | 62 | 24,8 |
| 2. sınıf | 68 | 27,2 | |
| 3. sınıf | 64 | 25,6 | |
| 4. sınıf | 56 | 22,4 | |
| Fakülte | Eğitim | 72 | 28,8 |
| Mühendislik | 58 | 23,2 | |
| Sağlık Bilimleri | 66 | 26,4 | |
| İktisadi ve İdari Bilimler | 54 | 21,6 | |
| Toplam | 250 | 100,0 |
Tablonun altına gerekirse not eklenir: Not. N = 250. Ardından tabloyu metinde mutlaka anlat; ama tablodaki her sayıyı tekrar etme, öne çıkan bilgileri vurgula.
Tablo 1’de görüldüğü gibi katılımcıların 145’i kadın (%58,0), 105’i erkek (%42,0); 62’si 1. sınıf (%24,8), 68’i 2. sınıf (%27,2), 64’ü 3. sınıf (%25,6), 56’sı 4. sınıf (%22,4); 72’si Eğitim (%28,8), 58’i Mühendislik (%23,2)…
| Değişken | N | M | SS | Min | Maks | Çarpıklık | Basıklık |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Akademik öz yeterlik | 250 | 3,62 | 0,71 | 1,40 | 5,00 | –0,48 | 0,12 |
| Sınav kaygısı | 250 | 2,87 | 0,84 | 1,08 | 4,92 | 0,62 | –0,21 |
Katılımcıların puan ortalaması (SS = ) olarak bulunmuştur. Puanlar ile arasında değişmektedir. Ölçeğin aralığında puanlandığı dikkate alındığında katılımcıların düzeylerinin olduğu söylenebilir. çarpık bir dağılım göstermiştir (çarpıklık = ).]
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Medeni durum: Bekâr f = 88 (%44,0), Evli f = 102 (%51,0), Boşanmış/Dul f = 10 (%5,0); Toplam 200. Çalışma yılı: M = 11.437, SD = 7.9184, Min = 1, Max = 31.
Tanımlayıcı istatistik raporlama listesi
0/8Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar