Academy GenZ

Kaynak ve Literatür

Literatürü özetliyorum ama sentez yapamıyorum

Kısa yanıt

En sık neden: Kaynakları yazara göre düzenliyorsun, temaya göre değil. Çözüm için (1) literatür bölümünün amacını hatırla, (2) sentez matrisi hazırla, (3) temaları belirle ve başlık yap, (4) paragrafı bir iddia cümlesiyle başlat. Ayrıntılı adımlar aşağıda.

Bu durum size tanıdık mı?

  • Literatür bölümün “A (2018) şunu buldu. B (2019) şunu buldu. C (2020) şunu buldu.” biçiminde ilerliyor.
  • Danışmanın “Bu bir kaynak listesi, literatür taraması değil” ya da “Senin sesin nerede?” diye yorum yaptı.
  • Her paragraf tek bir kaynağı anlatıyor ve paragraflar arasında bağlantı yok.
  • Bölümün sonunda okuyucu, araştırmanın neden gerekli olduğunu anlamıyor.

Olası nedenler

  • Kaynakları yazara göre düzenliyorsun, temaya göre değil.
  • Kaynaklar arasındaki benzerlik, farklılık ve çelişkileri önceden analiz etmedin.
  • Literatür bölümünün amacının bir argüman kurmak (araştırma boşluğuna ulaşmak) olduğunu bilmiyorsun.
  • Okuma notların yalnızca özetten oluşuyor; karşılaştırma içermiyor.

Adım adım çözüm

  1. 1

    Literatür bölümünün amacını hatırla

    Literatür bölümü bir özetler koleksiyonu değil, bir argümandır: “Bu konuda şunlar biliniyor, şu noktalarda görüş ayrılığı var, şu ise bilinmiyor; bu nedenle benim çalışmam gerekli.” Her paragraf bu argümana bir taş koymalı.

  2. 2

    Sentez matrisi hazırla

    Tabloda satırlara temaları/alt soruları, sütunlara kaynakları (ya da tersi) yaz. Her hücreye o kaynağın o tema hakkında ne söylediğini kısa notla gir. Böylece “öz yeterlik ve başarı ilişkisi” teması için hangi beş kaynağın aynı yönde, hangi ikisinin farklı sonuç bulduğunu bir bakışta görürsün.

  3. 3

    Temaları belirle ve başlık yap

    Matristen 3–6 ana tema çıkar. Literatür bölümünün alt başlıkları yazarlar değil, bu temalar olmalı (ör. “Öz yeterlik ve akademik başarı”, “Cinsiyete göre farklılıklar”, “Çevrim içi öğrenme bağlamındaki bulgular”).

  4. 4

    Paragrafı bir iddia cümlesiyle başlat

    Her paragrafın ilk cümlesi senin genel tespitin olsun; kaynaklar bu tespiti destekleyen kanıt olarak gelsin. Örnek: “Çalışmaların büyük çoğunluğu öz yeterlik ile başarı arasında pozitif ilişki rapor etmektedir (A, 2018; B, 2020; C, 2021).” Böylece paragrafın öznesi yazar değil, fikir olur.

  5. 5

    Karşılaştırma ve eleştiri kalıpları kullan

    “Benzer şekilde…”, “Buna karşın…”, “Bu bulgular … açısından farklılaşmaktadır”, “Söz konusu çalışmaların çoğunun … ile sınırlı olması…”, “Bu farklılık, örneklem özelliklerinden kaynaklanıyor olabilir” gibi ifadeler kaynakları birbirine bağlar ve eleştirel bakış ekler.

  6. 6

    Her temayı bir “ne anlama geliyor” cümlesiyle kapat

    Tema paragraflarının sonunda bulguların ne anlama geldiğini ve hangi açığı bıraktığını yaz: “Ancak bu ilişki üniversite öğrencilerinde ve çevrim içi bağlamda yeterince sınanmamıştır.” Bu cümleler bölüm sonundaki araştırma boşluğuna giden yolu döşer.

  7. 7

    Bölümü boşluk ve amaçla bağla

    Literatürün sonunda kısa bir değerlendirme paragrafı yaz: bilinenleri, tartışmalı noktaları ve boşluğu özetle; ardından araştırmanın amacının bu boşluğu nasıl dolduracağını belirt. Danışmanına bu paragrafı ayrıca göster.

Word örneğiÖzet ile sentez
taslak_ozet-ile-sentez.docx

Yılmaz (2018) lise öğrencileriyle yaptığı çalışmada öz yeterlik ile başarı arasında pozitif ilişki bulmuştur. Kaya (2020) üniversite öğrencileriyle yaptığı çalışmada da pozitif ilişki bulmuştur. Demir (2021) ise anlamlı bir ilişki bulamamıştır.

Sentez matrisi (örnek)
TemaYılmaz (2018)Kaya (2020)Demir (2021)
Öz yeterlik–başarı ilişkisiPozitif, ortaPozitif, güçlüAnlamlı değil
ÖrneklemLise, n = 300Üniversite, n = 520Üniversite, çevrim içi, n = 150
YöntemKorelasyonelYapısal eşitlik modeliKorelasyonel
SınırlılıkTek okulÖz bildirimKüçük örneklem
Doldurulabilir şablonSentez paragrafı kalıbı
sablon_sentez-paragrafi-kalibi.docx

(Kaynak A, yıl; Kaynak B, yıl).

(Kaynak C, yıl).

Buna karşın / Öte yandan, (Kaynak D, yıl).

Bu farklılık ile ilişkili olabilir.

Ancak .

Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.

Kaynakçanızı otomatik oluşturunDOI, ISBN ya da başlıkla APA 7, ISNAD 2, MLA, Chicago ve IEEE kaynakçası. Ücretsiz.

Konuyu derinlemesine öğrenin