Benzerlik ve Yapay Zekâ Tespit Raporları · Ders 5/11
Eşik Değerler, Yönergeler ve Raporun Teslimi
Türkiye’de enstitülerin benzerlik sınırlarını nasıl belirlediğini, kendi kurumunun kuralını nasıl bulacağını ve raporu doğru biçimde nasıl teslim edeceğini öğrenirsin.
Öğrencilerin en sık sorduğu soru şudur: “Benzerlik oranı en fazla kaç olabilir?” Dürüst cevap: Tek bir ulusal sayı yoktur. Türkiye’de benzerlik raporuna ilişkin ayrıntıları büyük ölçüde üniversitelerin senatoları ve enstitüleri belirler. Bu derste yaygın uygulamaları, bunların neden kurumdan kuruma değiştiğini ve raporu teslim ederken nelere dikkat etmen gerektiğini göreceğiz.
Yaygın eşik uygulamaları
Birçok enstitüde toplam benzerlik oranı için yaklaşık %20–30 aralığında bir üst sınır, tek bir kaynakla örtüşme için ise yaklaşık %3–5 aralığında bir sınır uygulandığı görülür. Bazı kurumlar lisansüstü düzeyine (yüksek lisans/doktora), tezin bölümlerine ya da filtre ayarlarına göre farklı sınırlar koyar; bazıları ise sabit bir sayı yerine danışman ve jüri değerlendirmesini esas alır.
| Konu | Olası farklılıklar |
|---|---|
| Kullanılan program | Turnitin, iThenticate, intihal.net ya da başka bir sistem; bazen yalnızca biri kabul edilir. |
| Toplam sınır | Kurumdan kuruma değişir; bazı kurumlarda düzeye göre farklıdır. |
| Tek kaynak sınırı | Bazı kurumlarda vardır, bazılarında yoktur; değeri değişir. |
| Filtreler | Kaynakça hariç / alıntılar hariç / küçük eşleşme eşiği (ör. 5–10 kelime gibi değerler). |
| Kapsam | Tezin tamamı mı, yalnızca giriş–sonuç arası mı? Özet, ekler, ön sayfalar dâhil mi? |
| Raporu kim alır | Öğrenci, danışman ya da enstitü; bazı kurumlarda yalnızca danışmanın aldığı rapor geçerlidir. |
| Teslim biçimi | Islak imzalı form, e-imzalı PDF, enstitü otomasyon sistemine yükleme. |
| Süre | Raporun teslimden ya da savunmadan en fazla kaç gün önce alınmış olması gerektiği. |
“Arkadaşım %30’a kadar sorun olmadığını söyledi, internette de öyle yazıyor.”
Unutma: Sınırın altında kalmak, tezin intihalden arınmış olduğu anlamına gelmez. Jüri, oran düşük olsa bile atıfsız bir pasaj fark ederse bunu sorar. Sınır, minimum bir teknik koşuldur; hedefin ise gerçekten özgün ve doğru kaynak gösterilmiş bir metindir.
Raporun teslimi
Raporu teslim etme adımları (tipik süreç)
- 1
Tezin son hâlini sabitle
Rapordan sonra metinde değişiklik yaparsan (özellikle içerikte) rapor güncelliğini yitirebilir. Raporu, jüriye gidecek sürümle al.
- 2
Raporu yetkili kişi/sistemle al
Yönerge danışmanın almasını öngörüyorsa tezi danışmanına ilet. Öğrencinin kendi aldığı rapor kabul edilmeyebilir.
- 3
Doğru filtreleri uygula
Yönergede yazan filtrelerle raporu oluştur; farklı filtre kullanılırsa rapor reddedilebilir.
- 4
Raporu indir
Özet sayfası (oran, kaynak listesi) ve gerekirse tam rapor PDF olarak indirilir. Bazı kurumlar yalnızca ilk sayfayı, bazıları tam raporu ister.
- 5
Formu doldur
Enstitünün “Tez Benzerlik Raporu Formu” ya da “Tez Çalışması Orijinallik Raporu” gibi adlandırılan formuna tez başlığı, rapor tarihi, sayfa sayısı, toplam ve tek kaynak oranı, uygulanan filtreler yazılır.
- 6
İmzalar
Form genellikle öğrenci ve danışman tarafından imzalanır (ıslak ya da elektronik imza). Bazı kurumlarda anabilim dalı başkanı onayı da gerekir.
- 7
Teslim ve arşiv
Form ve rapor enstitüye ya da otomasyon sistemine yüklenir. Kendi arşivin için raporun, formun ve gönderilen tez dosyasının bir kopyasını sakla.
TEZ BENZERLİK RAPORU BEYANI
Tez başlığı: Ortaokul Öğrencilerinde Dijital Okuryazarlık ile Akademik Öz Yeterlik Arasındaki İlişki
Rapor tarihi: 14.05.2026 Kullanılan program: Turnitin
Toplam sayfa: 112 Toplam benzerlik oranı: %14 En yüksek tek kaynak oranı: %2
Uygulanan filtreler: Kaynakça hariç, alıntılar hariç, 7 kelimeden küçük eşleşmeler hariç
Yukarıda bilgileri verilen tez çalışmasının benzerlik raporunu inceledim; enstitünün uygulama esaslarında belirtilen sınırları aşmadığını ve herhangi bir intihal içermediğini beyan ederim.
Öğrenci: ............ İmza: ............
Danışman: ............ İmza: ............
Konu: Tez benzerlik raporu uygulaması hakkında bilgi talebi
Sayın Enstitü Sekreterliği,
yüksek lisans/doktora öğrencisiyim (No: ). Tez teslim sürecinde benzerlik raporuyla ilgili şu konularda güncel uygulamayı öğrenmek istiyorum:
1. Kabul edilen program ve raporu kimin alması gerektiği,
2. Toplam ve tek kaynak benzerlik sınırları,
3. Uygulanması gereken filtreler (kaynakça, alıntılar, küçük eşleşme eşiği),
4. Raporun kapsamı (ön sayfalar, özet, ekler) ve geçerlilik süresi,
5. Teslim biçimi (ıslak/e-imza, otomasyon sistemi).
Yardımınız için teşekkür ederim.
Saygılarımla,
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Kendini dene
Kendini dene
Rapor teslim kontrol listesi
0/7Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar