Atıf ve Kaynakça
Danışman APA istiyor ben ISNAD öğrendim
Kısa yanıt
En sık neden: Farklı disiplinler farklı stiller kullanır: İSNAD özellikle ilahiyat, tarih ve bazı sosyal bilim alanlarında, APA ise eğitim, psikoloji, sağlık ve sosyal bilimlerde yaygındır. Çözüm için (1) hangi stilin geçerli olduğunu netleştir, (2) iki stil arasındaki temel farkları öğren, (3) kaynak yöneticisi kullanıyorsan stili tek tıkla değiştir, (4) elle yazdıysan önce kaynakları zotero’ya aktar. Ayrıntılı adımlar aşağıda.
Bu durum size tanıdık mı?
- Lisansta İSNAD (dipnotlu) öğrendin ama danışmanın tezi APA ile yazmanı istiyor.
- Yarısını yazdığın bölümde dipnotlu atıflar var ve bunları dönüştürmen gerekiyor.
- İki stilin kurallarını birbirine karıştırıyorsun.
Olası nedenler
- Farklı disiplinler farklı stiller kullanır: İSNAD özellikle ilahiyat, tarih ve bazı sosyal bilim alanlarında, APA ise eğitim, psikoloji, sağlık ve sosyal bilimlerde yaygındır.
- Enstitü, bölüm veya danışman tercihi stilin belirleyicisidir.
- Atıfları elle yazdığın için stil değiştirmek zahmetli görünüyor.
Adım adım çözüm
- 1
Hangi stilin geçerli olduğunu netleştir
Enstitünün tez yazım kılavuzu belirli bir stili zorunlu tutuyor olabilir ya da bölüme/danışmana bırakmış olabilir. Kendi enstitünün tez yazım kılavuzunu kontrol et ve danışmanınla hangi stilin, hangi sürümüyle (ör. APA 7. baskı) kullanılacağını yazılı olarak (e-postayla) netleştir.
- 2
İki stil arasındaki temel farkları öğren
APA 7: metin içinde yazar-tarih (Yılmaz, 2020, s. 15); dipnot atıf için kullanılmaz; kaynakça “Kaynakça/Kaynaklar” başlığıyla yazar soyadına göre alfabetik. İSNAD (dipnotlu): atıf dipnotta verilir; ilk atıfta tam künye, sonrakilerde kısa künye; sonda alfabetik kaynakça. İSNAD’ın yazar-tarih (metin içi) kullanımı da bulunur.
- 3
Kaynak yöneticisi kullanıyorsan stili tek tıkla değiştir
Atıfları Zotero ile eklediysen Word’de Zotero sekmesi > Document Preferences (Belge Tercihleri) > listeden “American Psychological Association 7th edition” seç ve OK de. Tüm atıflar ve kaynakça otomatik dönüşür. İSNAD’dan APA’ya geçerken dipnotlar metin içi atfa çevrilir, ancak dipnot içinde atfın dışında yazdığın açıklama cümleleri ayrıca elden geçirilmelidir.
- 4
Elle yazdıysan önce kaynakları Zotero’ya aktar
Kaynakların künyelerini (DOI ile Tanımlayıcıyla Ekle ya da yayıncı sayfasından Connector ile) Zotero’ya aktar. Sonra metindeki her atfı Zotero atfıyla değiştir. Uzun görünse de, ileride gelebilecek her stil değişikliğinde (ör. makaleye dönüştürürken) zaman kazandırır.
- 5
Dipnotlardaki açıklamaları ayıkla
İSNAD’da dipnotlar hem atıf hem açıklama için kullanılabilir. APA’da açıklayıcı dipnot sınırlı biçimde kullanılır. Dipnottaki önemli açıklamaları ana metne taşı, gereksizleri çıkar.
- 6
Ayrıntılarda APA’ya özgü kurallara dikkat et
Üç ve daha fazla yazarlı kaynaklarda ilk atıftan itibaren “vd.” (bazı kılavuzlarda “ve ark.”; İngilizcede et al.) kullanılır; sayfa numarası doğrudan alıntıda zorunludur (s. 15); kaynakçada dergi adı ve cilt italiktir; DOI https://doi.org/ biçimindedir. Türkçe metinde “vd.” mi “ve ark.” mı kullanılacağı enstitüden enstitüye değişebilir; kılavuzunu kontrol et.
- 7
Dönüşümden sonra kontrol okuması yap
Otomatik dönüşüm sonrasında aktaran atıflar, kurum yazarlar, kanunlar ve Türkçe başlıklar gibi özel durumları tek tek kontrol et. Kaynakça başlığının ve girinti biçiminin (asılı girinti) enstitü kılavuzuna uygun olduğundan emin ol.
İSNAD (dipnotlu), dipnotta:
¹ Ahmet Yılmaz, Osmanlı’da Medrese Eğitimi (İstanbul: Örnek Yayınları, 2019), 45.
| Özellik | APA 7 | İSNAD (dipnotlu) |
|---|---|---|
| Atfın yeri | Metin içinde parantez | Dipnot |
| İlk atıf | Yazar soyadı, yıl | Tam künye |
| Sonraki atıflar | Aynı biçim | Kısa künye |
| Kaynakça | Yazar soyadına göre alfabetik | Yazar soyadına göre alfabetik |
| Yaygın alanlar | Eğitim, psikoloji, sağlık, sosyal bilimler | İlahiyat, tarih, edebiyat, bazı sosyal bilimler |
Konuyu derinlemesine öğrenin