Lisans, Yüksek Lisans ve Doktora Süreçleri · Ders 5/13
Yüksek Lisansta Tez Önerisi, Etik Kurul ve Tez Yazım Kılavuzu
Yüksek lisans tez önerisinin resmî akışını, etik kurul başvurusunun ne zaman ve nasıl yapılacağını ve tez yazım kılavuzunu nasıl okuyacağını öğrenirsin.
Tez önerisi, “ne çalışacağım, neden, nasıl ve ne zaman” sorularının resmî cevabıdır. Doktorada tez önerisi yönetmelikle düzenlenmiş bir savunmadır; yüksek lisansta ise uygulama kurumdan kuruma değişir. Bazı enstitüler yazılı bir tez önerisi formu ister ve anabilim dalı kurulunda görüşür, bazıları yalnızca tez konusu ve başlık bildirimi ister, bazıları seminer sunumunu öneri yerine sayar.
Tez önerisinin içeriği
| Bölüm | İçerik | Tipik uzunluk |
|---|---|---|
| Başlık | Değişkenleri, örneklemi/bağlamı ve yaklaşımı yansıtan geçici başlık | 1–2 satır |
| Problem ve gerekçe | Neden önemli? Literatürdeki boşluk ne? | 1–2 sayfa |
| Amaç ve araştırma soruları/hipotezler | Ölçülebilir sorular | Yarım sayfa |
| Kısa literatür | Temel kuram ve önceki çalışmalar | 2–4 sayfa |
| Yöntem | Desen, evren-örneklem, veri toplama araçları, analiz, etik | 2–3 sayfa |
| Zaman çizelgesi | İş-zaman tablosu | Yarım sayfa |
| Kaynakça | Öneride atıf yapılan kaynaklar | Değişken |
Bu çalışmanın amacı, hastanelerde çalışan hemşirelerin tükenmişliğini incelemektir.
Tez önerisinin resmî akışı (öneri isteyen enstitülerde tipik)
- 1
Danışmanla taslak
Öneri metnini birkaç tur danışmanınla geliştir.
- 2
Formu doldur
Enstitünün güncel form şablonunu kullan; eski form reddedilebilir.
- 3
Anabilim dalı görüşmesi
Öneri bazı kurumlarda anabilim dalı kurulunda görüşülür, bazılarında kısa bir sunum istenir.
- 4
Enstitüye iletim
Anabilim dalı yazısıyla enstitüye gönderilir; EYK kararıyla tez konusu kesinleşir.
- 5
Etik kurul (gerekiyorsa)
Tez konusu kesinleştikten sonra ya da eş zamanlı olarak etik başvuru yapılır.
- 6
Başlık değişikliği
Çalışma sürecinde başlık değişirse, “tez başlığı değişiklik formu” ile bildirim gerekir. Bazı kurumlar bu değişikliği savunmadan belirli bir süre önceye kadar kabul eder.
Etik kurul
İnsan katılımcılardan anket, ölçek, görüşme, gözlem, deney, biyolojik örnek, kayıt incelemesi gibi yollarla veri toplayan tezler genellikle etik kurul onayı gerektirir. Hayvan deneyleri için ise Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (HADYEK) onayı gerekir. Klinik araştırmalarda ise ilgili sağlık mevzuatı ve klinik araştırmalar etik kurulları devreye girebilir.
| Çalışma türü | Olası onay/izin | Not |
|---|---|---|
| Üniversite öğrencilerine anket | Sosyal ve beşerî bilimler etik kurulu (adı kuruma göre değişir) | Bazı üniversiteler ayrıca fakülte izni ister |
| Okullarda öğrenci/öğretmenle veri | Etik kurul + Millî Eğitim Bakanlığı uygulama izni (il millî eğitim müdürlüğü üzerinden) | MEB izni ayrı bir süreçtir, haftalar sürebilir |
| Hastanede hasta verisi | Klinik araştırmalar/girişimsel olmayan araştırmalar etik kurulu + kurum izni | Hastane başhekimliği veya il sağlık müdürlüğü izni gerekebilir |
| Hayvan deneyi | HADYEK onayı | Deney öncesi alınır |
| Ölçek kullanımı | Ölçek geliştiricisinden/uyarlayandan kullanım izni | Etik kurul çoğu zaman bu izni ekte ister |
| Yalnızca literatür/arşiv | Çoğunlukla etik onay gerekmez | Kurum yönergesini kontrol et; arşiv kurumunun izni gerekebilir |
Etik kurul başvurusu
- 1
Doğru kurulu bul
Üniversitende hangi kurul hangi tür çalışmaya bakıyor? Sağlık, sosyal bilimler, fen-mühendislik için ayrı kurullar olabilir.
- 2
Toplantı takvimini öğren
Kurullar genellikle ayda bir ya da iki kez toplanır ve başvuru kapanış tarihleri vardır.
- 3
Belgeleri hazırla
Başvuru formu, araştırma özeti/protokolü, veri toplama araçları, bilgilendirilmiş onam formu, ölçek kullanım izinleri, danışman imzası, gerekiyorsa kurum izinleri.
- 4
Başvur ve düzeltme isteğine yanıt ver
Kurul revizyon isteyebilir; yanıtını madde madde ver.
- 5
Onay belgesini tezine ekle
Onay tarihi ve sayısı genellikle yöntem bölümünde belirtilir; belge ekte yer alabilir. Kılavuzu kontrol et.
ARAŞTIRMAYA KATILIM ONAM FORMU
Araştırmanın adı:
Araştırmacı:
Danışman:
Araştırmanın amacı:
Sizden beklenen:
Gönüllülük: Katılım tamamen gönüllüdür; istediğiniz anda gerekçe göstermeden çalışmadan ayrılabilirsiniz.
Gizlilik: Kimlik bilgileriniz istenmeyecek / kodlanarak saklanacak; veriler yalnızca bilimsel amaçla kullanılacaktır.
Riskler ve yararlar:
İletişim: Sorularınız için adresinden araştırmacıya ulaşabilirsiniz.
Yukarıdaki bilgileri okudum ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul ediyorum.
Tarih: ____ İmza / Çevrim içi onay kutusu: ____
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Tez yazım kılavuzu
Tez yazım kılavuzu, enstitünün biçim denetiminde kullandığı belgedir. Kenar boşlukları, yazı tipi ve boyutu, satır aralığı, başlık numaralandırması, kapak ve onay sayfası, özet uzunluğu, etik beyan sayfası, kaynak gösterme sistemi (APA, Chicago, ISNAD, IEEE, Vancouver vb.) gibi konular burada yazılıdır. Kılavuz değişirse genellikle hangi tarihten itibaren uygulanacağı da duyurulur.
Tezi bitirdikten sonra kılavuzu açıp kenar boşluklarını ve başlıkları tek tek düzeltmeye çalışmak.
Araştırma için [Üniversite Adı] Sosyal ve Beşerî Bilimler Etik Kurulu’ndan 12.03.2026 tarih ve 2026/04-07 sayılı karar ile onay alınmıştır (örnek karar bilgisi). Veri toplama sürecinde katılımcılara araştırmanın amacı açıklanmış, çevrim içi bilgilendirilmiş onam alınmış ve katılımın gönüllü olduğu belirtilmiştir. Çalışmada kullanılan ölçeğin Türkçe uyarlamasını yapan araştırmacılardan e-posta yoluyla kullanım izni alınmıştır.
Kendini dene
Kendini dene
Tez önerisi ve etik kurul kontrolü
0/8Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar