Savunmada jüri sorusuna cevap veremezsem ne olur?

Olası nedenler

• Soruyu tam anlamadan cevaplamaya başlamak.
• Bilmediğini kabul etmeyi başarısızlık sanmak ve tahminle ya da konuyu değiştirerek cevap vermek.
• Tezin sınırlılıklarını ve alternatif yöntem seçeneklerini önceden düşünmemiş olmak.
• Eleştiriyi kişisel algılayıp savunmacı bir tavra geçmek.
• Yoğun kaygı nedeniyle aslında bildiğin bir şeyi o anda hatırlayamamak.

Adım adım çözüm

1. 1

   Tek bir sorunun sonucu belirlemediğini bil

   Savunma sonunda jüri genel çerçevede kabul, düzeltme ya da ret kararı verir ve bu karar tezin bütününe ve savunmanın tamamına göre oluşur. Bir soruya iyi cevap verememek tek başına ret anlamına gelmez; çoğu zaman o konu bir düzeltme önerisi olarak karşına çıkar.

2. 2

   Zaman kazan ve soruyu netleştir

   Hemen cevap vermek zorunda değilsin. Not al, birkaç saniye düşün. Soruyu anlamadıysan kendi cümlelerinle tekrar et: “Sorunuzu doğru anladıysam, örneklemin tek bir ilden seçilmesinin genellenebilirliği nasıl etkilediğini soruyorsunuz; doğru mu?” Bu hem anlamanı sağlar hem de düşünmen için zaman kazandırır.

3. 3

   Bilmiyorsan dürüst ol ama orada bırakma

   “Bilmiyorum” deyip susmak yerine bildiğin kadarını, bilginin sınırını ve bunu nasıl öğrenebileceğini söyle: “Bu analizi yapmadım; bu nedenle kesin bir şey söyleyemem. Ancak literatüre dayanarak şu yönde bir sonuç beklerdim... Bunu ileri araştırma önerisi olarak tezime eklemek isterim.” Uydurma bir cevap, dürüstçe “bilmiyorum” demekten her zaman daha çok zarar verir.

4. 4

   Sınırlılıklarla bağlantı kur

   Yöntemle ilgili zor sorular çoğu zaman tezin sınırlılıklarına dokunur. Bu sınırlılığı tezinde zaten yazdıysan sayfasını göster; yazmadıysan kabul et ve düzeltmede ekleyebileceğini söyle. Jüri, sınırlılıklarının farkında olan bir araştırmacıyı olumlu değerlendirir.

5. 5

   Eleştiriyi tartışmaya çevir

   Katılmadığın bir eleştiriye gerekçeyle yanıt ver: “Bu yöntemi tercih etmemin nedeni şuydu... Önerdiğiniz yaklaşımın şu avantajını görüyorum; bunu tartışma bölümünde bir seçenek olarak ele alabilirim.” Sesini yükseltme, jüri üyesinin sözünü kesme, eleştiriyi kişisel bir saldırı gibi algılama.

6. 6

   Cevabını kısa tut

   İyi bir cevap çoğu zaman bir iki dakikayı geçmez: ana fikir, bir gerekçe, gerekiyorsa tezden bir sayfa ya da tablo. Uzun cevaplar yeni sorular doğurur ve asıl noktayı kaybettirir. Cevabın bitince “Sorunuzu yanıtlayabildim mi?” diye sorabilirsin.

7. 7

   Hazırlıkta bir soru bankası oluştur

   Savunmadan önce en az 15 soru yaz ve kısa cevaplarını hazırla: Neden bu konu? Özgün katkın ne? Neden bu yöntem ve örneklem? Bulgularını literatürle nasıl açıklıyorsun? Beklenmedik bulgunun nedeni ne olabilir? Yeniden yapsan neyi değiştirirdin? Sınırlılıkların neler? Danışmanının ve arkadaşlarının sorularını da listeye ekle.

8. 8

   Savunmadan sonra notlarını hemen yaz

   Savunma biter bitmez yanıtlayamadığın ya da eksik yanıtladığın soruları ve jürinin önerilerini yaz. Düzeltme kararı verilirse bu notlar düzeltme tablosunun temelini oluşturur; kabul kararında bile son düzenlemelerde işine yarar.

Konuyu derinlemesine öğrenin