Biçim ve Word
PDF’e çevirince düzen bozuluyor / yazı tipleri değişiyor
Kısa yanıt
En sık neden: Dosyanın çevrim içi dönüştürücülerle, telefon uygulamalarıyla ya da tezin biçimlendirilmediği başka bir bilgisayarda çevrilmesi; o ortamda aynı yazı tiplerinin bulunmaması. Çözüm için (1) pdf’i word’ün kendi özelliğiyle al, (2) sayfa boyutunu her bölümde a4 yap, (3) önce tüm alanları güncelle, (4) doğru seçenekleri işaretle. Ayrıntılı adımlar aşağıda.
Bu durum size tanıdık mı?
- Word’de düzgün görünen tez PDF’te farklı sayfalara kaymış; başlıklar sayfa sonunda yalnız kalmış.
- PDF’te yazı tipi Times New Roman yerine başka bir yazı tipine dönmüş ya da Türkçe karakterler bozulmuş.
- İçindekilerdeki sayfa numaraları PDF’te tutmuyor ya da “Hata! Yer işareti tanımlanmamış.” yazıyor.
- Şekiller bulanık çıkıyor ya da kayboluyor.
- Enstitünün ya da YÖK Ulusal Tez Merkezi’nin yükleme sistemi PDF’i kabul etmiyor.
Olası nedenler
- Dosyanın çevrim içi dönüştürücülerle, telefon uygulamalarıyla ya da tezin biçimlendirilmediği başka bir bilgisayarda çevrilmesi; o ortamda aynı yazı tiplerinin bulunmaması.
- Tezin Word dışında (Google Dokümanlar, LibreOffice, Pages) açılıp oradan PDF alınması; her program sayfa düzenini biraz farklı hesaplar.
- Sayfa boyutunun bazı bölümlerde A4 yerine Letter olarak kalması ya da PDF’in yazıcı sürücüsüne bağlı yazdırma yoluyla alınması.
- İçindekilerin ve çapraz başvuruların PDF almadan önce güncellenmemesi.
- Word’ün görselleri varsayılan olarak sıkıştırması.
- Enstitünün istediği PDF türünün (ör. PDF/A) ya da dosya boyutu sınırının dikkate alınmaması.
Adım adım çözüm
- 1
PDF’i Word’ün kendi özelliğiyle al
Çevrim içi dönüştürücü ya da telefon uygulaması kullanma. Tezi biçimlendirdiğin bilgisayarda Word’de File > Save As (Dosya > Farklı Kaydet) penceresinde dosya türü olarak PDF seç ya da File > Export > Create PDF/XPS (Dosya > Dışarı Aktar > PDF/XPS Belgesi Oluştur) yolunu kullan. Yazdır menüsündeki sanal PDF yazıcıları tıklanabilir bağlantıları ve yer işaretlerini kaybedebilir.
- 2
Sayfa boyutunu her bölümde A4 yap
Layout > Size (Düzen > Boyut) menüsünden A4 seç. Bölüm sonları varsa her bölüme ayrı ayrı bak ya da Ctrl+A ile tüm belgeyi seçip boyutu öyle ayarla. Letter boyutunda kalmış tek bir bölüm, PDF’te o bölümdeki tüm sayfaların kaymasına yol açabilir.
- 3
Önce tüm alanları güncelle
PDF almadan hemen önce Ctrl+A ardından F9 ile içindekileri, listeleri ve çapraz başvuruları güncelle; içindekiler için Tüm tabloyu güncelleştir seç. PDF’te “Hata! Yer işareti tanımlanmamış.” yazısını görürsen düzeltmeyi PDF’te değil Word’de yap: içindekileri yeniden güncelle ve PDF’i yeniden oluştur.
- 4
Doğru seçenekleri işaretle
Save As / Farklı Kaydet penceresinde Optimize for: Standard / En iyi duruma getir: Standart seçili olsun. Options… / Seçenekler… düğmesine basıp Create bookmarks using: Headings / Yer işaretlerini şunu kullanarak oluştur: Başlıklar seçeneğini işaretle; böylece PDF’te başlıklardan oluşan bir gezinti menüsü oluşur. Enstitün PDF/A istiyorsa ISO 19005-1 compliant (PDF/A) / ISO 19005-1 uyumlu (PDF/A) kutusunu da işaretle.
- 5
Yazı tiplerini dosyaya katıştır
Tezi başka bir bilgisayarda açman gerekecekse File > Options > Save (Dosya > Seçenekler > Kaydet) penceresinde Embed fonts in the file / Yazı tiplerini dosyaya katıştır seçeneğini işaretle. Times New Roman, Arial, Calibri gibi yaygın yazı tiplerini kullanmak sorunu büyük ölçüde önler; enstitünün istediği yazı tipini kendi tez yazım kılavuzundan kontrol et.
- 6
PDF’teki yazı tiplerini doğrula
PDF’i Adobe Acrobat Reader ile aç ve File > Properties > Fonts (Dosya > Özellikler > Yazı Tipleri) sekmesine bak. Her yazı tipinin yanında “Embedded Subset” / “Gömülü Alt Küme” gibi bir ifade görmelisin. Listede beklemediğin bir yazı tipi varsa Word’de o metnin stilini düzelt ve PDF’i yeniden al.
- 7
Görsel kalitesini koru
Şekiller bulanık çıkıyorsa File > Options > Advanced > Image Size and Quality (Dosya > Seçenekler > Gelişmiş > Resim Boyutu ve Kalitesi) bölümünde dosyadaki görüntüleri sıkıştırmama seçeneğini işaretle ve grafikleri yeterli çözünürlükte yeniden ekle. Dosya boyutu yükleme sınırını aşarsa sıkıştırmayı dengeli bir düzeyde tut; boyut sınırını enstitünden öğren.
- 8
Word’de başladığın işi Word’de bitir
Tezi arada Google Dokümanlar, LibreOffice ya da Pages ile açtıysan son PDF’i yine Word’de, tezi biçimlendirdiğin bilgisayarda al. Belge eski bir .doc dosyasıysa ya da başlık çubuğunda “Uyumluluk Modu” yazıyorsa File > Info > Convert (Dosya > Bilgi > Dönüştür) ile güncel biçime çevir.
- 9
PDF’i Word ile sayfa sayfa karşılaştır
Son olarak toplam sayfa sayısının Word’dekiyle aynı olduğunu, bölüm başlarının doğru sayfada başladığını, yatay sayfaların döndüğünü ve içindekilerdeki birkaç sayfa numarasının gerçekten doğru sayfayı gösterdiğini kontrol et. YÖK Ulusal Tez Merkezi’ne ya da enstitü sistemine yükleme koşullarını (dosya türü, boyut, tek dosya olup olmadığı) enstitünden öğren.
| Belirti | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Sayfalar kaymış | Başka programda ya da bilgisayarda çevirme, Letter sayfa boyutu | Kendi bilgisayarında Word’den PDF al, tüm bölümleri A4 yap |
| Yazı tipi değişmiş | Yazı tipi yüklü değil ya da gömülmemiş | Yaygın yazı tipi kullan, yazı tiplerini katıştır, Acrobat Reader’da kontrol et |
| “Hata! Yer işareti tanımlanmamış.” | Güncellenmemiş içindekiler, silinmiş ya da taşınmış başlık | Word’de Tüm tabloyu güncelleştir, PDF’i yeniden oluştur |
| Bulanık şekil | Görsel sıkıştırma, düşük çözünürlüklü görsel | Sıkıştırmayı kapat, görseli yeniden ekle |
| Sistem PDF’i kabul etmiyor | PDF/A ya da dosya boyutu koşulu | Enstitünün istediği PDF türünü ve boyut sınırını öğren |
Konuyu derinlemesine öğrenin