Academy GenZ

Akademik Dil: Cümle ve Paragraf · Ders 1/13

Akademik Dilin Altı Temel Özelliği

Nesnellik, açıklık, kesinlik, tutarlılık, ölçülülük ve kanıta dayalılık ilkelerini örneklerle öğrenir, kendi cümlelerini bu ölçütlerle değerlendirirsin.

18 dk 3 soru 3 uygulamaTemel düzey

Bir tezi okuyan jüri üyesi, ilk iki sayfada yazarın “akademik dili” bilip bilmediğini fark eder. Fikirlerin ne kadar iyi olursa olsun, onları günlük konuşma diliyle, abartılı ya da belirsiz biçimde anlatırsan okur sana güvenmez. Bu ders, modülün geri kalanının temelidir: akademik dili akademik yapan altı özelliği tanıyacak, her birini zayıf ve güçlü cümle karşılaştırmalarıyla göreceksin.

Altı özellik bir bakışta

Akademik dilin temel özellikleri
ÖzellikNe demek?Sorduğun soru
NesnellikKişisel duygu ve beğeniyi değil, veriyi ve kanıtı öne çıkarmakBu yargı benim hissim mi, verinin söylediği mi?
AçıklıkOkurun tek okumada anlayacağı yapı ve sözcüklerBu cümleyi ilk kez okuyan biri ne anlar?
KesinlikBelirsiz nicelik ve kavramlar yerine somut, tanımlı ifadeler“Çok”, “bazı”, “son zamanlarda” ne kadar, hangileri, ne zaman?
TutarlılıkAynı kavram için aynı terim, aynı biçim, aynı mantıkBu kavramı daha önce başka bir adla andım mı?
Ölçülülük (hedging)İddiayı kanıtın gücü kadar kurmakVerim bu kadar güçlü bir yargıyı taşıyor mu?
Kanıta dayalılıkHer iddiayı veri, atıf ya da mantıksal gerekçeyle desteklemekBunu kim, hangi çalışmada, hangi veriyle söylüyor?

1. Nesnellik

Nesnellik
Yazarın kişisel tutum, duygu ve beğenilerini metnin merkezinden çıkarıp yargıları gözlenebilir veriye, yönteme ve kaynaklara dayandırmasıdır. Nesnellik, yazarın görüşü olmadığı anlamına gelmez; görüşün gerekçelendirilmiş olması gerektiği anlamına gelir.
Word örneğiDuygusal yargı yerine veri
taslak_duygusal-yargi-yerine-veri.docx

Öğretmenlerin uzaktan eğitime karşı tutumu gerçekten çok üzücü.

Word örneğiBeğeni ifadesi yerine katkı
taslak_begeni-ifadesi-yerine-katki.docx

Kaya’nın (2019) muhteşem çalışması bu alandaki en iyi araştırmadır.

Word örneğiYazarın kendini merkeze koyması
taslak_yazarin-kendini-merkeze-koymasi.docx

Bence hasta memnuniyeti hemşirelik bakımında en önemli şeydir ve ben bu konuyu çok seviyorum.

2. Açıklık

Açıklık, okurun cümleyi bir kez okuyup aynı anlamı çıkarabilmesidir. Uzun yan cümleler, art arda tamlamalar, belirsiz zamirler (“bu”, “o”, “bunlar” neyi gösteriyor?) ve gereksiz yabancı sözcükler açıklığı bozar.

Word örneğiBelirsiz zamir
taslak_belirsiz-zamir.docx

Öğrenciler ve öğretmenler anketi doldurmuş, bu da onların motivasyonunu etkilemiştir.

Word örneğiGereksiz süs ve dolambaç
taslak_gereksiz-sus-ve-dolambac.docx

Söz konusu araştırmanın gerçekleştirilmesi sürecinde ortaya çıkan bulguların değerlendirilmesi neticesinde varılan sonuç şudur ki…

Word örneğiGereksiz yabancı sözcük
taslak_gereksiz-yabanci-sozcuk.docx

Çalışmanın scope’u dışında kalan konular future work kısmında discuss edilmiştir.

3. Kesinlik

Kesinlik, belirsiz niceleyiciler (çok, az, bazı, birçok), belirsiz zaman ifadeleri (son yıllarda, eskiden) ve tanımlanmamış kavramlar yerine ölçülebilir, tanımlı ve sınırlandırılmış ifadeler kullanmaktır. Kesinlik ile kesin yargı aynı şey değildir: kesin yargı iddiayı abartmaktır, kesinlik ise bilgiyi net vermektir.

Word örneğiBelirsiz nicelik
taslak_belirsiz-nicelik.docx

Katılımcıların çoğu sosyal medyayı çok fazla kullanmaktadır.

Word örneğiBelirsiz zaman
taslak_belirsiz-zaman.docx

Son zamanlarda bu konuda pek çok çalışma yapılmıştır.

Word örneğiTanımsız kavram
taslak_tanimsiz-kavram.docx

Başarılı öğrencilerin ders çalışma alışkanlıkları incelenmiştir.

4. Tutarlılık

Tutarlılık üç düzeyde işler: terim (aynı kavram için hep aynı sözcük), biçim (aynı türden bilgiyi aynı biçimde yazma: tarih, sayı, kısaltma) ve mantık (bir bölümde söylediğinle diğerinde söylediğinin çelişmemesi).

Word örneğiTerim tutarsızlığı
taslak_terim-tutarsizligi.docx

Çalışmada öz yeterlik ölçülmüştür. … Bulgular, öz yetkinlik düzeyinin cinsiyete göre farklılaştığını göstermektedir. … Kendine güven puanları ise…

Word örneğiMantık tutarsızlığı
taslak_mantik-tutarsizligi.docx

Yöntem: Örneklem 120 kişiden oluşmaktadır. … Bulgular: 135 katılımcının yanıtları analiz edilmiştir.

5. Ölçülülük (hedging)

Ölçülülük / hedging
Bir iddiayı, dayandığı kanıtın gücüyle orantılı biçimde ifade etme. “Göstermektedir”, “düşündürmektedir”, “olabilir”, “büyük olasılıkla” gibi ifadeler iddianın kapsamını kanıta göre ayarlar. Ayrıntısı modülün üçüncü dersindedir.
Word örneğiTek çalışmadan genelleme
taslak_tek-calismadan-genelleme.docx

Bu araştırma, oyunlaştırmanın öğrenci başarısını artırdığını kesin olarak kanıtlamıştır.

6. Kanıta dayalılık

Word örneğiDesteksiz genel yargı
taslak_desteksiz-genel-yargi.docx

Herkesin bildiği gibi gençler artık kitap okumuyor.

Word örneğiKaynaksız istatistik
taslak_kaynaksiz-istatistik.docx

Hastaların yarısından fazlası ilaçlarını düzenli kullanmamaktadır.

Gerçek örnekAltı özelliği taşıyan bir giriş paragrafı (sağlık bilimleri)
ornek_alti-ozelligi-tasiyan-bir-giris-pa.docx

Tip 2 diyabet, Türkiye’de yetişkin nüfusu etkileyen en yaygın kronik hastalıklardan biridir (Yılmaz ve Demir, 2021). Hastalığın yönetiminde ilaç tedavisinin yanı sıra öz bakım davranışları belirleyici bir rol oynamaktadır. Ancak mevcut çalışmalar, öz bakım davranışlarını çoğunlukla kentsel örneklemlerde incelemiştir (Kaya, 2019; Aydın vd., 2022). Kırsal bölgelerde yaşayan hastalara ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmada, kırsal bölgelerde yaşayan tip 2 diyabet hastalarının öz bakım davranışları ve bu davranışlarla ilişkili etmenler incelenmiştir.

Kendini dene

Aşağıdaki cümlelerden hangisi akademik dilin kesinlik ilkesine en uygundur?

Kendini dene

“Bu konunun önemi herkes tarafından bilinmektedir.” cümlesi en çok hangi ilkeyi ihlal eder?

Kendini dene

Bir tezde “öğrenci bağlılığı” terimi ikinci bölümde “öğrenci katılımı”, dördüncü bölümde “derse bağlanma” olarak geçiyor. Sorun nedir?
Uygulama
Aşağıdaki cümleyi altı ilkeye göre yeniden yaz:
“Son yıllarda gençler arasında dijital oyun bağımlılığı korkunç boyutlara ulaşmıştır ve bu durum kesinlikle akademik başarılarını mahvetmektedir.”
uygulama_cevabim.docx
Uygulama
Şu cümledeki kesinlik sorununu bul ve düzelt: “Araştırmaya çok sayıda öğretmen katılmış, çoğu deneyimli öğretmenlerdir.”
uygulama_cevabim.docx

Altı ilke kontrol listesi

0/6

Takıldığın bir yer mi var?

Bu konuda sık sorulanlar