Yöntem
Etik kurul onayı çıkmadan veri topladım, ne yapmalıyım?
Kısa yanıt
En sık neden: Etik kurul onayının veri toplamadan önce alınması gerektiği bilinmemiştir. Çözüm için (1) durumu dürüstçe kabul et, (2) hiçbir şeyi gizleme ya da tarih değiştirme, (3) hemen danışmanınla konuş, (4) enstitüye ve etik kurul sekreterliğine danış. Ayrıntılı adımlar aşağıda.
Bu durum size tanıdık mı?
- Etik kurul başvurun sürerken ya da hiç başvurmadan anketleri uyguladın.
- Etik kurul onay tarihi, veri toplama tarihinden sonra.
- Enstitü ya da danışman, tezde etik kurul onay tarihini ve sayısını istiyor.
- Verinin kullanılıp kullanılamayacağını bilmiyorsun.
Olası nedenler
- Etik kurul onayının veri toplamadan önce alınması gerektiği bilinmemiştir.
- Etik kurul süreci uzun sürmüş, takvim baskısıyla veri toplanmıştır.
- Danışman ve öğrenci arasında iletişim eksikliği olmuştur.
- Araştırmanın etik onay gerektirmediği düşünülmüştür.
Adım adım çözüm
- 1
Durumu dürüstçe kabul et
İnsan katılımcılardan veri toplayan araştırmalarda etik kurul onayı veri toplama başlamadan önce alınmalıdır. Pek çok etik kurul, tamamlanmış ya da başlamış veri toplama süreçleri için geriye dönük onay vermediğini yönergelerinde açıkça belirtir. Yani büyük olasılıkla bu veri, onaylı bir veri gibi teze konamayacaktır. Bunu kabul etmek, sorunu çözmenin ilk adımıdır.
- 2
Hiçbir şeyi gizleme ya da tarih değiştirme
Veri toplama tarihini onay tarihinden sonraymış gibi göstermek, onay alınmış gibi yazmak ya da onaysız veriyi sessizce kullanmak bilimsel etik ihlalidir; Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi ve üniversitelerin etik yönergeleri kapsamında soruşturma, tezin geçersiz sayılması ve derecenin geri alınması gibi ciddi sonuçlar doğurabilir.
- 3
Hemen danışmanınla konuş
Durumu ne zaman, kimlerden, nasıl veri topladığını ayrıntılı biçimde anlatarak danışmanına ilet. Danışman sorumluluğu paylaşan kişidir ve süreçte yol gösterecektir.
- 4
Enstitüye ve etik kurul sekreterliğine danış
Kendi üniversitenin etik kurul yönergesini oku ve sekreterlikten bilgi al. Bazı özel durumlar (ör. önceden kurum içinde rutin olarak toplanmış anonim kayıtların ikincil analizi) farklı değerlendirilebilir; ancak bu karar kurula aittir, senin yorumuna değil.
- 5
Onay al ve veriyi yeniden topla
En güvenli ve çoğu durumda tek geçerli yol: Etik kurul başvurusunu tamamla, onayı bekle, onay sonrasında veriyi yeniden topla. Onaysız toplanan veriyi analizde kullanma ve kişisel veri içeriyorsa danışmanının ve kurumunun yönlendirmesine göre güvenli biçimde imha et. Bu zaman kaybıdır, ama tezinin ve kariyerinin geleceğini korur.
- 6
Takvimi yeniden planla
Gerekirse ek süre talebi için enstitünün yönetmeliğindeki koşulları öğren. Önceki uygulamadan öğrendiklerini (anlaşılmayan sorular, süre) yeni uygulamada formu iyileştirmek için kullanabilirsin; bu durumda revize formu etik kurula sunduğundan emin ol.
- 7
Makale planın varsa ayrıca dikkat et
ULAKBİM TR Dizin, etik kurul izni gerektiren çalışmalarda makalede etik kurul bilgisinin belirtilmesini dergi ölçütleri arasında arar ve birçok dergi onay tarihini sorar. Onaysız toplanmış veriden üretilmiş bir makale de yayın etiği sorunu doğurur.
Araştırma için gerekli izinler alınmıştır. (Veri Mart’ta toplanmış, onay Mayıs’ta alınmış; durum belirtilmemiş.)
Sayın Hocam,
Tez veri toplama sürecimle ilgili önemli bir konuyu size danışmam gerekiyor. arasında veri topladım; ancak etik kurul onayımın fark ettim. Bu verinin onaysız toplandığının farkındayım ve doğru yolu sizinle birlikte belirlemek istiyorum. Etik kurul yönergesini inceledim; . Uygun olduğunuz bir zamanda görüşebilir miyiz?
Saygılarımla,
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Konuyu derinlemesine öğrenin