Biçimlendirme, Teslim ve Savunma · Ders 9/13
Savunma Sunumu: Slayt Yapısı, Tasarım ve Prova
Tez savunması için süreye uygun slayt planı yapmayı, her slayta ne koyacağını, okunabilir slayt tasarlamayı ve etkili prova yapmayı öğrenirsin.
Tez savunması, jürinin senin çalışmanı senin anlatımınla dinlediği tek andır. Jüri üyeleri tezini okumuştur (ya da okumuş olmalıdır); sunumun amacı tezi baştan anlatmak değil, araştırmanın mantığını, temel bulgularını ve katkısını net biçimde ortaya koymak ve soru-cevaba sağlam bir zemin hazırlamaktır.
Slayt sayısı: süreye göre plan
Yaygın bir pratik kural, slayt başına ortalama 1–1,5 dakika ayırmaktır. Buna göre 15–25 dakikalık bir sunum için yaklaşık 12–20 içerik slaytı makuldür. Bu bir kural değil, başlangıç noktasıdır: Karmaşık bir model slaytında 3 dakika, bir geçiş slaytında 20 saniye harcayabilirsin.
| # | Slayt | Süre | İçerik |
|---|---|---|---|
| 1 | Başlık | 0:30 | Tez başlığı, adın, danışman, enstitü, anabilim dalı, tarih |
| 2 | Sunum akışı | 0:20 | 4–6 maddelik yol haritası (isteğe bağlı) |
| 3 | Problem ve bağlam | 1:30 | Neden bu konu? Bir veri, örnek ya da çarpıcı bulgu |
| 4 | Literatürdeki boşluk | 1:30 | Bilinenler → bilinmeyen; 2–3 anahtar çalışma |
| 5 | Amaç ve araştırma soruları | 1:30 | Amaç cümlesi + soru/hipotezler |
| 6 | Kuramsal çerçeve / model | 1:30 | Bir diyagram |
| 7 | Yöntem: desen ve örneklem | 1:30 | Desen, evren/örneklem, katılımcı sayısı |
| 8 | Yöntem: veri toplama ve analiz | 1:30 | Araçlar, geçerlik-güvenirlik, analiz yöntemi |
| 9–12 | Bulgular | 6:00 | Her araştırma sorusu için bir (en fazla iki) slayt; grafik öncelikli |
| 13 | Tartışma | 1:30 | Bulgular literatürle nasıl örtüşüyor/ayrışıyor? |
| 14 | Sonuç ve katkı | 1:00 | Tezin kuram/uygulamaya 2–3 katkısı |
| 15 | Sınırlılıklar ve öneriler | 1:00 | Dürüst sınırlılıklar; uygulama ve araştırma önerileri |
| 16 | Teşekkür | 0:20 | Kısa; “Sorularınızı bekliyorum.” |
| Ek | Yedek slaytlar | — | Ayrıntılı tablolar, ek analizler; yalnızca soru gelirse |
Slayt başına içerik ilkeleri
- Bir slayt = bir mesaj. Slaytın başlığı o mesajı söylesin: “Bulgular” yerine “Öz düzenleme matematik başarısını anlamlı yordadı”.
- Az metin: Genellikle 3–5 madde, madde başına bir satır. Tam cümle paragrafları slayta değil, konuşmana ait.
- Görsel öncelik: Bulgular için grafik; yöntem için akış şeması; kuram için model diyagramı.
- Büyük yazı: Gövde metni en az ~24 pt, başlık ~32–40 pt; tablo içi en az ~18 pt. Arka sıradaki jüri üyesi okuyabilmeli.
- Sayfa numarası: Her slaytta numara olsun; jüri “7. slayta dönebilir misiniz?” diyebilsin.
- Kaynak: Slayttaki iddia ve görseller için kısa atıf (Yılmaz, 2021) slayt altına.
Başlık: “Bulgular”
• Araştırmaya katılan 314 öğrencinin matematik kaygısı ölçeğinden aldıkları puanların cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklemler t-testi uygulanmış olup analiz sonucunda kadın öğrencilerin puan ortalamasının (X̄ = 3,12, SS = 0,74) erkek öğrencilerin puan ortalamasından (X̄ = 2,91, SS = 0,79) anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir, t(312) = 2,43, p = ,016.
