Biçimlendirme, Teslim ve Savunma · Ders 1/13
Tez Yazım Kılavuzunu Okumak ve Tipik Biçim Kuralları
Enstitünün tez yazım kılavuzunu sistemli biçimde okuyup kendi “biçim kartını” çıkarmayı ve en yaygın sayfa düzeni kurallarını öğrenirsin.
Bir tezin içeriği ne kadar güçlü olursa olsun, enstitüye teslim edildiğinde ilk bakılan şeylerden biri biçimdir. Kenar boşluğu yanlış, sayfa numarası yerinde olmayan ya da içindekiler tablosu metinle uyuşmayan bir tez, çoğu enstitüde “format kontrolü” aşamasında geri çevrilir. Bu da savunma tarihinin kaymasına, hatta dönem kaybına yol açabilir.
İyi haber şu: Biçim kuralları öğrenilebilir ve otomatikleştirilebilir. Bu modülde önce kuralları nereden ve nasıl okuyacağını, sonra bunları Microsoft Word’de (ve alternatiflerinde) nasıl kalıcı ayarlara dönüştüreceğini, en sonunda da teslim ve savunma sürecini adım adım göreceksin.
Tez yazım kılavuzu nedir, nerede bulunur?
- Tez yazım kılavuzu
- Bir enstitünün (Fen Bilimleri, Sosyal Bilimler, Sağlık Bilimleri, Eğitim Bilimleri vb.) lisansüstü tezlerin sayfa düzeni, bölüm sırası, kapak, ön kısım, atıf sistemi ve teslim biçimini tanımladığı resmî belgedir. Lisans bitirme tezlerinde bu belgeyi genellikle bölüm ya da fakülte yayımlar.
- Enstitünün web sitesinde genellikle “Formlar”, “Mevzuat”, “Tez İşlemleri” ya da “Tez Yazım Kılavuzu” başlığı altındadır.
- Kılavuzla birlikte çoğu zaman Word şablonu (.docx/.dotx), kapak ve onay sayfası örnekleri, bazen de LaTeX şablonu yayımlanır.
- Kılavuzun yayım/güncelleme tarihine bak. Eski bir sürümle yazmak, son dakikada büyük düzeltme demektir.
- Kılavuz ile şablon çelişiyorsa (bu olur!) enstitü sekreterliğine ya da tez format kontrol birimine yazılı olarak sor; yanıtı sakla.
Kılavuzu nasıl okumalı? Sistemli okuma yöntemi
Kılavuzdan “biçim kartı” çıkarma
- 1
Güncel sürümü indir
Enstitü sitesinden kılavuzu ve varsa Word/LaTeX şablonunu indir. Dosya adına tarih ekle: TezKilavuzu_2025-09.pdf.
- 2
Önce içindekilerine bak
Kılavuzun hangi başlıkları kapsadığını gör: sayfa düzeni, yazı tipi, ön kısım, bölümler, tablolar/şekiller, kaynak gösterme, ekler, teslim. Bu sana bir kontrol iskeleti verir.
- 3
Sayısal kuralları tabloya dök
Kenar boşlukları, punto, satır aralığı, paragraf aralığı, girinti, sayfa numarası konumu gibi tüm sayıları tek bir sayfalık tabloya yaz. Bu “biçim kartı” masanın üstünde dursun.
- 4
Sıralamayı not et
Ön kısmın sırası (dış kapak, iç kapak, onay, etik beyan, teşekkür, özet, abstract, içindekiler, kısaltmalar, tablolar ve şekiller listesi) enstitüden enstitüye değişir. Sırayı numaralı liste olarak çıkar.
- 5
Atıf sistemini belirle
Kılavuz APA, Chicago, IEEE, Vancouver ya da kendi sistemini mi istiyor? Sürümü (ör. APA 7) belirtilmiş mi? Kaynak yönetim programındaki stili buna göre seç.
- 6
Belirsizlikleri işaretle
“Uygun aralık bırakılır” gibi muğlak ifadeleri sarı ile işaretle; şablona ya da daha önce kabul edilmiş tezlere bakarak somutlaştır, gerekirse sor.
- 7
Kabul edilmiş tezlerle karşılaştır
YÖK Ulusal Tez Merkezi’nden kendi enstitünden son bir iki yılda kabul edilmiş birkaç tezi indir. Kuralların pratikte nasıl uygulandığını gör; ama hatalı bir tezi örnek almamak için kılavuzla doğrula.
Tipik biçim kuralları tablosu
| Öğe | Tipik uygulama | Değişebilen noktalar |
|---|---|---|
| Kâğıt | A4 (21 × 29,7 cm), dikey | Ciltleme için kâğıt kalitesi (ör. 80 g) belirtilebilir |
| Kenar boşlukları | Sol 3–4 cm (cilt payı); üst, alt, sağ 2,5–3 cm | Bazı kılavuzlar tüm kenarlar 2,5 cm ister; cilt payı ayrı tanımlanabilir |
| Yazı tipi | Times New Roman; bazı enstitülerde Arial veya Calibri serbest | Tek yazı tipi zorunluluğu çoğu yerde vardır |
| Punto | Ana metin 12 pt; dipnot, tablo içi ve uzun alıntı 10–11 pt | Başlıklar için 12–14 pt kalın |
| Satır aralığı | Ana metin 1,5; özet, dipnot, kaynakça, tablo içi 1 (tek) | APA tarzı tezlerde çift aralık istenebilir |
| Paragraf | İlk satır girintisi 1–1,25 cm veya girintisiz + paragraf arası 6–12 nk | Girinti ve paragraf aralığından biri seçilir; ikisi birden istenmeyebilir |
| Hizalama | İki yana yaslı | Kaynakça bazen sola yaslı istenir |
| Başlık numaralandırma | 1. → 1.1. → 1.1.1. (ondalık sistem); Giriş’e 1 numarası verilir | Bazı sosyal bilimler kılavuzları BİRİNCİ BÖLÜM gibi sözel başlık kullanır |
| Bölüm başı | Her ana bölüm yeni sayfada başlar | Bölüm başlığından önce boşluk (ör. 4–6 satır) istenebilir |
| Ön kısım sayfa no | Küçük Roma rakamı (i, ii, iii…), sayfa altı ortada | Dış kapakta numara görünmez; iç kapak sayılır ama gösterilmez |
| Ana metin sayfa no | Arap rakamı (1, 2, 3…), Giriş’ten başlar; alt orta veya üst/alt sağ | Bölüm ilk sayfalarında numara gizlenebilir |
| Tablo/şekil | Tablo başlığı tablonun üstünde, şekil başlığı şeklin altında; bölüm bazlı numara (Tablo 3.2) | APA 7’de şekil başlığı da şeklin üstündedir |
| Özet | Türkçe ve İngilizce; çoğunlukla 150–350 kelime arası, 3–5 anahtar kelime | Kelime sınırı ve tek sayfa zorunluluğu kuruma göre değişir |
Kenar boşlukları normal, yazı 12, satır aralığı 1,5 galiba. Başlıklar kalın olacak.
KÂĞIT: A4 dikey
KENAR: Sol 4 cm | Üst 3 cm | Sağ 2,5 cm | Alt 2,5 cm
YAZI TİPİ: Times New Roman
PUNTO: Metin 12 | Dipnot 10 | Tablo içi 10 | Blok alıntı 11
SATIR ARALIĞI: Metin 1,5 | Özet, kaynakça, dipnot, tablo 1,0
PARAGRAF: İlk satır 1,25 cm | Sonra 6 nk | İki yana yaslı
BAŞLIKLAR: 1. BÜYÜK, kalın, ortalı | 1.1. Kalın, sola yaslı | 1.1.1. Kalın italik, sola yaslı
BÖLÜM BAŞI: Yeni sayfa
SAYFA NO: Ön kısım i, ii… alt orta | Metin 1, 2… alt orta
TABLO: Başlık üstte, “Tablo 2.1.” | ŞEKİL: Başlık altta, “Şekil 2.1.”
ATIF: APA 7, metin içi yazar-tarih
ÖZET: En fazla 250 kelime, 3–5 anahtar kelime, tek sayfa
KILAVUZ SÜRÜMÜ: Eylül 2025
Ön kısım, ana metin ve arka kısım
| Kısım | Öğeler | Sayfa numarası |
|---|---|---|
| Ön kısım | Dış kapak, iç kapak, onay sayfası, etik/bilimsel beyan, teşekkür (önsöz), özet, abstract, içindekiler, kısaltmalar, tablolar listesi, şekiller listesi | Küçük Roma (i, ii…); kapakta görünmez |
| Ana metin | Giriş, kuramsal çerçeve/literatür, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç ve öneriler | Arap rakamı, 1’den başlar |
| Arka kısım | Kaynakça, ekler, (varsa) özgeçmiş | Arap rakamı kesintisiz devam eder |
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Kılavuz okuma kontrol listesi
0/8Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar