Akademik Dil: Cümle ve Paragraf · Ders 13/13
Terim Tutarlılığı, Revizyon ve Son Okuma
Aynı kavram için tek terim kullanmayı, kısaltmaları ve yabancı terimleri doğru tanıtmayı, revizyonu yapıdan yazıma katman katman yürütmeyi, sesli ve ters okumayı, Word araçlarının sınırlarını, akran ve danışman geri bildirimiyle çalışmayı ve kapsamlı bir son okuma yapmayı öğrenirsin.
Bir tezde aynı kavramın ikinci bölümde “ilaç uyumu”, dördüncü bölümde “tedaviye bağlılık” diye geçmesi, kısaltmaların açılmadan kullanılması ya da İngilizce terimlerin Türkçe cümlelerin ortasına serpiştirilmesi, jüriye metnin aceleyle ve denetlenmeden yazıldığı izlenimini verir. Modülün bu son dersi, tezini “yazılmış” olmaktan çıkarıp “teslim edilebilir” hâle getiren iki işe odaklanır: terim ve kısaltma tutarlılığı ile planlı revizyon. İlk derste terim tutarlılığına, 12. derste kısaltmaların yazımına kısaca değinmiştik. Burada bunları tüm tezi kapsayan bir sisteme dönüştürecek, yabancı terimleri doğru Türkçeleştirmeyi, revizyonu katmanlara bölmeyi ve son okumayı bir kontrol listesiyle yürütmeyi öğreneceksin.
1. Terim ve kısaltma tutarlılığı
- Terim tutarlılığı
- Bir kavram tezde ilk kez tanımlandıktan sonra metnin her yerinde (başlıklar, tablolar, şekiller, ekler, özet ve abstract dâhil) aynı terimle ve aynı yazımla anılmasıdır. Tersi de geçerlidir: Farklı kavramlar için aynı terim kullanılmaz. Türkçe akademik yazında birçok kavramın birden çok karşılığı dolaştığı için bu ilke, İngilizce yazına göre daha fazla dikkat ister.
Bu çalışmada hipertansiyon hastalarında ilaç uyumu ve etkileyen etmenler incelenmiştir. (…) Bulgular, tedaviye bağlılığın yaşla birlikte arttığını göstermektedir. (…) Kompliyansı düşük hastaların sağlık okuryazarlığı puanları da düşüktür. (…) İlaç kullanım uyumu ile hastalık süresi arasında ilişki bulunmamıştır.
| İngilizce kavram | Dolaşımdaki karşılıklar | Ne yapmalısın? |
|---|---|---|
| reliability | güvenirlik, güvenilirlik | Ölçme ve değerlendirme yazınında “güvenirlik” yaygındır. Hangisini seçersen tüm tezde koru. |
| validity | geçerlik, geçerlilik | Ölçme bağlamında “geçerlik” yaygındır; “geçerlilik” daha çok gündelik ve hukuki bağlamda (belgenin geçerliliği) kullanılır. |
| population | evren, popülasyon, ana kütle | Sosyal bilimlerde “evren”, istatistik kitaplarında “ana kütle”, sağlıkta “popülasyon” sık görülür. Alanının tercihini izle. |
| literature | alanyazın, literatür | Birini seç. “Alanyazın” ile “alan yazın” gibi yazım farklarını da tek biçime indir. |
| grounded theory | gömülü teori, temellendirilmiş kuram | Yöntem kitabında hangisi kullanılıyorsa onu esas al ve kuram/teori sözcüğünde de tutarlı ol. |
| case study | durum çalışması, vaka çalışması, örnek olay | Eğitim bilimlerinde “durum çalışması”, sağlık ve işletmede “vaka çalışması” daha sık görülür. |
| resilience | psikolojik sağlamlık, yılmazlık, psikolojik dayanıklılık | “Psikolojik dayanıklılık” bazı çalışmalarda farklı bir kavram olan hardiness için de kullanılır; seçimini tanımla ve gerekçelendir. |
| self-compassion | öz şefkat, öz duyarlık, öz anlayış | Kullandığın ölçeğin Türkçe uyarlamasındaki adı esas al. |
| work engagement | işe tutkunluk, işe adanmışlık, işe bağlılık | “Bağlılık” sözcüğü örgütsel bağlılık (organizational commitment) ile karışabilir; terimini tanımla. |
| mindfulness | bilinçli farkındalık, farkındalık | Tek başına “farkındalık”, awareness ile karışabilir. |
| moderator variable | düzenleyici değişken, moderatör değişken | Bir terim seç; “aracı değişken” (mediator) ile karıştırma. |
| overfitting | aşırı öğrenme, aşırı uyum, aşırı uydurma | Bilgisayar mühendisliğinde “aşırı öğrenme” yaygındır; seçtiğin biçimi koru. |
TEZ TERİM TABLOSU (son güncelleme: )
Kavram (İngilizce) | Tezde kullanılacak terim | Kullanılmayacak varyantlar | İlk geçtiği yer | Not
| | | |
Örnek satırlar (kurgusal işletme tezi):
work engagement | işe tutkunluk | işe adanmışlık, işe bağlılık, engagement | Bölüm 1, s. 3 | Ölçeğin Türkçe uyarlamasındaki ad
perceived organizational support | algılanan örgütsel destek (AÖD) | örgüt desteği algısı, kurumsal destek | Bölüm 1, s. 4 | Metinde çok sık geçtiği için kısaltıldı
KISALTMALAR
Kısaltma | Açılımı | İlk geçtiği yer | Özet ve abstract’ta açıldı mı?
AÖD | algılanan örgütsel destek | s. 4 | Evet
BİÇİM KARARLARI
Ondalık ayırıcı: virgül (3,25)
Sayılar: ve üzeri rakamla (kılavuza göre)
alanyazın / literatür: alanyazın
dahil / dâhil: dâhil (TDK yazımı)
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
- Kısaltmayı yalnızca kazandırıyorsa yarat: Birkaç kez geçen ya da zaten kısa olan bir kavram (tükenmişlik, kaygı) için kısaltma, okurun belleğine yük olur. Kısaltmayı uzun, çok sık geçen ve alanında yerleşik adlara sakla.
- Tanıtma biçimi: Açık ad + parantez içinde kısaltma: “açımlayıcı faktör analizi (AFA)”. İngilizcesi de verilecekse: “yapısal eşitlik modellemesi (YEM; structural equation modeling)”.
- Türkçe mi İngilizce kısaltma mı? Alanında Türkçe kısaltma yerleşikse onu (AFA, DFA, YEM), İngilizce kısaltma yerleşikse onu (ANOVA, RMSEA, CFI, DNA, PCR) kullan. Aynı kavram için bir yerde YEM, bir yerde SEM yazma.
- Yeniden açma: Özet ve abstract metinden bağımsız okunduğu için kısaltmalar orada ayrıca açılır. Bazı kılavuzlar her bölümün ilk geçişinde yeniden açmayı da ister; kendi enstitünün tez yazım kılavuzunu kontrol et.
- Başlıklarda kısaltma: Tez başlığında ve bölüm başlıklarında yaygın olmayan kısaltmalardan kaçın.
- Tablo ve şekiller: Tablo ve şekiller metinden bağımsız okunabilmelidir; içlerindeki kısaltmaları tablo ya da şekil notunda açıkla.
- Tanıttıktan sonra: Bir kez tanıttığın kısaltmayı sürekli kullan; açık ad ile kısaltma arasında gidip gelme. Kısaltmalar listesinde olup metinde hiç geçmeyen ya da metinde olup listede bulunmayan kısaltma kalmasın.
Bu çalışmada ÖÖY ile ÖT arasındaki ilişkide OİA’nın düzenleyici rolü YEM ile incelenmiştir. ÖÖY ve OİA puanları yüksek olan öğretmenlerin ÖT düzeyleri düşük bulunmuş; OİA’nın ÖÖY-ÖT ilişkisini düzenlediği görülmüştür.
2. Yabancı terimleri Türkçeleştirmek
Bir terim için doğru karşılığı bulma
- 1
Yerleşik karşılık var mı?
Türk Dil Kurumunun çevrim içi sözlüklerine (sozluk.gov.tr; Güncel Türkçe Sözlük ve Bilim ve Sanat Terimleri Ana Sözlüğü gibi terim sözlükleri) ve Türkiye Bilimler Akademisinin (TÜBA) Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü’ne bak. Sözlükteki karşılık alanındaki yaygın kullanımdan farklıysa ikisini birlikte değerlendir.
- 2
Alanın nasıl kullandığına bak
YÖK Ulusal Tez Merkezinde alanındaki son yıllara ait tezleri, TR Dizin ve DergiPark’taki makaleleri ve alanının temel Türkçe ders kitaplarını tara. Bir ölçek kullanıyorsan uyarlama çalışmasındaki Türkçe ölçek ve alt boyut adlarını aynen kullan.
- 3
Birden çok karşılık varsa seç ve gerekçelendir
Alanında en yaygın ve kavramın anlamını en doğru veren karşılığı seç. Kuramsal çerçevede tek cümleyle belirt: “Alanyazında resilience kavramı için ‘yılmazlık’ ve ‘psikolojik dayanıklılık’ karşılıkları da kullanılmakla birlikte, bu çalışmada ‘psikolojik sağlamlık’ terimi tercih edilmiştir.”
- 4
Karşılık yoksa açıkça öner
Yerleşik bir karşılık bulamıyorsan Türkçe yapıya uygun kısa bir öneri yap ve bunun senin önerin olduğunu ilk kullanımda belirt; ya da özgün terimi italik yazıp Türkçe açıklamasını ver.
- 5
İngilizceyi yalnızca ilk kullanımda ver
Türkçe terim + parantez içinde, italik ve küçük harfle İngilizce: “iyi oluş (well-being)”. Kısaltma da varsa: “doğrulayıcı faktör analizi (DFA; confirmatory factor analysis)”. Sonraki kullanımlarda yalnızca Türkçe terim. Kılavuzun italik yerine tırnak gibi farklı bir biçim istiyorsa onu izle.
- 6
Terim tablona ekle
Kararını tabloya yaz; böylece üç ay sonra yazacağın tartışma bölümünde aynı terimi kullanırsın.
| Alan | İngilizce terim | Yaygın Türkçe karşılık |
|---|---|---|
| Yöntem | cross-sectional / longitudinal study | kesitsel / boylamsal çalışma |
| Yöntem | purposive / convenience sampling | amaçlı örnekleme / kolay ulaşılabilir (uygun) örnekleme |
| Yöntem | informed consent | bilgilendirilmiş onam |
| Yöntem | systematic review / meta-analysis | sistematik derleme / meta-analiz |
| Yöntem | thematic analysis / content analysis | tematik analiz / içerik analizi |
| İstatistik | effect size / confidence interval | etki büyüklüğü / güven aralığı |
| İstatistik | outlier / missing data | uç değer (aykırı değer) / kayıp veri (eksik veri) |
| İstatistik | exploratory / confirmatory factor analysis | açımlayıcı faktör analizi (AFA) / doğrulayıcı faktör analizi (DFA) |
| İstatistik | structural equation modeling | yapısal eşitlik modellemesi (YEM) |
| İstatistik | mediating / moderating variable | aracı değişken / düzenleyici değişken |
| Eğitim, psikoloji | self-efficacy / self-regulation | öz yeterlik / öz düzenleme |
| Eğitim, psikoloji | well-being / burnout | iyi oluş / tükenmişlik |
| Eğitim | pre-service teacher | öğretmen adayı (“aday öğretmen” MEB’de adaylık sürecindeki yeni atanmış öğretmeni anlatır; farklı kavramdır) |
| Sağlık | health literacy / quality of life | sağlık okuryazarlığı / yaşam kalitesi |
| Sağlık | evidence-based practice | kanıta dayalı uygulama |
| Sağlık | randomized controlled trial | randomize kontrollü çalışma |
| İşletme | organizational commitment | örgütsel bağlılık |
| İşletme | perceived organizational support | algılanan örgütsel destek |
| İşletme | stakeholder / supply chain | paydaş / tedarik zinciri |
| İşletme | corporate social responsibility | kurumsal sosyal sorumluluk |
| Mühendislik | finite element method | sonlu elemanlar yöntemi |
| Mühendislik | tensile strength / yield strength | çekme dayanımı / akma dayanımı |
| Bilgisayar | machine learning / deep learning | makine öğrenmesi (makine öğrenimi) / derin öğrenme |
| Bilgisayar | feature extraction / data augmentation | öznitelik çıkarımı / veri artırma |
| Hukuk | rule of law | hukukun üstünlüğü |
| Hukuk | principle of proportionality | ölçülülük ilkesi |
| Hukuk | soft law | yumuşak hukuk |
| İlahiyat, sosyal bilimler | hermeneutics | hermenötik / yorumbilim |
| İlahiyat, sosyal bilimler | religious coping | dinî başa çıkma |
| İlahiyat, sosyal bilimler | secularization | sekülerleşme (dünyevileşme) |
Bu çalışmada mindfulness’ın employee well-being üzerindeki etkisinde self-compassion’ın mediator rolü test edilmiştir. Data, online survey ile toplanmış ve outlier’lar exclude edilmiştir.
Modelin eğitim verisini ezberlemesini, yani “ezbercilik sorununu” (overfitting) azaltmak için eğitim “erken frenleme” (early stopping) yöntemiyle kesilmiştir.
Bu çalışmada, karbon lif takviyeli polimer (CFRP; carbon fiber reinforced polymer) şeritlerle güçlendirilmiş betonarme kirişlerin eğilme davranışı deneysel ve sayısal olarak incelenmiştir. Sayısal analizlerde sonlu elemanlar yöntemi (SEY; finite element method) kullanılmış, modeller Abaqus yazılımında oluşturulmuştur. Deneylerde CFRP şeritlerle güçlendirilen kirişlerin taşıma kapasitesinin, güçlendirilmemiş referans kirişlere göre %18 ile %27 arasında arttığı belirlenmiştir. SEY ile elde edilen yük-yer değiştirme eğrileri deney sonuçlarıyla uyumlu bulunmuş, en büyük yük değerlerindeki fark %6’nın altında kalmıştır. Tüm güçlendirilmiş kirişlerde göçme, CFRP şeritlerin beton yüzeyinden ayrılmasıyla (debonding) başlamıştır.
ÖZET (kesit)
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde psikolojik sağlamlık ile iyi oluş arasındaki ilişkide öz düzenlemenin aracı rolü incelenmiştir. (…) Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) sonuçları, öz düzenlemenin bu ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: psikolojik sağlamlık, iyi oluş, öz düzenleme, aracı rol
ABSTRACT (excerpt)
This study examined the mediating role of self-regulation in the relationship between resilience and well-being among university students. (…) Structural equation modeling (SEM) results indicated that self-regulation partially mediated this relationship.
Keywords: resilience, well-being, self-regulation, mediating role
Kendini dene
3. Revizyon katmanları: büyükten küçüğe
- Revizyon ve son okuma (düzelti)
- Revizyon (revision), metnin içeriğini, yapısını ve anlatımını yeniden düşünerek değiştirmektir: bölüm taşımak, paragraf bölmek, cümleyi yeniden kurmak. Son okuma ya da düzelti (proofreading) ise içerik kesinleştikten sonra yazım, noktalama, biçim ve tutarlılık hatalarını ayıklamaktır. Birçok öğrenci yalnızca ikincisini yapıp buna revizyon der; oysa tek bir yazım hatası olmayan bir metin de dağınık yapısı ya da belirsiz terimleri yüzünden eleştirilebilir.
| Katman | Sorduğun sorular | Araç ve teknik | İlgili ders |
|---|---|---|---|
| 1. Yapı | Bölüm ve alt başlıklar araştırma sorularına hizmet ediyor mu? Sıra mantıklı mı? Eksik, fazla ya da tekrar eden kısım var mı? | Ters taslak, Word Gezinti Bölmesi, araştırma soruları listesi | Bölümler arası zincir için “Bölümler Arası Tutarlılık” dersi |
| 2. Paragraf | Her paragraf tek fikir taşıyor mu? Konu cümlesi var mı? Paragraflar birbirine bağlanıyor mu? | Konu cümlesi testi, paragraf kenarına tek satırlık özet | 9. ve 10. dersler |
| 3. Cümle | Cümle tek okumada anlaşılıyor mu? Anlatım bozukluğu, gereksiz edilgenlik, zaman karışıklığı ya da aşırı kesinlik var mı? | Sesli okuma, sadeleştirme turu | 3–7. dersler |
| 4. Sözcük | Terimler tutarlı mı? Günlük dil, gereksiz yabancı sözcük, kalıp ifade tekrarı var mı? | Terim tablosu, kök aramasıyla Bul ve Değiştir | 2. ve 8. dersler, bu ders |
| 5. Yazım ve noktalama | De/da, ki, kesme işareti, sayı, yüzde, büyük harf ve noktalama doğru ve tutarlı mı? | Ters okuma, yazım denetimi, hedefli arama | 12. ders |
Revizyonu yukarıdan aşağıya yapmanın nedeni basittir: Bir alt başlığı silmeye ya da iki bölümü birleştirmeye karar verirsen, o kısımdaki virgülleri düzeltmek için harcadığın saatler boşa gider. Yeniden yazılan her paragraf da yeni yazım hataları getirir; bu yüzden yazım ve noktalama turu en sona kalır. Bir okumada her şeyi yakalamaya çalışma; her turda tek katmana odaklan. Yapı katmanı için en güçlü araç ters taslaktır (reverse outline): Bitmiş bir bölümün her paragrafının yanına, açıklama balonunda ya da ayrı bir sayfada, “Bu paragraf ne yapıyor?” sorusunun tek satırlık yanıtını yaz. Ortaya çıkan liste, bölümün planladığın gibi değil, gerçekte nasıl ilerlediğini gösterir; bunu araştırma sorularınla karşılaştır. 10. dersteki konu cümlesi testi paragrafların kendi içindeki düzenini, ters taslak ise bölümün bütün olarak amacına hizmet edip etmediğini sınar.
4. Okuma teknikleri: sesli okuma, ters okuma, ara verme
| Teknik | Neyi yakalar? | Nasıl uygulanır? |
|---|---|---|
| Sesli okuma | Nefes kesen uzun cümleler, eksik ya da fazla sözcük, ek uyumsuzluğu, art arda tekrar eden sözcükler, ritmi bozuk geçişler | Gerçekten sesli ve yavaş oku. Takıldığın her yere kalemle işaret koy ama okumayı durdurma; düzeltmeleri okuma bitince yap. |
| Makineye okutma | Gözünün otomatik olarak düzelttiği hatalar: eksik ek, yanlış harf, unutulmuş sözcük. Makine yazdığını okur, kastettiğini değil. | Review > Read Aloud / Gözden Geçir > Sesli Oku. Türkçe metnin doğal okunması için bilgisayarında Türkçe konuşma sesi yüklü olmalıdır. Dinlerken metni ekrandan takip et. |
| Ters okuma | Yazım, noktalama, yinelenen sözcük (“ve ve”), sayı ve birim yazımı, kesme işareti hataları | Paragrafın son cümlesinden başlayıp cümle cümle geriye doğru oku. Başlık, özet, tablo ve şekil başlıklarında sözcük sözcük ilerle. Anlamı değil biçimi denetle. |
| Ara verme (soğutma) | Yazar körlüğü: Zihin, metinde yazmayan bağlantıları kendisi tamamlar. Ara verince açıklanmamış adımlar ve mantık boşlukları görünür hâle gelir. | Bölümü bitirince en az bir iki gün başka bir işle uğraş. Takvimine teslimden önce yalnızca son okumaya ayrılmış birkaç gün koy (tipik öneri; süre tezin uzunluğuna göre değişir). |
| Biçim değiştirme | Aynı ekrana aylarca bakmış gözün artık görmediği hatalar | Bölümü yazdır ya da PDF olarak tablette veya telefonda oku. Çalışma kopyasında yazı tipini ve boyutunu geçici olarak değiştir. |
| Tek hata türü turu | Belirli ve tekrarlayan hatalar: terim varyantı, açılmamış kısaltma, kurum adına kesme | Bir turda yalnızca bir şeye bak: önce terimler, sonra sayılar, sonra atıflar. Kişisel hata listendeki aramaları sırayla yap. |
Kendini dene
5. Word Düzenleyici ve yazım denetimi: neyi yakalar, neyi kaçırır?
- Düzenleyici (Editor): Microsoft 365’te Home > Editor / Giriş > Düzenleyici düğmesiyle ya da F7 ile açılır. Türkçe metinde sözcük düzeyindeki yazım yanlışlarını iyi yakalar; ancak İngilizce metinlerde sunduğu açıklık, kısalık ve üslup önerilerinin Türkçedeki karşılığı çok daha sınırlıdır. Menü adları ve özellikler Word sürümüne ve aboneliğe göre küçük farklılıklar gösterebilir.
- Yazım denetleme dili: İngilizce bir belgeden ya da web sayfasından yapıştırılan metin İngilizce olarak işaretli kalabilir; Word bu kısımlarda Türkçe yazım yanlışlarını göstermez. Metni seçip Review > Language > Set Proofing Language / Gözden Geçir > Dil > Yazım Denetleme Dilini Ayarla yolundan Türkçeyi seç ve “Yazım ve dilbilgisini denetleme” kutusunun boş olduğundan emin ol. Abstract ise İngilizce olarak işaretli olmalıdır.
- Sözlüğe Ekle: Alan terimlerini (ör. “heteroskedastisite”, “psikometrik”) özel sözlüğe eklemek gereksiz kırmızı çizgileri azaltır. Ancak yanlış yazılmış bir sözcüğü eklersen Word onu bir daha işaretlemez. Özel sözlüğünü File > Options > Proofing > Custom Dictionaries / Dosya > Seçenekler > Yazım Denetleme > Özel Sözlükler yolundan ara sıra gözden geçir.
- Bul ve Değiştir (Ctrl+H): Terim varyantlarını yakalamanın en hızlı yolu. Türkçede ünsüz yumuşaması olduğu için aramayı kökle yap: “şefkat yorgunluk” araması “şefkat yorgunluğu” biçimini bulmaz, “şefkat yorgunlu” bulur. “Yalnızca tam sözcükleri bul” (Find whole words only) seçeneği ekli biçimlerin tümünü kaçırır.
- Gezinti Bölmesi: View > Navigation Pane / Görünüm > Gezinti Bölmesi, başlık stillerini (Başlık 1, Başlık 2…) kullandıysan bölümün iskeletini tek bakışta gösterir; başlıkları sürükleyerek bölümlerin yerini değiştirebilirsin. Yapı katmanı için idealdir.
- Değişiklikleri İzle ve Karşılaştır: Danışmanla çalışırken kullanacağın bu araçların ayrıntılı anlatımı “Değişiklikleri İzleme, Açıklamalar ve Sürüm Yönetimi” dersindedir.
Bu nitel araştırmada 240 öğretmene ölçek uygulanmıştır. Bulgular, kıdem arttıkça tükenmişliğin artığını göstermektedir. Örneklemin %58’i kadın, %46’sı erkektir.
Kendini dene
6. Akran okuması ve danışman geri bildirimi
Merhaba ,
Tezimin bölümünü ( sayfa) okuyabilir misin? Tamamını düzeltmeni beklemiyorum; yalnızca şu sorulara bakmanı rica ediyorum:
1. (Yapı) Bölümü bitirdiğinde araştırmanın amacını tek cümleyle söyleyebiliyor musun?
2. (Paragraf) “Bu buraya nereden geldi?” dediğin bir paragraf oldu mu? Kenarına “?” koyman yeterli.
3. (Terim) Anlamını bilmediğin ya da tanımlanmadan kullanılan bir terim veya kısaltma var mı?
4. (Cümle) İki kez okuman gereken cümleleri işaretler misin?
Yazım hatalarıyla uğraşmana gerek yok; onlara son okumada bakacağım.
tarihine kadar dönebilirsen çok sevinirim. Karşılığında senin bölümünü okumaktan memnuniyet duyarım.
Teşekkürler,
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
| Yorum | Olası anlamı | Katman | Ne yaparsın? |
|---|---|---|---|
| “Dil akmıyor.” | Geçiş eksik, paragraf içinde fikirden fikre sıçrama, cümle ritmi bozuk | Paragraf, cümle | Sesli oku; geçiş ifadelerini (9. ders) ve konu cümlesini (10. ders) denetle. |
| “Akademik değil.” | Günlük dil, öznel ya da abartılı ifade | Sözcük, cümle | 2. ve 3. derslerdeki taramaları uygula. |
| “Bu ne?” ya da yalnızca “?” | Tanımlanmamış terim, açılmamış kısaltma, belirsiz zamir | Sözcük | Terimi ilk geçtiği yerde tanımla; terim tablonu güncelle. |
| “Karışık.” / “Toparla.” | Birden çok fikir iç içe ya da sıralama mantıksız | Yapı, paragraf | Ters taslak çıkar; paragrafı böl ya da yerini değiştir. |
| “Tekrar.” | Aynı bilgi iki yerde ya da aynı sözcük art arda | Yapı ya da sözcük | Bilgiyi tek yerde topla, diğer yerde göndermede bulun (bk. 2.3). |
| “Tutarsız.” | Terim, sayı ya da biçim farklılığı | Sözcük, yazım | Terim tablosu ve Bul ile tüm tezi tara. |
| “Çok iddialı.” | Kanıtın taşımadığı kesinlik | Cümle | Ölçülü dil (3. ders); nedensellik iddiasını desene göre sınırla. |
| “Kaynak?” | Desteksiz genel yargı | Paragraf | Atıf ekle ya da yargıyı daralt. |
Danışman 3. bölümde iki yerde “Ege Üniversitesi’nde” yazımını düzeltmiştir. Öğrenci yalnızca bu iki yeri düzeltip dosyayı geri gönderir. Danışman 4. bölümde aynı hatayı yedi kez daha görür.
KİŞİSEL HATA LİSTEM (üç danışman turundan derlendi)
1. Kurum adına kesme → Ara: “Üniversitesi’”, “Bakanlığı’”, “Müdürlüğü’”
2. “öğretmen adayı / aday öğretmen” karışıklığı → Karar: “öğretmen adayı”. Ara: “aday öğretmen”
3. “Tablo 4.2’de görüldüğü gibi” kalıbını aşırı kullanmışım → Ara: “görüldüğü gibi”; çoğunu doğrudan bulgu cümlesine çevir
4. “Anlamlı” sözcüğünü istatistiksel olmayan anlamda kullanmak (“anlamlı bir deneyim”) → Ara: “anlamlı”; her birinin yanında bir anlamlılık testi sonucu var mı?
5. Çok uzun cümleler → Sesli okumada nefesimin yetmediği her cümleyi böl
6. Aşırı kesin yargı → Ara: “kanıtla”, “kesin”, “şüphesiz”
7. ÖYA kısaltması 4. bölümde yeniden açılmamış → Kılavuzum her bölüm başında yeniden açmayı istiyor; tüm kısaltmaları bölüm başlarında denetle
7. Kendini sına ve son okumayı yap
“Bu çalışmada yoğun bakım hemşirelerinde merhamet yorgunluğu (compassion fatigue) ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki incelenmiştir. Veriler MYÖ ve İANÖ ile toplanmıştır. Bulgular, şefkat yorgunluğu yüksek olan hemşirelerin turnover intention düzeylerinin de yüksek olduğunu göstermektedir. Compassion fatigue’un işten ayrılma eğilimini anlamlı biçimde yordadığı saptanmıştır. Merhamet yorgunluğu (compassion fatigue) puanları ise kıdemle ilişkili bulunmamıştır.”
(1) s. 41: “Dil akmıyor.”
(2) s. 43: “TÖÖ nedir?”
(3) s. 44: “Ankara Üniversitesi’nde” ifadesinin altı çizilmiş.
(4) s. 47: “Bu alt başlık 2. bölümde de var.”
(5) s. 52: “kanıtlamıştır” sözcüğünün yanına “?” konmuş.
Her yorumu bir revizyon katmanına yerleştir, hangi sırayla ele alacağını ve tüm tezde hangi kontrolü yapacağını yaz.
Son okuma kontrol listesi (teslimden önce)
0/22Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar