Makale Yazma ve Yayın Süreci · Ders 8/14
Yazım Kuralları, Gönderim Sistemleri ve Kapak Mektubu
Derginin yazım kurallarına uymayı, DergiPark ile ScholarOne ve Editorial Manager gibi uluslararası sistemlerde adım adım gönderim yapmayı ve Türkçe ile İngilizce kapak mektubu yazmayı öğrenirsin.
Makalen hazır, dergini seçtin. Şimdi en çok küçümsenen ama masa reddinin önemli bir bölümüne neden olan aşamaya geldik: derginin kurallarına uymak ve doğru gönderim yapmak. Editör, yazım kurallarına uymayan bir makaleyi “yazar dergimizi tanımıyor ve özensiz” diye okur. Bu ders, gönderimi ilk denemede doğru yapman için bir yol haritasıdır.
1. Yazım kurallarına uymak
Her derginin sitesinde “Yazım Kuralları”, “Yazarlara Bilgi”, “Author Guidelines” ya da “Instructions for Authors” sayfası vardır. Bu sayfayı baştan sona, not alarak oku. Bazı dergiler bir şablon (Word dosyası) sunar; varsa mutlaka onu kullan.
| Başlık | Neye bak? | Örnek |
|---|---|---|
| Uzunluk | Sözcük ya da sayfa sınırı; özet, kaynakça ve tabloların dahil olup olmadığı | “Kaynakça hariç en fazla 8.000 sözcük” |
| Kaynak stili | APA 7, Chicago, Vancouver, IEEE, ISNAD vb. | İlahiyat ve tarih dergilerinde ISNAD; tıpta Vancouver yaygın |
| Özet | Sözcük sınırı, yapılandırılmış mı, İngilizce genişletilmiş özet isteniyor mu | “150–250 sözcük, yapılandırılmamış” |
| Anahtar kelime | Sayı ve kaynak (MeSH vb.) | “3–5 anahtar kelime” |
| Biçim | Yazı tipi, punto, satır aralığı, kenar boşlukları, satır numarası | “Times New Roman 12, 1,5 satır aralığı, satır numaralı” |
| Tablo ve şekiller | Metin içinde mi, sonda mı, ayrı dosya mı; çözünürlük | “Şekiller ayrı dosya, en az 300 dpi” |
| Anonimleştirme | Kör hakemlik için kimlik bilgilerinin kaldırılması | “Başlık sayfası ayrı yüklenmelidir” |
| Beyanlar | Etik kurul, çıkar çatışması, finansman, yazar katkıları, veri erişilebilirliği, YZ kullanımı | Makale sonunda ayrı başlıklar |
| Ek belgeler | Telif devir formu, benzerlik raporu, etik kurul kararı, kapak mektubu | DergiPark dergilerinde sık istenir |
Yılmaz A., Demir S., 2021, Öğretmenlerde dijital yeterlik, Eğitim ve Bilim, 46/205, 12-30
2. Gönderimden önce hazırlanacak dosyalar
- Başlık sayfası (Title page): Başlık, yazar adları, kurumları, ORCID’ler, sorumlu yazarın iletişim bilgileri, teşekkür, tezden üretildi notu, beyanlar (dergi istiyorsa).
- Anonim tam metin (Blinded manuscript): Yazar adları, kurumlar, teşekkür, kendine yapılan ve kimliği ele veren atıflar ile dosya özelliklerindeki (Word: Dosya > Bilgi > Sorunları Denetle > Belgeyi İncele / File > Info > Check for Issues > Inspect Document; sürüme göre küçük farklar olabilir) yazar bilgisi kaldırılmış metin.
- Tablolar ve şekiller: Dergi ayrı istiyorsa yüksek çözünürlüklü ayrı dosyalar.
- Ek dosyalar (Supplementary material): Ölçek maddeleri, ek analizler, görüşme formu.
- Kapak mektubu (Cover letter).
- Etik kurul kararı, telif devir formu, benzerlik raporu, yazar katkı formu: Dergi istiyorsa.
3. DergiPark üzerinden gönderim
DergiPark, TÜBİTAK ULAKBİM’in Türkiye’deki akademik dergilere sunduğu ücretsiz yayın ve makale yönetim platformudur. Türkiye’de yayımlanan hakemli dergilerin büyük kısmı DergiPark’tadır. Arayüz zaman zaman güncellenir ve her dergi gönderim formuna kendi alanlarını ekleyebilir; aşağıdaki adımlar genel akıştır.
DergiPark gönderim adımları
- 1
Hesap oluştur ve profili tamamla
dergipark.org.tr’de üye ol. Profilinde ad-soyad, kurum ve ORCID bilgilerini eksiksiz doldur. Birçok dergi tüm yazarların ORCID’ini zorunlu tutar.
- 2
Dergiyi bul ve yazım kurallarını oku
Dergi sayfasında “Yazım Kuralları”, “Etik İlkeler ve Yayın Politikası” ve “Ücret Politikası” sekmelerini oku. Derginin şablonu ve istediği formlar genellikle burada indirilebilir.
- 3
“Makale Gönder” ile süreci başlat
Dergi sayfasındaki gönderim düğmesine tıkla. Ön koşul onaylarını (yazım kurallarına uygunluk, başka yerde değerlendirmede olmama vb.) işaretle.
- 4
Makale bilgilerini gir
Makale türünü, dilini ve konusunu seç; Türkçe ve İngilizce başlık, özet ve anahtar kelimeleri yapıştır. Bu alanlar dergi sayfasında doğrudan yayımlanacağı için yazım hatalarını kontrol et.
- 5
Yazarları ekle
Tüm yazarları doğru sırada, kurumlarıyla ve ORCID’leriyle ekle; sorumlu yazarı belirt. Eş yazarların sisteme kayıtlı olması gerekebilir.
- 6
Dosyaları yükle
Tam metin (çoğu zaman anonim), başlık sayfası, telif devir formu, etik kurul belgesi ve benzerlik raporu gibi dosyaları derginin istediği türlerle yükle.
- 7
Editöre not / kaynakça
Bazı dergiler kaynakçanın ayrı bir alana girilmesini ister. Editöre not alanına kapak mektubunu ya da kısa bir açıklamayı ekle.
- 8
Önizle ve gönder
Oluşturulan PDF’i ya da önizlemeyi kontrol et, sonra gönder. Gönderim sonrası makaleni “Makalelerim” bölümünden ve e-posta bildirimlerinden izle.
4. ScholarOne ve Editorial Manager
Uluslararası dergilerin büyük bölümü ScholarOne Manuscripts (Clarivate) ya da Editorial Manager (Aries Systems) gibi gönderim sistemlerini kullanır; bazı yayıncıların kendi sistemleri de vardır. Her derginin sistemi ayrı bir hesap gerektirebilir. Akış genellikle şöyledir:
Uluslararası sistemlerde tipik gönderim akışı
- 1
Hesap oluştur / ORCID ile giriş
Derginin gönderim sayfasından “Create account / Register” ile hesap aç. Birçok sistem ORCID ile giriş ya da bağlantı kurmaya izin verir; bu, bilgilerini otomatik doldurur.
- 2
Yazar merkezine gir
ScholarOne’da “Author Center”, Editorial Manager’da “Author Main Menu” bölümünden “Submit New Manuscript” seçeneğine tıkla.
- 3
Makale türü ve başlık
Article type (Original Article, Review vb.) seç; başlık, kısa başlık (running head) ve özeti gir.
- 4
Anahtar kelimeler ve konu alanları
Anahtar kelimeleri gir; sistem bazen önceden tanımlı konu listesinden seçim ister. Bu seçim editörün hakem bulmasında kullanılır.
- 5
Yazarlar ve kurumlar
Tüm yazarları sırasıyla, e-posta ve kurum bilgileriyle ekle; sorumlu yazarı (corresponding author) belirt.
- 6
Hakem önerisi / hakem dışlama
Bazı dergiler önerilen hakemleri (suggested reviewers) ve istemediğin hakemleri (opposed reviewers) sorar. Çıkar çatışması olmayan, farklı kurumlardan, alanında yayın yapmış kişileri öner; danışmanını, ortak yazarlarını ya da aynı kurumdan kişileri önerme.
- 7
Dosya yükleme
Her dosyayı doğru türle (Main Document, Title Page, Figure, Table, Supplementary) yükle. Sistem dosyaları birleştirip bir PDF oluşturur.
- 8
Beyan soruları
Finansman, çıkar çatışması, etik onay, veri erişilebilirliği, ön baskı ve YZ kullanımı gibi soruları yanıtla.
- 9
PDF’i onayla ve gönder
Sistemin oluşturduğu PDF’i sayfa sayfa kontrol et; tablolar, şekiller, özel karakterler doğru mu? Editorial Manager’da “Build PDF for Approval” ile PDF oluşturulur, ardından “Submissions Waiting for Author’s Approval” klasöründe “View Submission” ile incelenip “Approve Submission” ile onaylanır; onaylanmamış gönderim bu klasörde bekler. ScholarOne’da son adım genellikle “Review & Submit” sayfasıdır: PDF/HTML provasını görüntüleyip “Submit” düğmesine basmadan gönderim tamamlanmaz. Düğme adları sürüme ve dergiye göre küçük farklar gösterebilir.
5. Kapak mektubu (Cover letter)
Kapak mektubu, editöre makaleni tanıttığın kısa ve resmî mektuptur. Amacı, makalenin neden bu dergiye uygun olduğunu ve ne katkı sunduğunu birkaç cümlede göstermektir. Bir sayfayı geçmemeli, özeti tekrar etmemelidir. DergiPark dergilerinin bir kısmı kapak mektubu istemez; isteğe bağlı ise kısa bir not yeterlidir. Uluslararası dergilerde ise çoğu zaman beklenir.
- Editöre adıyla hitap (adını derginin sitesinden öğren).
- Makalenin başlığı ve türü.
- Çalışmanın ana bulgusu ve katkısı (2–3 cümle).
- Neden bu dergi? Kapsam ve okur kitlesiyle bağlantı.
- Standart beyanlar: özgünlük, başka yerde değerlendirmede olmama, tüm yazarların onayı, çıkar çatışması, etik onay.
- Varsa açıklamalar: tezden üretildi, ön baskı, aynı veriden başka yayın.
Sayın Prof. Dr. ,
Editörü
Ekte, “” başlıklı türündeki çalışmamızı derginizde değerlendirilmek üzere sunuyoruz.
Bu çalışmada incelenmiştir. Bulgularımız, olduğunu göstermektedir. Çalışmanın, açısından katkı sağlayacağını düşünüyoruz.
Derginizin alanındaki yayınları ve okur kitlesi göz önüne alındığında, makalemizin derginizin kapsamına uygun olduğuna inanıyoruz.
Makalenin özgün olduğunu, daha önce yayımlanmadığını ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmadığını; tüm yazarların makalenin son hâlini okuyup onayladığını beyan ederiz. Çalışma için ’ndan tarih ve sayılı kararla etik kurul izni alınmıştır. Yazarlar arasında çıkar çatışması bulunmamaktadır.
Değerlendirmeniz için teşekkür eder, saygılarımızı sunarız.
| ORCID:
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Dear Professor ,
Please find enclosed our manuscript entitled “”, which we wish to submit as an for consideration in .
In this study, we . We found that . To our knowledge, this is the first study to , and the findings have implications for in .
We believe the manuscript fits the scope of because .
We confirm that this manuscript is original, has not been published previously, and is not under consideration for publication elsewhere. All authors have read and approved the final version and agree with its submission. The study was approved by (decision no. , dated ). The authors declare no conflicts of interest.
Thank you for considering our manuscript. We look forward to hearing from you.
Sincerely,
| ORCID:
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Çok önemli ve güncel bir konuyu ele alan çalışmamızın derginizde yayımlanmasını rica ederiz. Makalemiz alana büyük katkı sağlayacaktır.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
• Makale: “Lise Öğrencilerinde Sosyal Medya Kullanımı ve Uyku Kalitesi: Yatma Saatini Ertelemenin Aracı Rolü”
• Dergi: kurgusal “Çocuk ve Ergen Sağlığı Dergisi”, editör Prof. Dr. Elif Yıldız
• Ana bulgu: Yatma saatini erteleme, sosyal medya kullanımı ile uyku kalitesi arasındaki ilişkiye kısmen aracılık ediyor (612 öğrenci).
• Tezden üretildi; etik kurul izni var.
Gönderim öncesi son kontrol
0/9Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar