Akademik Dil: Cümle ve Paragraf · Ders 11/13
Argüman Kurma ve Sentez Paragrafı
İddia, gerekçe, kanıt ve karşı görüşten oluşan bir argüman kurmayı; birden çok kaynağı özetlemek yerine karşılaştırarak birleştiren sentez paragrafları yazmayı öğrenirsin.
Jürilerin literatür bölümleri hakkında en sık yaptığı eleştiri şudur: “Kaynakları özetlemişsin ama ne düşündüğünü göremiyorum.” Akademik yazının gücü, kaynakları alt alta sıralamakta değil, onları bir argüman etrafında birleştirmektedir. Bu derste önce argümanın yapı taşlarını, ardından sentez paragrafı yazmayı öğreneceksin.
Argümanın yapı taşları
| Bileşen | Soru | Örnek |
|---|---|---|
| İddia | Ne savunuyorum? | Öğretmen adaylarının uygulama deneyimi, öğretmenlik öz yeterliklerini artırmaktadır. |
| Gerekçe | Neden böyle düşünüyorum? | Bandura’ya göre öz yeterliğin en güçlü kaynağı doğrudan başarı deneyimidir. |
| Kanıt | Bunu ne destekliyor? | Uygulama sonrasında öz yeterlik puanlarında artış bildiren çalışmalar (kurgusal: Aydın, 2020; Kaya, 2022). |
| Karşı görüş | Kim, neden aksini söylüyor? | Bazı çalışmalar, olumsuz uygulama deneyiminin öz yeterliği düşürdüğünü bildirmektedir. |
| Yanıt / sınırlama | Karşı görüşü nasıl karşılıyorum? | Bu durum, iddianın “nitelikli ve desteklenen uygulama deneyimi” ile sınırlandırılması gerektiğini göstermektedir. |
Türkiye’de birçok üniversitede uzaktan eğitim uygulanmaktadır.
Oyunlaştırma öğrenci motivasyonunu artırır. Yılmaz (2020) ve Kaya (2021) bunu göstermiştir. Bu nedenle tüm derslerde oyunlaştırma kullanılmalıdır.
Özet ile sentez arasındaki fark
| Özet | Sentez |
|---|---|
| Kaynak merkezlidir: her paragraf/cümle bir kaynağı anlatır | Fikir merkezlidir: her paragraf bir temayı ya da iddiayı işler |
| “X şunu bulmuştur. Y şunu bulmuştur.” | “Çalışmaların çoğu … gösterirken (X; Y), bazıları … bulmuştur (Z).” |
| Kaynaklar arası ilişki kurulmaz | Benzerlik, farklılık, çelişki ve boşluk gösterilir |
| Yazarın sesi yoktur | Yazarın yorumu ve değerlendirmesi vardır |
| Okur bağlantıyı kendisi kurmak zorundadır | Okur, alanın genel resmini görür |
Aydın (2018) 300 öğretmenle çalışmış ve tükenmişliğin kıdemle azaldığını bulmuştur. Kaya (2019) 250 öğretmenle çalışmış ve tükenmişliğin kıdemle arttığını bulmuştur. Demir (2021) 400 öğretmenle çalışmış ve kıdemle tükenmişlik arasında ilişki bulamamıştır. Arslan (2022) ise ilk beş yılda tükenmişliğin yüksek olduğunu bulmuştur.
Sentez matrisi: yazmadan önce düzenle
Sentez yazmanın en kolay yolu, yazmaya başlamadan önce kaynakları bir tabloda karşılaştırmaktır. Satırlara kaynakları, sütunlara karşılaştırma ölçütlerini (örneklem, yöntem, temel bulgu, sınırlılık) yaz. Sonra sütunları dikey oku: örüntüler, çelişkiler ve boşluklar kendiliğinden görünür.
| Kaynak | Örneklem | Yöntem | Temel bulgu | Sınırlılık |
|---|---|---|---|---|
| Aydın (2018) | 300 ilkokul öğretmeni | Kesitsel anket | Kıdem arttıkça tükenmişlik azalıyor | Tek il |
| Kaya (2019) | 250 lise öğretmeni | Kesitsel anket | Kıdem arttıkça tükenmişlik artıyor | Kıdem 3 kategoride |
| Demir (2021) | 400 karma öğretmen | Kesitsel anket | Anlamlı ilişki yok | Kıdem sürekli değişken |
| Arslan (2022) | 24 yeni öğretmen | Nitel görüşme | İlk 5 yılda yoğun tükenmişlik | Küçük, amaçlı örneklem |
Sentez cümle kalıpları
Çalışmaların çoğu göstermektedir (A, yıl; B, yıl; C, yıl).
konusunda genel bir görüş birliği bulunmakla birlikte, konusunda bulgular farklılaşmaktadır.
A (yıl) ve B (yıl) bulurken, C (yıl) saptamıştır.
Bu çalışmalar yöntemsel olarak farklı olsa da ortak bir noktada buluşmaktadır:
Bulgulardaki bu farklılık, ile açıklanabilir.
örneklemlerinde elde edilen bulgular, örneklemlerindekilerle örtüşmemektedir.
Söz konusu çalışmaların hemen hepsinin yürütülmüş olması, sorusunu yanıtsız bırakmaktadır.
Bu çalışmalar birlikte değerlendirildiğinde
Mevcut kanıtlar yönünde olmakla birlikte, nedeniyle kesin bir sonuca varmak güçtür.
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Sentez paragrafı örnekleri
Yaşlı bireylerde düşme korkusunu inceleyen çalışmalar, bu korkunun yalnızca düşme öyküsü olan bireylerle sınırlı olmadığını göstermektedir. Hiç düşmemiş yaşlıların da önemli bir bölümünün düşme korkusu bildirdiği saptanmıştır (Aydın, 2019; Şahin, 2021). Bu korkunun fiziksel aktiviteden kaçınmaya yol açtığı, kaçınmanın ise kas gücünü azaltarak düşme riskini artırdığı ileri sürülmektedir (Yılmaz, 2020). Başka bir deyişle, düşme korkusu ile düşme arasında birbirini besleyen bir döngü bulunduğu düşünülmektedir. Bu döngünün kırılmasında, korkuyu azaltmaya yönelik girişimlerin fiziksel egzersiz programlarıyla birlikte uygulanması önerilmektedir.
Asgari ücret artışlarının istihdam üzerindeki etkisine ilişkin görgül bulgular çelişkilidir. Bazı çalışmalar, asgari ücret artışlarının özellikle genç ve düşük vasıflı işçilerin istihdamını azalttığını bildirmektedir (Kaya, 2018; Öztürk, 2020). Buna karşın diğer çalışmalar, ılımlı artışların istihdam üzerinde anlamlı bir olumsuz etkisi olmadığını ileri sürmektedir (Demir, 2021). Bu farklılığın önemli bir bölümünün, çalışmaların incelediği dönem, sektör ve artışın büyüklüğündeki farklılıklardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Dolayısıyla asgari ücret ile istihdam arasındaki ilişkinin bağlama duyarlı olduğu ve tek bir genel sonuca indirgenemeyeceği söylenebilir.
Din eğitimi alanında değer eğitimine ilişkin çalışmalar son yıllarda belirgin biçimde artmıştır. Ancak bu çalışmaların büyük bölümü ortaokul ve lise öğrencilerinin görüşlerine odaklanmakta (Çelik, 2019; Aydın, 2021), öğretmenlerin değer eğitimini sınıf içinde nasıl uyguladığını gözleme dayalı olarak inceleyen çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Mevcut az sayıdaki öğretmen odaklı çalışma da çoğunlukla anket verisine dayanmaktadır (Yıldız, 2022). Öğretmenlerin beyan ettikleri uygulamalar ile gerçek sınıf uygulamaları arasında fark olabileceği dikkate alındığında, sınıf içi gözleme dayalı nitel çalışmalara gereksinim duyulduğu görülmektedir.
Yazarın sesi
Yılmaz (2020) öğretmen özerkliğinin önemli olduğunu söylemiştir. Kaya (2021) de özerkliğin önemli olduğunu belirtmiştir.
Kaya’ya (2019) göre “öz yeterlik, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine ilişkin inancıdır” (s. 45). Demir’e (2020) göre “öz yeterlik, davranış değişiminin temelidir” (s. 12). Arslan’a (2021) göre “öz yeterlik öğretilebilir” (s. 78).
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
“Şahin (2019) mobil öğrenmenin İngilizce kelime öğrenimini artırdığını bulmuştur. Aydın (2020) mobil öğrenmenin öğrencilerin motivasyonunu artırdığını bulmuştur. Çelik (2021) mobil öğrenmenin dikkat dağınıklığına yol açtığını bulmuştur. Öztürk (2022) mobil öğrenmenin etkisinin öğrencinin öz düzenleme becerisine bağlı olduğunu bulmuştur.”
Argüman ve sentez kontrol listesi
0/8Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar