Academy GenZ

Makale Yazma ve Yayın Süreci · Ders 5/14

Girişi CARS Modeliyle Yazmak

Swales’in CARS modelinin üç hamlesiyle (alan oluşturma, boşluk gösterme, boşluğu doldurma) hakemi ilk sayfada ikna eden bir giriş yazmayı öğrenirsin.

17 dk 3 soru 2 uygulamaİleri düzey

Girişi yazmak makalenin en zor kısmıdır, çünkü üç işi aynı anda yapmalıdır: konunun önemli olduğunu göstermek, neyin bilinmediğini ortaya koymak ve senin çalışmanın bu bilinmeyeni nasıl gidereceğini söylemek. Dilbilimci John Swales, farklı disiplinlerden makale girişlerini inceleyerek (ilk çalışmasında 48, 1990’daki gözden geçirmede toplam 158 giriş) bu işleyişi bir modelle özetlemiştir: CARS (Create a Research Space, Bir Araştırma Alanı Oluştur).

Swales’e göre başarılı girişler, bir ekosistemde kendine yer açan bir canlı gibi davranır: Önce alanın varlığını gösterir, sonra o alanda boş bir “niş” bulur, ardından bu nişe yerleşir. Swales’in 1981’deki dört hamleli ilk modeli, 1990’da yayımlanan Genre Analysis kitabında üç hamleli CARS modeline dönüşmüş ve sonraki çalışmalarında (ör. 2004) yeniden düzenlenmiştir; bugün akademik yazım eğitiminde en yaygın kullanılan çerçevelerden biridir.

Üç hamle

CARS modelinin hamleleri
Hamleİngilizce adıNe yapar?Tipik ifadeler
1. Alan oluşturmaEstablishing a territoryKonunun önemini ve önceki araştırmaları ortaya koyar“… giderek artan bir ilgi görmektedir”, “… önemli bir sorun olarak öne çıkmaktadır”, “Araştırmalar … göstermektedir”
2. Boşluk (niş) göstermeEstablishing a nicheLiteratürdeki eksikliği, çelişkiyi ya da sorulmamış soruyu gösterir“Ancak …”, “Bununla birlikte … sınırlıdır”, “… henüz incelenmemiştir”, “Bulgular tutarsızdır”
3. Boşluğu doldurmaOccupying the nicheBu çalışmanın amacını, sorularını ve katkısını duyurur“Bu çalışmanın amacı …”, “Bu araştırmada … sınanmıştır”, “Bu çalışma … katkı sağlamayı amaçlamaktadır”

Hamle 1: Alan oluşturma

Burada okura “bu konu önemli ve üzerinde çalışılıyor” dersin. Swales’in 1990 modelinde bu hamle; önemi iddia etme, konu hakkında genellemeler yapma ve önceki araştırmaları gözden geçirme adımlarından oluşur. Uygulamada bunu iki işe indirgeyebilirsin: (a) önemi iddia etmek (konunun güncelliği, yaygınlığı, sonuçları) ve (b) önceki araştırmaları gözden geçirmek. Önemi kanıtsız ve abartılı ifadelerle değil, veri ve atıfla göster.

Word örneğiÖnemi göstermek
taslak_onemi-gostermek.docx

Günümüzde teknoloji hayatımızın her alanına girmiştir ve çok önemlidir. Bu nedenle bu konu araştırılmaya değerdir.

Hamle 2: Boşluk gösterme

Girişin kalbi burasıdır. Boşluk göstermenin dört yaygın yolu vardır:

  1. Eksiklik: “… konusunda yapılmış çalışma sınırlıdır / bulunmamaktadır.”
  2. Çelişki: “Önceki çalışmaların bulguları tutarsızdır: bazıları … bulurken, diğerleri …”
  3. Soru sorma: “Ancak … hangi koşullarda geçerli olduğu bilinmemektedir.”
  4. Geleneği sürdürme / genişletme: “Bu çalışmalar … örneklemleriyle sınırlı kalmıştır; … bağlamında sınanmamıştır.”
Word örneğiBoşluğu inandırıcı göstermek
taslak_boslugu-inandirici-gostermek.docx

Literatürde bu konuda hiç çalışma yapılmamıştır.

Hamle 3: Boşluğu doldurma

Son paragrafta çalışmanı tanıtırsın: amaç, araştırma soruları ya da hipotezler ve kısaca katkı. Bazı alanlarda (özellikle mühendislik ve fen) burada ana bulguyu önceden duyurmak ve makalenin yapısını özetlemek de yaygındır; sosyal bilimlerde ise genellikle amaç ve sorularla bitirilir. Hedef dergideki örneklere bak.

Word örneğiAmaç cümlesi
taslak_amac-cumlesi.docx

Bu çalışmada sosyal medya ve uyku konusu ele alınacaktır.

Tam örnek: CARS ile yazılmış giriş

Gerçek örnekEğitim/psikoloji alanında örnek giriş (4 paragraf)
ornek_egitim-psikoloji-alaninda-ornek-gi.docx

[Hamle 1a – önem] Ergenlik döneminde yeterli ve kaliteli uyku, bilişsel işlevler, duygu düzenleme ve akademik başarı için kritik öneme sahiptir (Arıcı, 2019). Ne var ki birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de lise öğrencilerinin önemli bir bölümünün önerilen uyku süresinin altında uyuduğu bildirilmektedir (Yurt ve Gök, 2021).

[Hamle 1b – önceki araştırmalar] Uyku sorunlarıyla ilişkili etkenler arasında sosyal medya kullanımı son yıllarda öne çıkmıştır. Yetişkin ve üniversite öğrencisi örneklemlerinde yapılan çalışmalar, özellikle yatmadan önceki sosyal medya kullanımının daha geç uykuya dalma ve daha düşük uyku kalitesiyle ilişkili olduğunu göstermektedir (Kaya, 2020; Tunç ve Er, 2023). Bu ilişkiyi açıklamak için ekran ışığının fizyolojik etkileri, uyarılmışlık düzeyinin artması ve uykudan çalınan zaman gibi mekanizmalar önerilmiştir.

[Hamle 2 – boşluk] Bununla birlikte, bu mekanizmaların hangisinin ergenlerde belirleyici olduğu açık değildir. Özellikle, dışsal bir engel olmamasına karşın planlanan saatte yatağa gitmeme biçiminde tanımlanan yatma saatini erteleme davranışı, yetişkinlerde uyku kaybının güçlü bir yordayıcısı olarak gösterilmiş, ancak lise öğrencilerinde sosyal medya ile uyku arasındaki ilişkideki rolü sınanmamıştır. Ayrıca mevcut çalışmaların çoğu kullanım süresini tek maddeyle ölçmüş, bu da bulguların karşılaştırılmasını güçleştirmiştir.

[Hamle 3 – boşluğu doldurma] Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinde sosyal medya kullanım süresi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkide yatma saatini ertelemenin aracı rolünü geçerliği gösterilmiş ölçme araçlarıyla incelemektir. Bulguların, ergen uyku sağlığına yönelik okul temelli müdahalelerin hedeflerini belirlemeye katkı sağlaması beklenmektedir.

Gerçek örnekMühendislik alanında kısa örnek (İngilizce)
ornek_muhendislik-alaninda-kisa-ornek-in.docx

[Move 1] Lithium-ion batteries are central to electric vehicles, and accurate estimation of their state of health (SOH) is essential for safety and cost (Arslan & Park, 2022). Data-driven methods, particularly recurrent neural networks, have achieved high accuracy under laboratory cycling conditions (Demir et al., 2023).
[Move 2] However, these models are typically trained on constant-temperature data, and their performance under the variable ambient temperatures typical of continental climates remains largely unexplored.
[Move 3] This study proposes a temperature-aware LSTM model for SOH estimation and evaluates it on a field dataset collected from 40 vehicles operating between −15 °C and 42 °C. Results show that the proposed model reduces estimation error by approximately one third compared with a baseline LSTM.

Doldurulabilir şablonCARS giriş kalıbı
sablon_cars-giris-kalibi.docx

, açısından önemli bir konudur / giderek artan bir ilgi görmektedir (Kaynak, yıl). (Kaynak, yıl).

Bu alandaki araştırmalar göstermektedir (Kaynak, yıl; Kaynak, yıl). Bu ilişkiyi açıklamak için önerilmiştir.

Bununla birlikte, / Ancak konusunda bulgular sınırlı / tutarsızdır. Özellikle henüz incelenmemiştir / bağlamında sınanmamıştır. Bu durum açısından önemlidir, çünkü

Bu çalışmanın amacı, incelemektir. Bu doğrultuda şu sorulara yanıt aranmıştır / şu hipotezler sınanmıştır: Çalışmanın konusunda katkı sağlaması beklenmektedir.

Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.

Sık hatalar ve püf noktaları

Kendini dene

“Ancak bu çalışmalar yalnızca özel okul öğretmenleriyle yürütülmüş, kamu okullarındaki durum incelenmemiştir.” cümlesi CARS modelinde hangi hamleye aittir?

Kendini dene

Boşluk göstermede aşağıdaki ifadelerden hangisi EN risklidir?

Kendini dene

CARS modelinde Hamle 3’te aşağıdakilerden hangisi genellikle YER ALMAZ?
Uygulama
Aşağıdaki karışık cümleleri CARS sırasına koy ve eksik olan hamleyi belirt:
(a) Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki KOBİ’lerde dijital dönüşüm hazırlığını yordayan örgütsel etkenleri belirlemektir.
(b) Dijital dönüşüm, KOBİ’lerin rekabet gücünü belirleyen temel süreçlerden biri hâline gelmiştir.
(c) Büyük işletmelerde yapılan araştırmalar, üst yönetim desteği ve teknolojik altyapının dönüşümü kolaylaştırdığını göstermektedir.
uygulama_cevabim.docx

Giriş (CARS) kontrol listesi

0/7

Takıldığın bir yer mi var?

Bu konuda sık sorulanlar