İntihal ve Benzerlik
Tek bir kaynaktan oranım yüksek
Kısa yanıt
En sık neden: Kuramsal çerçeveyi ağırlıklı olarak tek bir kitap ya da teze dayandırmak. Çözüm için (1) eşleşen kaynağın ne olduğunu tespit et, (2) kurum şablonu eşleşmelerini ayır, (3) bölümü kaynak çeşitliliğiyle yeniden kur, (4) yapıyı da kendinin yap. Ayrıntılı adımlar aşağıda.
Bu durum size tanıdık mı?
- Toplam oran makul görünüyor ama tek bir kaynak tek başına yüksek yüzdeyle listenin başında.
- Enstitü tek kaynak sınırını aştığın için raporu kabul etmiyor.
- Eşleşen kaynak bazen bir YÖK Ulusal Tez Merkezi tezi, bazen bir öğrenci ödevi ya da web sayfası.
Olası nedenler
- Kuramsal çerçeveyi ağırlıklı olarak tek bir kitap ya da teze dayandırmak.
- Aynı konuda daha önce yazılmış bir tezin yapısını ve cümlelerini takip etmek.
- Aynı ölçeği kullanan başka bir tezle ölçek maddelerinin ve tanıtım metninin eşleşmesi.
- Kaynağın aslında kendi eski çalışman ya da daha önce yüklediğin taslak olması.
- Aynı kurumdan aynı şablonu kullanan tezlerle başlık sayfası, onay sayfası, etik beyan gibi standart kısımların eşleşmesi.
Adım adım çözüm
- 1
Eşleşen kaynağın ne olduğunu tespit et
Raporda kaynağa tıklayıp eşleşen bölümleri incele. Kaynak bir öğrenci ödevi deposuysa (Turnitin’de “Submitted to [Üniversite]” gibi görünür) bu senin önceki yüklemen olabilir; bkz. kendi taslağınla eşleşme kartı.
- 2
Kurum şablonu eşleşmelerini ayır
Onay sayfası, etik beyan, özgeçmiş şablonu gibi kısımlar aynı enstitüden diğer tezlerle eşleşebilir. Bu kısımların rapordan hariç tutulup tutulamayacağını enstitüne sor; bazı enstitüler raporun yalnızca ana metin (giriş–sonuç) üzerinden alınmasını ister.
- 3
Bölümü kaynak çeşitliliğiyle yeniden kur
Tek kaynağa yaslanan bölümde aynı konuyu ele alan 3–5 farklı kaynak bul, onları karşılaştırarak sentez yaz. Böylece hem eşleşme dağılır hem de literatür taraman güçlenir. Asıl amaç oranı dağıtmak değil, gerçek bir sentez üretmektir.
- 4
Yapıyı da kendinin yap
Başka bir tezin başlık sırasını ve paragraf akışını aynen izlemek, cümleleri değiştirsen bile fikir ve yapı intihaline yakındır. Bölüm planını kendi araştırma sorularına göre yeniden düzenle.
- 5
Ölçek tanıtımını kendi cümlelerinle yaz
Ölçeğin geliştirilme bilgilerini (madde sayısı, alt boyutlar, güvenirlik katsayıları) özgün kaynağa atıf yaparak ve kendi ifadenle ver. Ölçek maddelerini eklere al.
- 6
Yeniden rapor al ve kaynak listesini kontrol et
Düzeltmeden sonra tek kaynak oranını tekrar kontrol et. Tek kaynak sınırı da kurumdan kuruma değişir; sık görülen uygulama yaklaşık %3–5 civarıdır, bazı kurumlar daha düşük bir sınır koyabilir. Kendi enstitünün yönergesini kontrol et.
Hemşirelik yüksek lisans öğrencisi Elif’in raporunda toplam oran %17, ama bir YÖK Ulusal Tez Merkezi tezinden %9 eşleşme var. İnceleyince eşleşmelerin büyük kısmının “Veri Toplama Araçları” bölümünde, ölçeğin tanıtım paragrafında ve kendi tezinin eklerinde yer alan ölçek maddelerinde olduğunu görüyor.
Yaptığı düzeltmeler: (1) Ölçek tanıtımını ölçeği geliştiren özgün kaynağa (kurgusal: Kaya ve Arslan, 2016) atıf yaparak kendi cümleleriyle yeniden yazdı. (2) Ekler bölümünün rapordan hariç tutulup tutulamayacağını enstitüye sordu. (3) Kuramsal çerçevede aynı tezden aldığı iki paragrafı, üç farklı makaleyi karşılaştıran bir sentezle değiştirdi. Yeni raporda tek kaynak oranı %2’ye indi.
Konuyu derinlemesine öğrenin
Benzerlik ve Yapay Zekâ Tespit Raporları
Turnitin ve intihal.net raporlarını doğru oku, oranı dürüstçe düşür, yapay zekâ skorlarını anla ve kendini koru
11 ders~3 saatOrta
Kaynak Bulma ve Literatür Taraması
Doğru anahtar kelimeyle arama yap, Türkiye ve dünya veri tabanlarında kaynak bul, okuduklarını sentezle
14 ders~4 saatTemel