• Ayrıca anne-baba eğitim düzeyine göre …
(12 pt, 14 satır, SPSS tablosunun ekran görüntüsü altta)
Tasarım ilkeleri
- Sade şablon: Beyaz veya çok açık arka plan, koyu yazı. Projeksiyon cihazları renkleri soldurur; koyu zeminde ince yazı kaybolabilir.
- Tutarlılık: Tek yazı tipi ailesi (ör. Calibri, Arial gibi sans-serif), sabit başlık yeri, sınırlı renk (1 ana + 1 vurgu rengi).
- Kurum kimliği: Üniversitenin resmî sunum şablonu varsa kullanabilirsin; yoksa sade bir şablona logo eklemek yeterlidir.
- Animasyon: Yalnızca anlatımı destekleyen basit “belirme” animasyonu (ör. bir modelin adım adım oluşması). Uçan, dönen geçişler yok.
- Kontrast ve renk körlüğü: Kırmızı-yeşil karşıtlığından kaçın; vurguyu renk + kalınlıkla yap.
- Hizalama ve boşluk: Kenarlarda nefes payı bırak; öğeleri hizala. Kalabalık slayt, kalabalık düşünce izlenimi verir.
Başlık: “YÖNTEM”
Sarı zemin üzerine beyaz yazı, 6 farklı renk, 18 madde: araştırmanın deseni, evren, örneklem, örnekleme yöntemi, ölçekler, geçerlik, güvenirlik, pilot uygulama, etik kurul, veri toplama süreci, analiz… Her maddede 2 satır metin. Sağ üstte dönen logo animasyonu.
Başlık: Uzaktan çalışma iş tatminini nasıl etkiliyor?
Amaç: Bilişim sektöründe uzaktan çalışma yoğunluğunun iş tatmini üzerindeki etkisinde iş-yaşam dengesinin aracı rolünü incelemek.
Araştırma soruları
1. Uzaktan çalışma yoğunluğu iş tatminini yordamakta mıdır?
2. İş-yaşam dengesi bu ilişkide aracı rol oynamakta mıdır?
3. Bu ilişki cinsiyete göre farklılaşmakta mıdır?
[Sağda: X → M → Y aracılık modeli diyagramı]
Konuşma ve prova
Hazırlık takvimi (savunmadan geriye doğru)
- 1
3–4 hafta önce
Slayt planını çıkar (yukarıdaki tablo gibi) ve danışmanınla paylaş. Önce iskelet, sonra tasarım.
- 2
2–3 hafta önce
Slaytları tamamla, konuşmacı notlarını yaz (tam metin değil, anahtar ifadeler). Yedek slaytları hazırla.
- 3
2 hafta önce
İlk sesli provayı yap ve süre tut. Çoğu kişi ilk provada süreyi aşar; aşan kısımları kes.
- 4
10 gün önce
Bir “deneme savunması” düzenle: arkadaşların, laboratuvar ekibin ya da danışmanın jüri rolünde soru sorsun.
- 5
1 hafta önce
Provanı video ya da ses olarak kaydet ve izle: dolgu sözcükleri (“ııı”, “şey”, “yani”), hız, ekrana dönük konuşma.
- 6
2–3 gün önce
Son prova salonda (mümkünse) ya da benzer ortamda. Bilgisayar–projeksiyon bağlantısını test et.
- 7
Önceki gün
Hafif bir son prova; slaytlarda değişiklik yapma. Erken uyu.
Slayt –
Ana mesaj (1 cümle):
Söyleyeceğim 2–3 nokta:
Geçiş cümlesi (sonraki slayta): “Peki bu bulgu ? Bunu bir sonraki slaytta görelim.”
Olası soru ve yedek slayt:
Süre hedefi: dk
Mavi alanları sayfanın üzerinde doldurun; metni kopyalayın ya da Word olarak indirin. Yazdıklarınız yalnızca tarayıcınızda kalır.
Kendini dene
Kendini dene
Kendini dene
Sunum hazırlık kontrol listesi
0/9Takıldığın bir yer mi var?
Bu konuda sık sorulanlar