Konuşma dilinin akademik metne sızan kalıplarını tanır, onlarca zayıf ve güçlü cümle çiftiyle günlük anlatımı akademik anlatıma çevirmeyi öğrenirsin.
20 dk 3 soru 3 uygulamaTemel düzey
Çoğu öğrencinin ilk taslağı, aslında “yazıya geçirilmiş konuşma”dır. Konuşurken jest, ses tonu ve ortak bağlam anlamı tamamlar; yazıda bunların hiçbiri yoktur. Üstelik konuşma dilinin sıcak, abartılı, kestirme kalıpları akademik metinde özensizlik gibi algılanır. Bu derste günlük dilin akademik metne en sık sızan biçimlerini tek tek görecek ve her birinin akademik karşılığını öğreneceksin.
Temel farklar
Günlük dil ile akademik dil
Boyut
Günlük dil
Akademik dil
Amaç
İletişim kurmak, etkilemek, eğlendirmek
Bilgiyi doğru, denetlenebilir biçimde aktarmak
Okur
Tanıdık, bağlamı bilen
Uzman ama seni tanımayan, eleştirel
Sözcük
Genel, duygusal, argo, kısaltma
Terim, tanımlı kavram, nötr sözcük
İddia
Kesin ya da abartılı (“hep”, “asla”)
Kanıtla orantılı, sınırlandırılmış
Kanıt
Kişisel deneyim, “herkes biliyor”
Veri, atıf, yöntem
Cümle
Devrik, yarım, soru-cevap
Kurallı, tam, bağlantılı
Ses
“Ben, sen, biz” yoğun
Çoğunlukla edilgen ya da ölçülü birinci şahıs
Sözcük düzeyinde dönüşüm
Günlük ifade → akademik karşılık (örnekler)
Günlük
Akademik
baya, epey, bir sürü
önemli ölçüde, çok sayıda (+ mümkünse sayı)
bence, bana göre
bu bulgular … düşündürmektedir; bu çalışmada … ileri sürülmektedir
şey, falan, filan
kavramın adı; “vb.” (yalnızca liste sonunda)
aslında, yani, işte
(çoğunlukla silinir) ya da “başka bir deyişle”
bakmak, incelemek için bakmak
incelemek, ele almak, değerlendirmek
çıkmak (sonuç çıktı)
bulunmak, saptanmak, elde edilmek
büyük ihtimalle
büyük olasılıkla, olasıdır
ortaya koymak istiyorum
bu çalışmanın amacı … ortaya koymaktır
kötü, berbat
düşük, yetersiz, olumsuz
süper, harika
yüksek, olumlu, anlamlı (istatistiksel ise)
hep, her zaman, asla
çoğunlukla, genellikle, nadiren
sorun yaratmak, kafa karıştırmak
güçlük oluşturmak, belirsizliğe yol açmak
yapmak (anket yaptık)
uygulamak (anket uygulanmıştır)
göstermek istemek
amaçlamak
bu yüzden
bu nedenle, dolayısıyla
ama
ancak, bununla birlikte (cümle başında)
Cümle düzeyinde karşılaştırmalar
Word örneğiKonuşma girişi
taslak_konusma-girisi.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Şimdi bu bölümde biraz yöntemden bahsedeceğim.
Word örneğiKişisel deneyimden genelleme
taslak_kisisel-deneyimden-genelleme.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Ben öğretmenlik yaparken gördüm ki öğrenciler matematikten nefret ediyor.
Word örneğiAbartı
taslak_abarti.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Sosyal medya gençlerin hayatını tamamen ele geçirmiş durumda.
Word örneğiSoru-cevap kurgusu
taslak_soru-cevap-kurgusu.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Peki neden öğrenciler devamsızlık yapıyor? Çünkü okulu sıkıcı buluyorlar.
Word örneğiArgo ve gündelik fiil
taslak_argo-ve-gundelik-fiil.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Veriler SPSS’e atıldı ve analizler yapıldı, sonuçlar baya iyi çıktı.
Word örneğiDevrik cümle
taslak_devrik-cumle.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Önemlidir bu konu, çünkü etkiler öğrencilerin geleceğini.
Word örneğiOkura doğrudan hitap
taslak_okura-dogrudan-hitap.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Düşünün ki bir hastanede hemşire sayısı yetersiz; ne olur sizce?
Word örneğiBelirsiz “şey”
taslak_belirsiz-sey.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Katılımcılar stres, yorgunluk falan gibi şeylerden bahsetmiştir.
Word örneğiKesin genelleme
taslak_kesin-genelleme.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Kadın yöneticiler her zaman daha empatiktir.
Word örneğiÜnlem ve vurgu işaretleri
taslak_unlem-ve-vurgu-isaretleri.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Sonuçlar inanılmaz derecede anlamlıydı!!!
Word örneği“Yaptık / bulduk” konuşması
taslak_yaptik-bulduk-konusmasi.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Biz de bunun üzerine bir anket hazırladık, okullara gidip dağıttık.
Word örneğiKestirme bağlantı
taslak_kestirme-baglanti.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Gelir düşükse sağlık da kötü oluyor zaten.
Word örneğiMühendislik örneği
taslak_muhendislik-ornegi.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Yeni algoritma eskisinden çok daha hızlı çalışıyor.
Word örneğiİşletme örneği
taslak_isletme-ornegi.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Şirketler artık çalışanlarını hiç umursamıyor.
Word örneğiHukuk örneği
taslak_hukuk-ornegi.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Bu yasa tam bir felaket, kimseyi korumuyor.
Word örneğiİlahiyat örneği
taslak_ilahiyat-ornegi.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Bu konuda âlimler hep aynı şeyi söylemiştir.
Word örneğiEtiketleyici ve önyargılı dil (sağlık, psikoloji)
taslak_etiketleyici-ve-onyargili-dil-sagl.docxDeğişiklikleri İzle: Açık
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Çalışmaya 40 şizofren ve 40 normal birey katılmıştır. Özürlüler grubunda kaygı daha yüksektir.
Paragraf düzeyinde dönüşüm
Gerçek örnekÖnce: günlük dille yazılmış taslak (eğitim)
ornek_once-gunluk-dille-yazilmis-taslak.docx
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Bence uzaktan eğitim pandemide herkesin hayatını zorlaştırdı. Özellikle köydeki çocuklar internet bulamadı, tablet falan da yoktu. Öğretmenler de bu işe hiç hazır değildi zaten. Kısacası uzaktan eğitim baya başarısız oldu ve öğrenciler çok şey kaybetti.
Gerçek örnekSonra: akademik yeniden yazım
ornek_sonra-akademik-yeniden-yazim.docx
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
COVID-19 salgını sürecinde zorunlu hâle gelen uzaktan eğitim, öğrenciler arasındaki fırsat eşitsizliklerini görünür kılmıştır. Kırsal bölgelerde yaşayan öğrencilerin internet erişimi ve dijital cihaz sahipliği açısından dezavantajlı olduğu bildirilmektedir (Yılmaz ve Demir, 2021). Bunun yanı sıra öğretmenlerin önemli bir bölümünün çevrim içi öğretim konusundaki ön deneyiminin sınırlı olduğu belirtilmektedir (Çelik, 2022). Bu etmenlerin, söz konusu dönemde öğrencilerin öğrenme kayıplarına katkıda bulunmuş olabileceği düşünülmektedir.
Kendini dene
Aşağıdakilerden hangisi akademik bir metne en uygun ifadedir?
Kendini dene
“Veriler toplandıktan sonra analizlere bakıldı.” cümlesindeki günlük dil ögesi hangisidir?
Kendini dene
Günlük dilden kaçınırken yapılan hangisi yeni bir sorun yaratır?
Uygulama
Aşağıdaki cümleleri akademik dile çevir: 1. “Hemşireler vardiyalardan dolayı çok yoruluyor ve bu da işlerine yansıyor.” 2. “Bu konuda daha önce kimse bir şey yapmamış.” 3. “Anketi 200 kişiye yaptık ama bazıları saçma sapan doldurdu.”
uygulama_cevabim.docxTaslak
DosyaGirişEkleDüzenBaşvurularGözden Geçir
Uygulama
Şu paragrafı akademik dile çevir: “Yapay zekâ artık her yerde. Öğrenciler ödevlerini tamamen ona yaptırıyor, hocalar da buna bir şey yapamıyor. Bence eğitim sistemi bu işi çok kötü yönetiyor.”